T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8270
Karar No : 2024/417
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Petrol Nakliye Turizm Tekstil
Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Uşak ili, Merkez ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi No:… adresinde bulunan düğün salonu için düzenlenen … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Uşak Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün … tarih ve E-… sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; düğün salonu olarak faaliyet gösteren davacı şirketin işyerinde yapılan denetimler esnasında tespit edilen eksiklik ve noksanlıkları, verilen 15 günlük süre içinde gidermediği ve dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca ruhsatın iptal edilebilmesi için, öncelikle denetimlerde mevzuata uygun olmadığı tespit edilen unsurların ve noksanlıkların giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilmesinin zorunlu olduğu, bu süre verme işleminin de usulüne uygun olarak ilgilisine tebliğ edilmesi gerektiği; bakılan uyuşmalıkta ise, dava konusu işlemin dayanağı olduğu belirtilen ve davacı şirkete işyerindeki mevzuata aykırı unsur ve noksanlıkların giderilmesi için süre verilmesine ilişkin olan 03/09/2021 tarihli "Tutanak" başlıklı yazının, "işletme sahibi" sıfatıyla ...'a tebliğ edilmesine karşın, anılan tarihte ...'ın şirketin yetkilisi veya çalışanı olmadığı; davalı idarece, yazının ayrıca, davacı şirkete PTT aracılığıyla da tebligata çıkarıldığı belirtilmekte ise de, dosyada mevcut tebliğ alındısında, tebligata çıkarılan evrakın hangi evrak olduğuna ilişkin bir bilgiye yer verilmediği gibi, söz konusu tebligatın da alıcısına 05/10/2021 tarihinde, yani dava konusu işlemin tesis edildiği tarih olan 23/09/2021 tarihinden sonraki bir tarih olduğu anlaşıldığından, süre verme işlemi usulüne uygun olarak işletilmeksizin tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüyle, … İdare Mahkemesi'nin kararı kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idarece, işyerinde yapılan denetimde tespit edilen eksiklikler ile bu eksiklikleri gidermek üzere 15 günlük süre verilmesine ilişkin tutanakta imzası bulunan ...'ın, işletmecinin babası olduğu, her zaman işletmede hazır bulunduğu ve işyerinin sahibi gibi hareket ettiği, ilk denetimde işletmenin sahibi sıfatıyla imza atarak bu hususu ikrar etmesine karşın, aykırılıkların devam ettiğine ilişkin ikinci denetimde imzadan imtina ettiği, babası tarafından tüm süreç bilinmekte iken, işletmecinin bilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve sadece süreci lehine çevirme çabasıyla hareket ettiği; işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun’un 3. maddesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra, 4. maddesinde; 3. maddede belirtilen mercilerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verirken yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları, 6. maddesinde ise; ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikin 5. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olmasının zorunlu olduğu; 12. maddesinde, sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat edeceği ve başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenerek ilgiliye verileceği ve ilgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsatın müktesep hak doğurmayacağı; 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine, bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılacağı; Yönetmeliğin eki (EK-1)’de yer alan “Sıhhî Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranacak Nitelikler” kısmının, “H- Tiyatro, Sinema, Düğün Salonu, Sirk, Lunapark, Gösteri Merkezi ve Diğer Parklar" başlığı altında, "d) Düğün Salonu 1- Giriş ve çıkış kapıları ayrı ayrı olmak üzere en az ikişer adet olacaktır. 2- Yangın çıkış kapısı dışa açılır ve çift kanatlı olacaktır. 3- Salondan ayrı uygun bir yerde bay ve bayanlara ait ayrı ayrı, aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeteri kadar tuvalet bulunacaktır. 4- Girişte bankolu vestiyer ve boy aynası olacaktır. 5- Isıtma kalorifer veya klima sistemiyle olacaktır. 6- Havalandırma klima ile yapılacaktır. 7- Salonda orkestra yeri ile oyun pisti olacaktır. 8- Çalışanlar, sanatçılar ve gelin ile damat için soyunup giyinmeye elverişli ayrı ayrı odalar bulunacaktır. 9- Servis odası bulunacaktır. 10- Salonun dışında işçilerin soyunma dolapları bulunacaktır. 11- Zeminler kolay temizlenebilir özellikte olacaktır. 