T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/8469
Karar No : 2024/2035
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 12/06/2023 tarih ve E:2022/7924, K:2023/5842 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar için ödenen toplamda 1.061.709,18-TL stabilize yol teknik alt yapı bedelinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile 1.061.709,18-TL'nin başvuru tarihi olan 26/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararda; 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uyarınca, gelişme alanlarında bulunan bir yapıya ruhsat verilebilmesi için, bu alanların parselasyon planlarının imar mevzuatına uygun olarak belediye encümeni veya il idare kurulunca tasdik edilmesi, plana ve bulunduğu bölgenin şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik alt yapısının yapılmış olması şartlarının birlikte arandığı ve teknik altyapının iki tarafındaki parsel sahiplerinden, kendi parsellerine isabet eden bedel alınmadıkça yapı ruhsatı verilmeyeceğinin düzenlendiği, ancak bu bedelin nasıl belirleneceğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği; Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin kararlarıyla, 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesine göre alınan stabilize yol teknik altyapı bedelinin 2015 ve 2017 yılında uygulanacak tarifesine ilişkin düzenleme yapıldığı, 2015 ve 2017 yılında uygulanacak stabilize birim fiyatlarının belirlendiği ve söz konusu birim fiyatı üzerinden davacının taşınmazlarına yönelik stabilize yol teknik alt yapı bedelinin tespit edildiği, davacının hesaplamanın yapıldığı alanın yüzölçümüne ilişkin herhangi bir iddiasının bulunmadığı da dikkate alındığında, davaya konu taşınmazlara ilişkin olarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen 284.172,14-TL ve 767.566,56-TL stabilize yol teknik altyapı bedelinin hukuka uygun olarak belirlendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda; istinaf başvurusunun değişik gerekçe ile reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 12/06/2023 tarih ve E:2022/7924, K:2023/5842 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak, dava konusu stabilize yol teknik alt yapı bedelinin hesaplanmasında uyuşmazlığa konu parsellerin batısındaki 50 metrelik yolların da dikkate alındığı ve söz konusu hesaplamanın dayanağı olan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının (e) maddesinin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarihli, E:... , K... sayılı kararıyla iptaline karar verildiğinden dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, davacıdan tahsil edilen tutarın iadesi gerektiği; ancak, davalı idare tarafından yargı kararının gerekçelerine uygun olarak yeniden tesis edilecek bir işlem ile davacı adına yeniden stabilize yol teknik altyapı bedeli tahakkuk ettirilebileceği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacıdan tahsil edilen 1.061.709,18-TL'lik bedelin idareye başvuru tarihi olan 26/01/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mevzuata uygun olarak davacıdan stabilize yol teknik alt yapı bedeli tahsil edildiği, temyize konu kararın usule ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar için ödenen toplamda 1.061.709,18-TL stabilize yol teknik alt yapı bedelinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile 1.061.709,18-TL'nin başvuru tarihi olan 26/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve
bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik
altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan
parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili
idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak
yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği
şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan
%75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere
aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında, dava konusu taşınmazın inkişaf alanında kalıp kalmadığı, parselasyon işleminin yapılıp yapılmadığı ve alt yapı yatırımlarının tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarının araştırılması suretiyle, anılan taşınmazdan 3194 sayılı Kanunun 23. maddesi uyarınca teknik alt yapı bedeli tahsil edilip edilemeyeceği tespit edilerek ulaşılacak sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmekte olup gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, temyize konu kararda yer verilen ve ... tarihli, ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının (b) ve (e) maddelerinin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun anılan meclis kararının (e) maddesi yönünden kabulü ile İdare Mahkemesi kararının buna ilişkin kısmının kaldırılarak meclis kararının (e) maddesinin iptaline, diğer istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarihli, E:... , K... sayılı kararının Dairemizin 26/02/2024 tarihli, E:2024/9275, K:2024/1192 sayılı kararıyla "davacının taşınmazı için stabilize yol teknik alt yapı bedelinin hesaplanmasında davaya konu 14/07/2015 tarih ve 1498 sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının hangi maddelerinin uygulandığının gerekçeleri ile açıklığa kavuşturulmasından sonra dayanak olarak gösterilen meclis kararı maddesinin tespiti üzerine davacının iptalini istediği işlemin meclis kararının (e) maddesi olduğu hususu göz önünde bulundurularak bir karar verilmesi gerekmekte olup; gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan verilen temyize konu kararın bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır" gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği; ayrıca Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının (b) maddesinin iptali istemiyle bir başka dosyada açılan davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, Dairemizin 16/01/2024 tarih ve E:2023/7936, K:2024/345 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiş olup İdari Dava Dairesince yeniden yapılacak tahkikat sonucu verilecek kararda söz konusu hususların da dikkate alınması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali, davacıdan tahsil edilen ... TL'lik bedelin idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/03/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.