T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8522
Karar No : 2024/1458
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Turizm Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Manavgat ilçesi, … Mah., … Bulvarında faaliyet gösteren … isimli işyerinin 2559 sayılı Kanun'un 8/C maddesi uyarınca 30 gün sureyle faaliyetten men edilmesine ilişkin Manavgat Kaymakamlık Makamının 05/09/2017 tarihli Olur'u ile … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacının işyerinin 30 gün süreyle kapatılması için idarece hiçbir maddi ya da hukuki neden ortaya konulmadığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mahkemece eksik inceleme neticesinde karar verildiği, işlemin tesisi için yeterli delilin bulunduğu ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 8. maddesinde; "Polisçe kat'i delil elde edilmesi halinde;...
C) Mevzuata aykırı faaliyet gösteren genelevler, birleşme yerleri ve fuhuş yapılan evler ve yerler,...
Mahallin en büyük mülkî amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilir.
Bu maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatları, mahallin en büyük mülkî amirinin bildirimi üzerine, belediye veya il özel idaresi tarafından beş iş günü içinde iptal edilir." hükmü yer almaktadır.
Anılan hükmün; genelev, birleşme yeri ve fuhuş yapılan ev olarak faaliyet göstermesine izin verilen (ruhsatlandırılan) yerleri düzenleyen mevzuat hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde tatbik imkanı bulunduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü'nün, "Genel Kadınlar" başlıklı 15. maddesinde; "Başkalarının cinsi zevkini menfaat karşılığı tatmin etmeyi sanat edinen ve bunun için değişik erkeklerle münasebette bulunan kadınlara (Genel kadın) denilir." hükmüne yer verildiği, 16. maddesinde "Genel Evlerin", 17. maddesinde "Birleşme Yerlerinin" ve 18. maddesinde de, "Tek Başına Fuhuş Yapılan Evlerin" tanımlandığı görülmektedir.
Ayrıca anılan Tüzüğün "Otel, Pansiyon, Misafirhane, Benzeri Yerler" başlıklı 96. maddesinde; "Otel, motel, pansiyon, misafirhane, hamam, plaj, bar, pavyon, çalgılı kahve, diskotek, içkili gazino, gece kulübü, taverna ve benzeri isimler altında işletme ruhsatı alınan yerlerde, gerçek amaç ve anlamda uzak olarak genel kadınlara sanat icra etmek imkanının verildiği veya bu gibi yerlerin bir genelev özellik ve mahiyetinde kullanıldığı, 95 inci maddeye göre tespit olunursa, bu tesisler ruhsatsız açılmış birleşme yerleri sayılarak sahipleri veya işletenler hakkında komisyonca 104 üncü madde uyarınca işlem yapılır." hükmü yer almakta olup, Tüzüğün 104. maddesinde ise; "Usulü dairesinde izin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı delilleriyle tesbit edilen 95 ve 96 ncı maddelerde yazılı mahaller komisyon kararıyla üç ayı geçmemek üzere kapatılır." hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinden; otel olarak faaliyet gösterilen işyerlerinde fuhuş yapılması durumunun Tüzük ile özel olarak düzenlenmiş olduğu, anılan Tüzükte özel inceleme usulüne ve bu konuda karar almaya yetkili özel komisyonlara yer verildiği görülmekte olup, 2559 sayılı Kanun'un 8. maddesinin (C) bendinin ise, genelev, birleşme yeri ve fuhuş yapılan ev olarak faaliyet göstermesine izin verilen (ruhsatlandırılan) yerleri düzenleyen mevzuat hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde tatbik imkanı bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda; otel olarak faaliyet gösterilen davacıya ait işyeri hakkında, Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü'nde belirtilen usule uygun olarak tespitler yapıldıktan sonra ilgili komisyon tarafından karar alınmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi eklenmek suretiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekirken, İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde sayılan nedenlerin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddedilmesinde hukuki isabet, kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 04/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü'nün 92. maddesinde, "Fuhuş yerlerinin kapatılması ve genel ev sahipleriyle genel kadınların bu Tüzük hükümlerine aykırı düşen fiil ve hareketlerinden ötürü kovuşturma yapılması veya bu Tüzükte yazılı cezaların uygulanması, zührevi hastalıklar ve fuhuşla mücadele komisyonunun kararı ve mahallin en büyük mülkiye amirinin onayı ile olur. Bu gibi hallerde düzenlenen tutanak mülkiye amirine sunulur. Mülkiye amiri, Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 8 inci maddesindeki yetkisini kullandığı takdirde komisyona bilgi verir. Kullanmadığı veya hadise, sözü geçen madde hükümlerine temas etmediği takdirde evrakı komisyona havale eder." kuralına; 96. maddesinde, "Otel, motel, pansiyon, misafirhane, hamam, plaj, bar, pavyon, çalgılı kahve, diskotek, içkili gazino, gece klübü, taverna ve benzeri isimler altında işletme ruhsatı alınan yerlerde, gerçek amaç ve anlamdan uzak olarak genel kadınlara sanat icra etmek imkanının verildiği veya bu gibi yerlerin bir genelev özellik ve mahiyetinde kullanıldığı, 95 inci maddeye göre tespit olunursa, bu tesisler ruhsatsız açılmış birleşme yerleri sayılarak sahipleri veya işletenler hakkında komisyonca 104 üncü madde uyarınca işlem yapılır." kuralına; 9. maddesinde ise, "Komisyon en az haftada bir defa başkanın davetiyle toplanır. Kararlar çoğunlukla verilir. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu tarafın oyuna itibar olunur. Kararlar, vilayetlerde valinin, kazalarda kaymakamın onayı ile tamam olur..." kuralına yer verilmiştir.
14/07/1934 tarih ve 2751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 8. maddesinde; polisçe kat’i delil elde edilmesi halinde mevzuata aykırı faaliyet gösteren genelevler, birleşme yerleri ve fuhuş yapılan evler ve yerlerin mahallin en büyük mülki amiri tarafından 30 günü geçmek üzere geçici süreyle faaliyetten men edileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden de anlaşılacağı üzere, Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü'nün 92. maddesi uyarınca Komisyon kararlarının onay için mahallin en büyük amirine sunulacağının düzenlendiği, devamında ise "mülkiye amiri, Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 8 inci maddesindeki yetkisini kullandığı takdirde komisyona bilgi verir." ifadelerinin yer aldığı görüldüğünden; fuhuş yapılan yerlerin hem Komisyonca hem de Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 8. maddesi uyarınca mülki amirce de kapatılabileceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından, davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.