12- Mutfak, salondan ayrı bir yerde olacak ve mutfağın dışarıya açılan kapı ve pencerelerinde sineklik telleri bulunacaktır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; bir işletmeye "düğün salonu" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin Ek-1 de yer alan düzenlemelere uygun olması gerektiği, beyana dayalı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde bu hususların giderilmesi için onbeş günlük süre verileceği ve süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirkete ait düğün salonunda, 13/08/2021 tarihinde yapılan denetimde; işyerinin bulunduğu, üç katlı binanın en üst katının ev olarak kullanıldığı, düğün salonu olarak ruhsat alınan 249 m²'lik bölümün iki kat toplamı olduğu, yol kotundan giriş olan katın oturma salonu olarak tefriş edildiği, ayakkabılarının çıkartarak girildiği, oturma grupları, yemek masasının bulunduğu, oda olarak kullanıldığı, yol kotuna göre bodrum bahçeden işe giriş kotunda olan bölüm ise mutfak ve kiler olarak tefriş edildiği ve bu amaca uygun kullanıldığı, 2019 yalında ek proje ile yan tarafa yapılan alanın projesinde gelin odası olarak gösterildiği ve Yönetmeliğin Ek-1 kısmında düğün salonu için aranılacak şartlar yönünden yapılan incelemede ise, 1- giriş ve çıkış kapıları ayrı ayrı olmak üzere en az ikişer adet olacaktır maddesine uygun olmadığı, 2- yangın çıkış kapısı dışa açılır ve çift kanatlı olacaktır maddesine uygun kapılarının dışa açılmadığı, 3- salondan ayrı uygun bir yerde bay ve bayanlara ait ayrı ayrı, aynalı, lavabolu, sıvı sabunlu yeteri kadar tuvalet bulunacaktır” maddesine uygun olmadığı, 4- salonda orkestra yeri ile oyun pisti olacaktır maddesine göre ise oyun pisti bulunmadığı, orkestra bölümü olmadığı, 5-bina içerisinde servis yapılabilecek uygun bir yer olmadığı, 6- salonun dışında işçilerin soyunma dolapları bulunacaktır maddesine göre düğün ruhsatı olarak alınan bina içerisinde böyle bir bölüm bulunmadığı, 7-zeminler kolay temizlenebilir özellikte olacaktır maddesine göre ise ruhsat alınan bölüm oturma grubu ve yemek masası tefrişi ve zemin halı kaplı ayakkabıların çıkartılarak girildiği bir bölüm olduğundan uygun olmadığı, 8- mutfak, salondan ayrı bir yerde olacak ve mutfağın dışarıya açılan kapı ve pencerelerinde sineklik telleri bulunacaktır maddesinde belirtilen özelliklerden kapılarda sineklik bulunmadığı, mutfağın binanın bodrum katında olduğu ve düğün salonuna servisin uygun olmadığının tespiti yapılarak gerekli düzenlemelerin yapılması için işyerine 15 gün süre verildiği, bu süre sonunda yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilmemesi durumunda işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceği hususunda tutulan tutanağın, 03/09/2021 tarihinde işletme sahibi sıfatıyla ... tarafından imzalanarak tebellüğ edildiği; 20/09/2021 tarihinde yapılan denetimde ise, işyerine verilen 15 gün içinde eksikliklerin giderilmediğinin tespit edildiği, ... adına açılan imza hanesine "imzadan imtina etti" şerhi düşüldüğü ve dava konusu … tarih ve … sayılı işlemle işyeri ruhsatının iptal edildiği; 27/09/2021 tarihinde, dava konusu işlemin işletme sahibine tebliğiyle, işyeriyle üst katındaki ikametgahın aynı giriş kapısını kullanması nedeniyle mühürleme yapılamadığı hususları tutanağa bağlandığı; sonuç olarak, taraflarca dosyaya sunulan tutanak ve görsel kayıtların birlikte incelenmesinden, işyerinin, düğün salonu faaliyeti için aranılan koşulları taşımadığı; davacı tarafça eksikliklerin tamamlanacağı yolunda bir girişim veya beyanda da bulunulmadığı ve her ne kadar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, 15 gün süre verilmesine ilişkin tutanağın, imzalandığı tarih itibariyle, davacı şirket sahibinin babası olması dışında şirket ile resmi bir bağlantısı bulunmayan ... tarafından imzalanması ile yetinilerek, 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca davacı şirket adresine tebliğ edilmemiş olmasının dava konusu işlemi usul yönünden sakatladığı gerekçesiyle iptal kararı verilmiş ise de; davacının, işyerinin, faaliyet gösterilmek istenilen düğün salonu alana ilişkin şartlara uygun olup olmadığından ve/veya işyerinde yapılan denetimlerden haberdar olmadığını kabul etmenin gerek 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (madde18/ 2. fıkrası; "Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.") hükümlerine tabi tüzel kişi olması nedeniyle mümkün olmadığı gibi, şirket sahibinin babası sıfatıyla imza atan kişinin, işyeri hakkındaki uyarılar konusunda şirket sahibini uyarmamış olması da hayatın olağan akışına aykırıdır.
Bu durumda; işleme konu işyerinde mevcut eksikliklerin davalı idare tarafından tespit edilerek mevzuata uygun olarak davacıya onbeş günlük süre tanındığı, söz konusu aykırılıkların yasal süresi içerisinde giderilerek işyerinin mevzuata uygun hale getirilmediği dikkate alındığında, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 22/01/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinde belirtilen bozmayı gerektirir hiçbir neden bulunmadığından, temyize konu kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.