T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/804
Karar No:2023/2539
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Nakliyat Temizlik Ürünleri İnşaat ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Şehitkamil Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü'nce 27/10/2022 tarihinde açık ihale usûlü ile gerçekleştirilen "Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi" ihalesine ait ihale dokümanına yönelik itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 23/11/2022 tarih ve 2022/UH.I-1466 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirketin itirazen şikâyet başvurusunda yer alan "İdari Şartname’nin işin yapılacağı yerin görülmesine ilişkin 12. maddesinin boş bırakılmasının Tip İdari Şartname düzenlemelerine aykırı olduğu" şeklindeki 1. iddia yönünden; İdari Şartname, Sözleşme Tasarısı ve Araçlara ilişkin Teknik Şartname’nin ilgili düzenlemeleri göz önüne alındığında, araçların Şehitkamil Belediyesi ilçe sınırları, Gaziantep il sınırları ve idarenin gerek duyması hâlinde il sınırları dışında kullanılacağının açık bir şekilde belirtildiği, İdari Şartname’nin işin yapılacağı yerin görülmesine ilişkin 12. maddesinin boş bırakılmasının isteklilerce teklif oluşturulmasında tereddüt yaratacak nitelik taşımadığı, söz konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı;
"İhale konusu iş kapsamında 69 adet şoför çalıştırılacak olmasına rağmen ihale dokümanında engelli personel çalıştırılmasına yönelik bir düzenleme yapılmamasının İş Kanunu’na aykırı olduğu" şeklindeki 2. iddia yönünden; ihale dokümanından, ihale konusu işin Şehitkamil Belediyesi’nin muhtelif hizmetlerinde kullanılmak üzere 69 şoförle 133 adet aracın 21 ay süre ile kiralanması olduğu, yaklaşık maliyetin %69’unun araç kiralama maliyetinden oluştuğu, dolayısıyla ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliği taşımadığı, ihale dokümanında engelli işçi çalıştırılıp çalıştırılmayacağına, engelli işçilerin ücretine ve sayısına yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, birim fiyat teklif cetvelinde şoförler için ayrı satır açılırken engelli personel için ayrı bir satır açılmadığı;
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1.1., 78.22. ve 78.28. maddelerinde yer alan düzenlemelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına yönelik olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliği taşımayan ihalelerde İdari Sartname'de engelli işçi sayısının belirlenmesi gerektiğine yönelik olarak mevzuatta bir kuralın yer almadığı, dolayısıyla engelli personel sayısının ihale dokümanı kapsamında belirtilmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığı;
"İhale dokümanında araçlarda yüklenici tarafından sağlanan şoförlerle beraber idarenin şoförlerinin de çalışacağının belirtildiği, araçların kazaya karışması durumuna ilişkin Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerden ise yükleniciden kaynaklanmayan, idare personelinin kusurlarından doğacak zararların dahi yüklenici tarafından karşılanacağının anlaşıldığı, bu hususun mevzuata aykırı olduğu" şeklindeki 3. iddia yönünden; Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin ilgili düzenlemelerinde, yüklenicilerin işin görülmesi esnasında öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağının ve idarenin ise takip, gözetim ve denetim sorumluluğu bulunduğunun hüküm altına alındığı, bu çerçevede; ihale konusu işin görülmesi esnasında yüklenicinin gerekli güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü olduğu, şoför personelin yüklenici tarafından karşılanacağı göz önüne alındığında Teknik Şartname düzenlemelerinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hüküm ve amaçlarıyla uyumlu olduğu, araçların ihtiyaç hâlinde idare tarafından belirlenecek idare personelince kullanılabilmesine yönelik düzenlemenin istisnai nitelik taşıdığının anlaşıldığı, Teknik Şartname’nin 2.1.7. ve 2.1.8. maddelerinin lafzından, idare personelinin kusurundan doğan zararların yüklenici tarafından tazmin edileceğinin anlaşılmadığı;
İdari Şartname’nin 25. maddesinin zeyilname ile değiştirilmeden önceki hâlinde yer alan “3. şahıslara verilecek zararlar” ifadesi yerine 29/09/2022 tarihli zeyilname ile “İhale kapsamında çalıştırılan şoförlerin kullandığı araçlardaki kaza, hasar (üçüncü şahıslara verilen zararlar dahil) giderleri, ihale kapsamında çalıştırılan şoförlerin trafik cezaları” şeklindeki ifadenin eklenmesiyle idarenin ihale kapsamında çalıştırılan şoförleri tereddüde mahal bırakmayacak şekilde işaret ettiği, idarece şikâyete verilen cevapta da bu hususun açıkça teyit edildiği anlaşıldığından, davacı şirketin iddiasının yerinde olmadığı;
