T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8034
Karar No : 2024/1100
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Taşımacılık Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Adana ili, Çukurova İlçesi, … Mahallesi, … Bulvarı, No:… adresinde "içkili cafe-restaurant" ruhsatlı işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının eksik ve yanlış beyanda bulunulduğu tespit edildiğinden bahisle iptaline ilişkin Çukurova Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; işyerinin tapuya "dükkan" olarak tescil edildiği, içkili cafe-restaurant açılabilmesi için kat malikleri tarafından oyçokluğu ile muvafakat verildiği, dava konusu işlem tesisinin ikinci sebebi olarak ruhsata aykırı tadilat yapıldığı gösterilmekle ilgili tespitin çözümü için uygulanacak işlemlerin 3194 sayılı İmar Kanunu'nu ilgilendirdiği, 3194 sayılı Kanun'a aykırılık halinde yıkım ve para cezası işlemlerinin uygulanabileceğinin öngörüldüğü, anılan Kanun'da işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali işleminin uygulanmasına dair herhangi bir hükmün bulunmadığı, İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesi uyarınca aranan şartlarda eksiklik bulunması halinde ruhsat iptaline gidileceği hususları göz önüne alındığında, tesis edilen işlemde usule ve mevzuata uygunluk görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşyeri için 04/08/2014 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca meskenin işyeri olarak kullanılabilmesi için kat maliklerinin oybirliği ile muvafakat vermeleri gerektiği, tapuya işyeri olarak tescil edilen yapılarda oyçokluğu arandığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrasında, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bir bölümde eğlence ve toplantı yerleri ve lokanta gibi yerlerin, ancak kat malikleri kurulunun oybirliği ile vereceği kararla açılabileceği kurala bağlanmıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak. " hükmü, 6. maddesinin ikinci fıkrasında, "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4'üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır.
" hükmü yer almıştır.
İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde eğlence ve toplantı yerleri ve lokanta gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oybirliği ile karar alması, tapuda işyeri olarak görünen yerlerde, genele açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oyçokluğu ile aldığı kararın bulunması gerektiği düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmelik'in 13. maddesinde ise, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyerinin kapatılacağı öngörülmüştür.
Dosyanın incelenmesinden; Adana ili, Çukurova İlçesi, … Mahallesi, … Bulvarı, No:… adresindeki dava konusu işyerinin bulunduğu yapıya ait 15/02/1990 tarihli yapı ruhsatının mesken ve dükkan olarak düzenlendiği, 24/08/2011 tarihinde tapu kütüğüne dükkan zemin olarak tescil edildiği, onbir katlı binanın zemin katı için 11/07/2014 tarihinde "içkili cafe-restaurant" işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, devir nedeniyle davacı şirket adına 04/08/2014 tarihinde aynı faaliyet konulu ruhsat düzenlendiği, 05/02/2016 tarihinde düzenlenen yapı tatil zaptında işyerinin ruhsata ve 3194 sayılı Kanun'a aykırı olarak ayakları sabit, üstü açılır-kapanır tente, etrafı camla zemini ahşapla kaplandığının tespit edilmesi üzerine 15/02/2016 tarihinde ruhsat sahibine otuz gün süre verildiği, apartman yönetimi tarafından 05/05/2016 tarihinde verilen şikayet dilekçesinde kat maliklerince yeterli imza bulunmadığı halde meskenin işyerine dönüştürüldüğü iddiasının ileri sürülmesi üzerine 10/06/2016 tarihinde aykırılıkların giderilmesi için tebliğ edilen yazı ile davacıya onbeş gün süre verildiği, 30/06/2016 tarihinde yapılan denetimde aynı tespitlerin yanı sıra 1. kattaki 127 m²'lik alana sahip meskenin döşemesi kırılarak zemin kattaki dava konusu işyeri ile 1. kat arasında bağlantı kurularak işyerine dahil edildiğinin tutanak altına alındığı, 05/08/2016 tarihli dava konusu işlem ile de işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği anlaşılmıştır.
İdare Mahkemesince her ne kadar işyerinin tapuya "dükkan" olarak tescil edildiği, içkili cafe-restaurant açılabilmesi için kat malikleri tarafından oyçokluğu ile muvafakat verildiği, dava konusu işlem tesisinin ikinci sebebi olarak ruhsata aykırı tadilat yapıldığı gösterilmekle ilgili tespitin çözümü için uygulanacak işlemlerin 3194 sayılı İmar Kanunu'nu ilgilendirdiği, 3194 sayılı Kanun'a aykırılık halinde yıkım ve para cezası işlemlerinin uygulanabileceğinin öngörüldüğü, anılan Kanun'da işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali işleminin uygulanmasına dair herhangi bir hükmün bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, inşaat ruhsatı ve mimari projesine aykırılığı tespit edilen yapılar hakkında imar mevzuatı uyarınca tesis edilen veya edilecek olan işlemlerin bu yapıda faaliyet göstermekte olan işyerleri hakkında işyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin mevzuat kapsamında ayrıca işlem tesisine engel oluşturmayacağı açıktır.
Buna göre, işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendikten sonra imar mevzuatına aykırılıkların tespiti üzerine, aykırılıkların giderilmesi için verilen sürenin sonunda söz konusu aykırılığın giderilmediğinin idarece tespiti halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından zemin kat 111 m²'lik alanda "içkili cafe-restaurant" olarak faaliyette bulunmak amacıyla umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatı düzenlendiği halde, mesken niteliğindeki 127 m²'lik alanın (2 nolu dairenin) döşemesi kırılarak işyerine çevrildiğinin 30/06/2016 tarihli tutanak ile tespit edildiği, uyuşmazlığın bu yönüyle yukarıda yer verilen mevzuata göre imara aykırılığının giderilmesi gerektiği gibi, mesken için umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatı düzenlenmesinin kat maliklerinin oybirliği ile karar verilmesini gerektirdiği halde, İdare Mahkemesince bu husus yönünden herhangi bir inceleme ve değerlendirmenin yapılmadığı görülmüştür.
Bu durumda, zemin kat 111 m²'lik alanda "içkili cafe-restaurant" olarak faaliyette bulunmak amacıyla düzenlenmiş olan umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatı düzenlenmiş olan işyerinde sonradan yapıldığı tespit edilen imara aykırılıkların yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak gerek görülmesi halinde mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle uyuşmazlık hakkında bir karar verilmesi gerektiğinden Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında usul ve hukuka uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 21/02/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.