T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8503
Karar No : 2024/1044
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :… Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, … Mah., … Caddesi, No:… adresinde davacı tarafından düğün salonu olarak faaliyet gösteren iş yerinin mühürlenmek sureti ile faaliyetten men'ine dair 30/01/2018 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, davacının beş yıl süre boyunca ruhsatsız olarak faaliyetini sürdürdüğü ve söz konusu işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunmadığı belirtilerek, davalı idare tarafından 6098 sayılı Borçlar Kanununun 347. maddesi kapsamında bir yıl uzatılmış sayılan kira ilişkisinin devam ettiğine ilişkin mahkeme kararı da bulunmadığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği, davacı tarafından işyeri ile ilgili olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine dair 29/01/2018 tarihli başvurunun işleme alınmamak sureti ile reddine dair işlemin iptali istemiyle Mahkemelerinde dava açıldığı ve yapılan yargılama sonucunda Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olduğundan, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin mevzuat uyarınca değerlendirilerek işlem tesis edilmesi gerekirken, söz konusu iş yerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle mühürlenmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının 01/01/2013 tarihinde beş yıl süre ile kiraladığı işyerinde bu süre boyunca ruhsatsız faaliyette bulunduğu, 29/01/2018 tarihinde ruhsat müraacatında bulunmadığı sadece 02/02/2018 tarihli dilekçe ile ''…'' isimi işyerine işletme ruhsatı verilmesini talep ettiği, bu dilekçeye ise İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. Maddesinde bulunan şartları taşımadığına dair cevap verildiği, idareleri tarafından 07/03/2019 tarihinde işyerine yapılan denetimde de davacının terki ticaret ettiğinin görüldüğü belirtilerek davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
İstanbul İli, Sarıyer İlçesi … Caddesi, No:… adresinde davacı (alt kiracı sıfatıyla) tarafından düğün salonu olarak faaliyet gösteren iş yerinin mühürlenmek sureti ile faaliyetten men'ine dair 30.01.2018 tarihli işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ve işletmelere, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu; 5. maddesinde, iş yeri veya işletme açmak isteyen kişinin, işin özelliğine göre Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak iş yerini düzenledikten sonra ruhsat başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz edeceği; bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek kişiye verileceği ve kişinin bu ruhsata dayanarak iş yeri açabileceği kurala bağlanmıştır.
10/08/2005 gün ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hükmüne yer verilmiş olup; 12. maddesinde, sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat edeceği, başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek aynı gün içinde verileceği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belgenin istenemeyeceği ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemlerinin sonuçlandırılacağı, ilgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsatın müktesep hak doğurmayacağı hüküm altına alınmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 347. maddesinde; "Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir" hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Olayda, İdare Mahkemesince davacı tarafından işyeri ile ilgili olarak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı verilmesine dair 29.01.2018 tarihli başvurunun işleme alınmamak sureti ile reddine dair işlemin iptali istemiyle Mahkemelerinde E:… sayılı dosyada kayıtlı davanın açıldığı, yapılan yargılama sonucunda … tarih ve K:… sayılı karar ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu durumda, davacının iş yeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına ilişkin mevzuat uyarınca değerlendirilerek işlem tesis edilmesi gerekirken, söz konusu işyerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle mühürlenmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sebebiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu sonucunda … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, kiralayan tarafça kira sözleşmesinin uzatılmayacağı yönünde 29/06/2017 tarihli noter onaylı ihtarname çekildiği, dolayısıyla kira sözleşmesinin sona erdiği 01/01/2018 tarihinden önce çekilen bu ihtarname nedeniyle Borçlar Kanununun yukarıda aktarılan hükmü uyarınca kira sözleşmesinin bir yıl süreyle uzamış sayılamayacağı, diğer bir ifadeyle kira sözleşmesinde belirlenen kiralama süresinin sona erdiği 01/01/2018 tarihinde kiracılık ilişkisinin sona erdiği, dikkate alındığında, 01/01/2018 tarihinde kiracılık ilişkisi sonlanan davacının 29/01/2018 tarihinde yaptığı ruhsat başvurusunun, kira sözleşmesi süresinin dolduğu ve yenilenmediği gibi kiralayan dernek tarafından kira sözleşmesinin yenilenmesine muvafakat edilmediği ve kiracılık ilişkisinin devam ettiğine dair mahkeme kararı bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık; dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin kabulüne, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiş olup, bu karar temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir.
Bu durumda; söz konusu işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunulduğundan bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca işyerinin mühürlenmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık; aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 19/02/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, … Mah., … Caddesi, No:… adresinde davacı tarafından düğün salonu olarak faaliyet gösteren iş yerinin mühürlenmek sureti ile faaliyetten men'ine dair 30/01/2018 tarihli işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle mevzuata uygun olduğu kanaatine ulaşıldığından, davanın reddi gerekçesiyle, iptal yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararın bozulması gerektiği görüşü ile Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.