T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8141
Karar No : 2024/583
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kırşehir İli … Mahallesi … Bulvarı … ada … numaralı parselde kayıtlı Bodrum Kat … numarada bulunan işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile bu işlem üzerine düzenlenen 14/11/2018 tarihli işyeri mühürleme tutanağının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya ait taşınmazın tapuda mesken olarak yer aldığı, taşınmazda yapılan tamirat, tadilat ve imalatlar ile kullanım amacının işyeri olarak değiştirilmek istenmesi nedeniyle bu durumun ruhsat ve eki projede değişiklik gerektiren ve yeniden ruhsat alınmasını gerektiren esaslı tadilat mahiyetinde olduğu, öte yandan mesken olarak yer alan taşınmazın kullanım amacının işyeri olarak belirtilmek suretiyle davacı tarafından 18/10/2018 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı alındığı görülmekte ise de, ruhsatın verildiği tarihten itibaren 1 aylık süre içinde ticari işyeri olmadığı halde davacının beyanı üzerine mesken için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiğinin tespit edilmesi üzerine mevzuatta aranan şartı (işyeri olma niteliği) ruhsat başvurusundan itibaren taşımayan taşınmaz (mesken) sahibi olan davacıya verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmazın 2017 yılından itibaren işyeri olarak kullanıldığı, 2018 yılında bina sakinlerinin izni ile taşınmazda tadilat yapıldığı ve söz konusu tadilatın yapı kayıt belgesine bağlandığı, ortada tehlike arz eden bir yapı bulunmadığı, davalı idare tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun kabul edilerek ruhsat verildiği, yapı kayıt belgesi verilmesine ilişkin tebliğ uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi için aranan şartların sağlandığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunu'nun 4. maddesinde, "3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. ... c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü yer almış, 6. maddesinde ise, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3. maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.
Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır..." hükmüne yer verilmiştir.
06/06/2018 tarih ve 30443 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul Ve Esaslar isimli Tebliğin Yapı kayıt belgesinin kullanım yerleri başlıklı 6. maddesinde, " ... (8) Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarda işyeri açma ve çalışma ruhsatı yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın verilir." düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden: 3194 sayılı İmar Kanunu'na 7143 sayılı Kanun'la eklenen geçici 16. madde uyarınca verilen "yapı kayıt belgesi"nin yapının kullanım amacına yönelik bir belge olduğu, bu belgeye istinaden İmar Kanunu ve diğer imar mevzuat hükümlerine aykırı dahi olsa belli şartların varlığı halinde söz konusu yapıların kullanımına izin verildiği, bu doğrultuda yapılara elektrik, su, doğalgaz aboneliği bağlanabilmesi imkanı ile tapuda cins değişikliği ve kat mülkiyeti kurulabilmesinin mümkün kılındığı, bu itibarla "yapı kayıt belgesi" verilmiş ruhsatsız veya yapı kullanma izni bulunmayan yapılara, söz konusu belge ile "yapı kullanma izni" verilmiş yapılara tanınan hakların tanınacağı anlaşılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Kırşehir ili … Mahallesi … Bulvarı … ada … numaralı parselde kayıtlı Bodrum Kat … numaralı dairenin maliki olan müvekkili aleyhine işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … tarihli ve … sayılı işlem ile bu işlem üzerine düzenlenen … tarihli iş yeri mühürleme tutanağının iptali istemiyle dava açıldığı, söz konusu taşınmazın tapuda mesken olarak kayıtlı olduğu, … tarih ve … belge numarası ile yapı kayıt belgesi alındığı, anılan belgenin ticari amaçlı kullanıma yönelik olduğu ve halen geçerli olduğu, İdare Mahkemesince dava konusu taşınmazın tapuda mesken olarak gözükmesi sebebiyle işyeri olma niteliğini ruhsat başvurusundan itibaren taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, anılan karar karşı yapılan istinaf başvurusunun Bölge İdare Mahkemesince reddedildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yapı kayıt belgesi alınan yapılarda, işyeri açma ve çalışma ruhsatının yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın verilebileceği açık olup, uyuşmazlığa konu iş yeri açma ve çalışma ruhsatının da bu kapsamda imar affından yararlanılarak ticari amaçlı kullanıma yönelik alınmış ve halen geçerli olan yapı kayıt belgesine istinaden düzenlenmesi, öte yandan iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınabilmesi için gerekli olan diğer belgelerin ilgili mercilerden tamamlanarak başvuru yapılmış olması karşısında, usule ve mevzuata uygun olarak düzenlendiği sonucuna varılan dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 24/01/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.