"Araçların şehir dışı etkinliklerde de kullanılabilmesine yönelik Teknik Şartname düzenlemesinin maliyet arttırıcı bir durum olduğu ve bu hususun teklif fiyata dahil olduğuna dair bir düzenleme olmamasının sağlıklı teklif vermeye engel olduğu" şeklindeki 4. iddia yönünden; birim fiyat teklif cetvelinde 1 aracın 1 aylık kiralama bedeli üzerinden teklif birim fiyatların verileceğinin belirlendiği, ihale dokümanı düzenlemelerinden, çalıştırılacak araçlara ilişkin aylık kiralama bedelleri üzerinden tekliflerin alınacağı, araçların idarece talep edilmesi hâlinde şehir dışı etkinliklerde de kullanılabileceği, sevk ve idarelerinin idare personeli tarafından yürütüleceği, araçların akaryakıt ve adblue gereksinimlerinin idare tarafından karşılanacağının anlaşıldığı;
Çalıştırılacak araçlara ait akaryakıt ve adblue giderlerinin idarece karşılanacağı dikkate alındığında, ihale dokümanındaki araçların şehir dışı etkinliklerde de kullanılabilmesine ilişkin düzenlemelerin, basiretli tacir niteliğini haiz istekliler tarafından ihale dokümanında araçlara ilişkin öngörülen süre ve koşullar doğrultusunda aylık kiralama bedelleri üzerinden teklif oluşturulmasına engel nitelikte olmadığı anlaşıldığından davacı şirketin iddiasının yerinde olmadığı;
"Teknik Şartname’nin 'A-Araçlara İlişkin Teknik Şartname' kısmının 'Özel Şartlar' başlıklı 3. maddesinde yer alan düzenlemenin, 'Hizmet Alım Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller'de genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hizmet alımı yöntemiyle taşıt edinimi düzenlendiğinden, belediyelerin anılan esas ve usûller kapsamında bulunmaması ve bahse konu esas ve usûller kapsamında kamyonet ve ihaledeki bazı araçların yer almaması nedeniyle anılan esas ve usûllere aykırı olduğu" şeklindeki 5. iddia yönünden; davacının, ihaleyi yapan idarenin (Şehitkamil Belediyesi'nin) Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında bulunmadığına ilişkin iddiası bakımından yapılan incelemede; belediyelerin 237 sayılı Taşıt Kanunu kapsamında yer aldığı, 237 sayılı Kanun'a tâbi idarelerin bahse konu esas ve usûller kapsamında bulunduğu anlaşıldığından bu iddianın yerinde olmadığı;
Anılan Esas ve Usuller’in binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde kasko değerinin %2’sini aşmamasına yönelik düzenlemeler getirdiği, bu kapsamda Teknik Şartname’de A, B, C ve H kategorilerinde yer alan binek tipi araç, binek ve çift kabin kamyonet için bu sınırlamaya göre tekliflerin verilmesi gerektiği, H kategorisinde yer alan çift kabin kamyonete ilişkin detaylarda “çift kabin pikap (kamyonet)” ibaresine yer verildiği;
Teknik Şartname düzenlemelerinde, anılan esas ve usûllerle çelişki oluşturacak bir husus bulunmadığı, kaldı ki kamyonet ve diğer bazı araçların mevzuat metninde sayılan araçlar arasında yer almadığı farz edilse dahi, aynı esas ve usûllerde yer alan “kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanması” kuralı gereği, idarelerin söz konusu hususa yönelik olarak takdir yetkisinin bulunduğu, söz konusu araçlara yönelik oluşturulacak tekliflerin kasko değer listesinin %2’sini aşmaması yönünde yapılan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davaya konu ihalede 69 adet olmak üzere 50'den fazla şoför çalıştırılacağı hâlde ihale dokümanında engelli personel çalıştırılmasına yönelik düzenleme yapılmamasının, söz konusu yükümlülüğün sadece personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları ile sınırlandırılmasının 4857 sayılı İş Kanunu'na aykırı olduğu, araçların kazaya karışması durumuna ilişkin Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerden yükleniciden kaynaklanmayan, idare personelinin kusurlarından doğacak zararların dahi yüklenici tarafından karşılanacağının anlaşıldığı, söz konusu düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu ve sağlıklı teklif vermeye, verilen tekliflerin idarece sağlıklı değerlendirilmesine engel olduğu, zeyilname ile yüklenicinin şoförlerinin yanında idarenin şoförlerinin de yapacağı trafik kazalarındaki bedeni, maddi, manevi vs. her türlü zarar, hasar ve tazminat tutarları ve idarenin bu nedenle uğrayacağı her türlü maddi ve manevi zararların yükleniciye ait olduğu hususunda herhangi bir değişiklik yapılmadığı, ihaleyi yapan idarelerin idari şartnameleri, tip idari şartname düzenlemelerini dikkate alarak hazırlamaları gerektiği, İdari Şartname'nin 12. maddesinin boş bırakılmasının Tip İdari Şartname'ye aykırı olduğu, belediyenin istemesi hâlinde araçların şehir dışı etkinliklerde de kullanabileceği hususunun teklif fiyata dahil olduğu düzenlenmediğinden anılan hususun sağlıklı teklif hazırlamaya ve teklif vermeye engel olduğu, belediyeler genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinden olmadığından araçlara ilişkin teklif edilecek birim fiyatın %2 kasko değerini aşmayacağı şartı getirilmesinin Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller'e aykırı olduğu, ayrıca anılan esas ve usûllerde kamyonet ve ihaledeki diğer araçların bazıları sayılmadığından bu araçlar için teklif edilecek birim fiyatın %2 kasko değerini aşmayacağı şartı getirilmesinin de söz konusu esas ve usûllere aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Kurul kararında belirtilen hususlar tekrar edilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 22/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.