T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/851
Karar No : 2023/2203
DAVACILAR : 1- ... Derneği
2- ... Derneği
3- .. Derneği
4- ... Derneği
5- ... Derneği
VEKİLLERİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı -
DAVANIN ÖZETİ : Mersin İli, Silifke İlçesi, Büyükeceli beldesinde inşaatı devam etmekte olan Akkuyu Nükleer Santralinde soğutma suyu olarak kullanılacak Akdeniz’in, iklim değişikliği sürecinde nükleer santrali soğutması imkansız hale geldiğinden, Akkuyu nükleer projesi için iklim bilimcilerin de yer alacağı bir heyet tarafından denizel ekosistemde soğutma suyu yeterliliği açısından ÇED raporu alınması ve soğutma suyu açısından ÇED raporu gerekliliği tamamlanıncaya dek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı nezdindeki tüm izin, ruhsat, lisans ve raporların askıya alınarak soğutma suyu açısından alınacak ÇED raporunun bekletici sorun yapılmak suretiyle inşaatın durdurulması istemiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına 31.10.2022 tarihinde yapılan idari başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin işleminin iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'NUN DÜŞÜNCESİ: Davanın görev yönünden reddi ile dosyanın görevli ve yetkili ... İdare Mahkemesine gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ile sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü :
İNCELEME VE GEREKÇE:
2575 sayılı Danıştay Kanununun 24. maddesinde; "1. Danıştay ilk derece mahkemesi olarak; a) Cumhurbaşkanı kararlarına, b) Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, c) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere, d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere, f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine, karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar. 2. Danıştay, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceler ve karara bağlar" hükmüne yer verilmiştir.
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalar ve ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki dava ve işlerden kaynaklanan uyuşmazlıkları çözümleyeceği düzenlemesine yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; dava dilekçeleri üzerine yapılan ilk inceleme sonunda; idari yargının görevli olduğu konularda, görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek, dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği, hüküm altına alınmış bulunmaktadır.
Öte yandan; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinde; "(1) Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. (2) Bu Kanunun uygulanmasında yetki kamu düzenindendir." hükmüne; "Taşınmaz Mallara İlişkin Davalarda Yetki” başlıklı 34. maddesinde; "İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili idare mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Mersin İli , Silifke İlçesi , Büyükeceli beldesinde inşaatı devam etmekte olan Akkuyu Nükleer Santralinde soğutma suyu olarak kullanılacak Akdeniz’in iklim değişikliği sürecinde nükleer santrali soğutması imkansız hale geldiğinden, Akkuyu nükleer projesi için iklim bilimcilerin de yer alacağı bir heyet tarafından denizel ekosistemde soğutma suyu yeterliliği açısından Çed raporu alınması ve soğutma suyu açısından ÇED raporu gerekliliği tamamlanıncaya dek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı nezdindeki tüm izin , ruhsat , lisans ve raporların askıya alınarak soğutma suyu açısından alınacak ÇED raporunun bekletici sorun yapılmak suretiyle inşaatın durdurulması istemiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına 31.10.2022 tarihinde yapılan idari başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedildiğinden bahisle anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davanın 2575 sayılı Yasanın 24. madddesinde belirlenen kapsamda açılmış bir dava olarak kabulüne olanak bulunmadığından, uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevli olmayıp, 2577 sayılı Yasanın 34. maddesi uyarınca dava konusu başvuruya ilişkin taşınmazın bulunduğu yer olan .. İdare Mahkemesi görevli ve yetkili bulunmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1- DAVANIN GÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE,
2- 2577 sayılı Kanunun 15. maddesi'nin 1/a bendi uyarınca dava dosyasının yetkili ve görevli ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 02/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.