T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8508
Karar No : 2024/817
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Balıkesir ili, Erdek ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresindeki davacıya ait ikinci el eşya alım satım faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile faaliyet gösteren işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen faaliyetten farklı olarak ruhsata aykırı olacak şekilde yediemin deposu olarak faaliyet gösterildiğinden ve verilen 15 günlük sürede bu aykırılığın giderilmediğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali üzerine işyerinin mühürlenmesine ilişkin Erdek Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün 10/07/2018 tarihli işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı adına ikinci el eşya alım satım faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının 16/05/2018 tarihinde düzenlendiği, davalı idarece 23/05/2018 tarihinde işyerine denetime gidildiği ve işyerinin yediemin deposu olarak kullanıldığının tespit edildiği, faaliyet konusu ikinci el eşya alım satımı olan işyerinde ruhsata aykırı olarak yediemin deposu faaliyeti yürütüldüğünden bahisle ruhsata aykırı faaliyetini sonladırılması için davacıya İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca 15 gün süre verildiği, verilen sürede ruhsata aykırı faaliyetin sonladırılmaması üzerine Erdek Belediye Başkanlığının 12/06/2018 tarihli Olur'u ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, bunun üzerine davacının işyerinin 10/07/2018 tarihinde mühürlendiği, İcra Dairelerince haczedilen taşınır malların ikinci el eşya niteliğinde olduğu ve yediemin tayin edilmek suretiyle cebrî satışa konu olacak bu eşyaların paraya çevrilmesinin amaçlandığı dikkate alındığında davacının belirli bir ücret karşılığında gerçekleştirdiği yedieminlik faaliyetinin ruhsatında tanımlanan ikinci el eşya alım satımı faaliyeti bakımından ruhsata aykırılık teşkil ettiğinden bahsedilemeyeceği, diğer taraftan, davacının resmi makamlarca kendisine teslim edilen hacizli malları yediemin sıfatıyla teslim almasının önünde yasal bir engel bulunmadığı, bu durumda davacının mevcut faaliyeti ile birlikte yürüttüğü yedieminlik faaliyetinin ruhsata aykırılık teşkil ettiğinden bahisle davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildikten sonra işyerinin mühürlenmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacıya ait 16/05/2018 tarihinde düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının faaliyet konusunun ikinci el eşya alım satım faaliyeti olduğu, 23/05/2018 tarihinde işyerinde yapılan denetimde işyerinin yediemin deposu olarak kullanıldığının tespit edildiği, ikinci el eşya alım satım faaliyeti ile yediemin deposu faaliyet konularının birbirinden farklı olduğu, Adalet Bakanlığınca yetkilendirilmediği hususu da dikkate alındığında davacının mevcut işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile işyerinin bir bölümünde aynı zamanda yediemin deposu faaliyetinde bulunamayacağı, bu durumda davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının 12/06/2018 tarihli işlemle iptal edilmesinden sonra işyerinin mühürlenmesine ilişkin dava konusu 10/07/2018 tarihli işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; ilçede resmî bir yediemin deposunun bulunmadığı, özel şahıslarca açılan depo ve garajların yediemin olarak belirlenmesi kapsamında kendisinin yediemin olarak belirlendiği, yediemin olarak muhafaza ettiği malların davalı idareye ait olduğu, haczedilen taşınır malların ikinci el eşya niteliğinde bulunduğu, satışa konu olacak bu eşyaların paraya çevrilmesinin amaçlandığı, yedieminlik hizmetinin ücret karşılığında gerçekleştirildiği dikkate alındığında yediemin deposu faaliyetinin ikinci el eşya alım satım faaliyeti bakımından işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı olmadığı, yedieminlik faaliyetinin sürekli yapılmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, temyize konu bölge idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
17/06/1989 tarih ve 20198
sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasında, "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4'üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır.
" hükmü yer almaktadır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinde, "(1) Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesi; 13. maddesinde, "(1) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.
(2) İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.
(3) Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı adına ikinci el eşya alım satım faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının 16/05/2018 tarihinde düzenlendiği, davalı idarece bir ay içinde 23/05/2018 tarihinde işyerine denetime gidildiği ve işyerinin yediemin deposu olarak kullanıldığının tespit edildiği, faaliyet konusu ikinci el eşya alım satım olan işyerinde ruhsata aykırı olarak yediemin deposu faaliyeti yürütüldüğünden bahisle ruhsata aykırı faaliyetini sonlandırılması için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca davacıya 15 gün süre verildiği, verilen sürede ruhsata aykırı faaliyetin sonladırılmaması üzerine Erdek Belediye Başkanlığının 12/06/2018 tarihli Olur'u ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, bunun üzerine davacının işyerinin 10/07/2018 tarihinde mühürlendiği, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işleme karşı dava açılmadığı, işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; beyana dayalı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edileceği, işyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsatın kesinleşeceği, bir ay içinde yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmeyeceği ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet yürütülemeyeceğinden işyerinin mühürlenerek kapatılacağı açıktır.
Uyuşmazlıkta; işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin 12/06/2018 tarihli Erdek Belediye Başkanlığının işleminin davacıya tebliğ edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin dava dosyasına sunulamadığı, ayrıca dava konusu mühürleme işleminde de işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği hususunun davacıya bildirilmediği görülmekte ise de, işyerinin mühürlenmek suretiyle kapatılması işlemine karşı açılan davada davalı idarenin savunma dilekçesi ekinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi işleminin sunulduğu, savunma dilekçesinin 18/10/2018 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği dikkate alındığında davacı tarafın işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi işlemini 18/10/2018 tarihinde öğrendiği, ancak dava açma süresi içerisinde bu işleme karşı dava açmadığı, yalnızca 10/07/2018 tarihli işyerinin mühürlenmesi işlemine karşı dava açtığı görülmektedir.
Bu durumda; işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işleme karşı dava açma süresi içerisinde dava açılmadığından bu işlemin kesinleştiği, dolayısıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan bir işyerinin faaliyet yürütemeyeceğinin açık olduğu, buna göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmayan işyerinde artık faaliyet yürütülemeyeceğinden işyerinin mühürlenerek kapatılmasına ilişkin Erdek Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün 10/07/2018 tarihli işleminde hukuka aykırılık; temyiz konusu kararda ise sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 12/02/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.