T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8489
Karar No : 2023/7452
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Ankara ili, … mahallesi, … caddesi, No:… adresindeki lokantasına ilişkin olarak içkili lokanta ruhsatı almak üzere yaptığı başvurunun değerlendirilmeyeceğine ilişkin … tarih, … sayılı işlemin ve ruhsatsız faaliyette bulunması nedeniyle işyerinin faaliyetten menine ve 1608 sayılı Kanun uyarınca 259,00 TL para cezası verilmesine ilişkin … tarih, … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E: …, K: … sayılı kararda; İyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5/d maddesi uyarınca, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatı verilmeden önce kolluk kuvvetinin görüşünün gerekmekle birlikte, idari kolluk olarak, emniyet ve asayiş ile kamu düzeni sağlamanın, korumanın ve kollamanın polisin görevlerinden olduğu, bu durumda, her ne kadar ruhsat talebine konu işyerinin bulunduğu sokakta genel güvenlik ve asayişi bozan olayların yaşandığı görülmekte ise de aynı sokakta içkili lokanta ruhsatı olan birçok işyerinin bulunduğu dikkate alındığında; söz konusu işyerlerine ruhsat verilirken genel güvenlik ve asayişin sağlanması noktasında sakınca görülmemiş iken bu işyerleriyle aynı faaliyet konusuna sahip olan ve aynı sokakta yer alan davacının ruhsat talebi yönünden sakınca görülmesinin hakkaniyete aykırı olması ve kolluk kuvvetince düzenlenen tutanağın, genel güvenlik ve asayişin sağlanması noktasında karşılaşılacak zorluğun soyut ifadelerle yetinilmek suretiyle belirtilmesi karşısında davalı idare tarafından içkili lokanta ruhsat başvurusunda bulunan davacının talebinin reddedilmesine ilişkin işlem ile davacının içkili lokanta ruhsat başvurusu talebinin reddedilmesine ilişkin işlem hukuka aykırı bulunduğundan, bu işleme dayanılarak, davacının ruhsatsız faaliyette bulunduğundan bahisle işyerinin faaliyetten menine ve 259,00 TL para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemin İşyeri Açma ve Çalışma ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik gereğince kolluk görüşü alındıktan sonra tesis edildiği, kolluk görüşünde işyerinin içkili lokanta olarak açılmasının genel güvenlik ve asayiş yönünden sakıncalı olduğu hususunun bildirildiği, bu nedenle ruhsat talebinin reddedildiği, ruhsat almaksızın faaliyet gösterdiği tespit edildiğinden para cezası verilerek işyerinin faaliyetten men edildiği ve idarelerinin mevzuata göre üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiği belirtilerek, açılan davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinin birinci fıkrasında: "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
1608 sayılı Kanunun 1. maddesinde: "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." kuralı ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 32. maddesinde de; "Yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir." kuralı yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin 15/03/2018 tarihinde Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan işyerinde içkili lokanta olarak faaliyet göstermek amacıyla ruhsat verilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvuru üzerine, Çankaya Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün 16/04/2018 tarihli raporu ile; işyerinin, yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilen 100 metre civarında örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler bulunmadığı, bu işyerleri ile aynı binada özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ve okullar dışındaki diğer özel eğitim kurumlarının olmadığı, işyerinin altında, üstünde, bitişiğinde ve aynı binada tüp satış yeri, kolay yanıcı, parlayıcı, patlayıcı madde/maddelerin depo ve satış yerlerinin bulunmadığı" yönünde tespitler yapılarak 3. sınıf içkili lokanta ruhsatı verilmesinin uygun bulunduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin 5/d maddesi uyarınca genel asayiş ve güvenlik yönünden kolluk kuvveti görüşü alınmak üzere Çankaya İlçe Emniyet Müdürlüğüne 26/03/2018 tarihinde yazı yazıldığı, 20/04/2018 tarihinde Çankaya İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan incelemelerde; bahse konu adreste içkili lokanta açılmasının "genel güvenlik ve asayiş yönünden sakıncalı olabileceği" şeklinde tutanak tutulduğu ve bu rapor esas alınarak … tarih ve … sayılı Çankaya Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işlemi ile davacının içkili lokanta olarak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı verilmesine ilişkin başvurusunun reddedildiği, 06/07/2018 tarihinde yapılan denetimde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği yönünde tutanak tutulduğu ve ruhsatsız faaliyette bulunması nedeniyle işyerinin faaliyetten menine ve 1608 sayılı Kanun uyarınca 259,00 TL para cezası verilmesine ilişkin … tarih, … sayılı Belediye Encümen kararının tebliği üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı şirket tarafından yapılan içkili lokanta ruhsat başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem yönünden; davacı tarafından 22.05.2018 tarihinde açılan … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dava dosyasında dava konusu edilmiş ve söz konusu dava dosyasında dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmakla, iptalle sonuçlandığı halde aynı işlem yönünden Mahkemece yeniden hüküm kurulmasında usul hükümleri yönünden hukuka uygunluk görülmemiştir.
Davacının ruhsatsız faaliyette bulunması nedeniyle işyerinin faaliyetten menine ve 1608 sayılı Kanun uyarınca 259,00 TL para cezası verilmesine ilişkin … tarih, … sayılı işlem yönünden ise; yukarıda anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı açık olup, yapılan denetimde davacıya ait işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesine aykırı olarak, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaksızın faaliyet gösterdiğinin tespit edilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği görüldüğünden, tespit tarihinde ruhsatsız olarak faaliyette bulunduğu açık olan davacının idari para cezası ile cezalandırılmasına ve işyerinin ruhsat alınıncaya kadar mühürlenmek suretiyle faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 27/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X): Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.