Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2023/8555 E. , 2025/2410 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/8555
Karar No : 2025/2410
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVACI) ... Kiralama Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVALI) ... Defterdarlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesi uyarınca vergiye uyumlu mükelleflere tanınan vergi indiriminden yararlandırılmaması nedeniyle, ihtirazi kayıtla verilen 2021 yılı kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden tahakkuk ettirilen ve ödenen vergi indirim tutarına isabet eden 584.254,13-TL'nin kaldırılması ve bu tutarın hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, pişmanlıkla verilen beyannamelerin, indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş olma şartının ihlali sayılmayacağının Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121. maddesinin ikinci fıkrasının yukarıda metni verilen (1) numaralı bendinin parantez içi hükmünde "(Kanuni süresinde verilen bir beyannameye ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannameler bu şartın ihlali sayılmaz.)" düzenlemesiyle açıkça kurala bağlandığı, diğer yandan indirimden yararlandırmama nedeni olarak gösterilen pişmanlıkla beyan edilen gelir stopaj beyannamelerine ilişkin vergi ve cezalarda ödendiğinden, vergi indiriminden yararlandırılmaması nedeniyle ihtirazi kayıtla beyan edilip ödenen 2021 yılı kurumlar vergisinin 584.254,13-TL'lik kısmında ve dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, haksız tahsil edildiği anlaşılan verginin tahsil edildiği tarihten düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edileceği tarihe kadar geçecek süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizi ile birlikte iade edilmesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, 2021 yılına ilişkin olarak ödenen 584.254,13-TL kurumlar vergisinin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı tarafından istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürülen iddiaların, mahkeme kararının, davacıdan tahsil edilen 409.986,66-TL'lik kısmın iptali ve anılan 409.986,66TL'nin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği, Mahkeme kararının, dava konusu (584.254,13-TL - 409.986,66-TL) 174.267,47-TL'nin faiziyle birlikte iadesine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusu yönünden ise, vergi indiriminden yararlandırılan davacının, vergi indiriminin 584.254,13TL, ödenmesi gereken kurumlar vergisinin ise 409.986,66-TL olduğu ve bu tutar davacı tarafından ödendiğinden, davacı tarafından ödenmeyen indirim tutarı olan (584.254,13-TL - 409.986,66-TL) 174.267,47-TL'nin yalnızca, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinde belirtilen diğer vergilere mahsubu mümkün olduğu, davacının 174.267,47-TL'nin nakden iadesi isteminin kabulüne olanak bulunmadığından, Mahkeme tarafından anılan tutarın da faiziyle iadesine hükmedilmesinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kısmen reddine, kısmen kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının 174.267,47-TL'nin faizle birlikte iadesine ilişkin kısmını kaldırıp bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: İhtilaflı durumlarda bir tam yıllık mahsup süresinin geçmiş olacağı, bu durumda, bir tam yıl içinde tahakkuk edecek vergi borcuna mahsup edilemeyen vergi indirimi kadar tutarı kadar verginin, mükellef tarafından nakden ödenmek zorunda kalınacağı, mahsup hakkını kullanamayan mükellefin, idarenin söz konusu hukuka aykırı işleminden dolayı zarara uğradığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: 2021/Ocak, Şubat, Mayıs, Eylül, Ekim dönemlerine ilişkin muhtasara beyannamelerinin pişmanlık talepli olarak kanuni süresinden sonra verilmesi nedeniyle davacının vergi indiriminden yararlanmasına olanak bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davalı tarafından savunma verilmemiştir. Davacının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesi uyarınca vergiye uyumlu mükelleflere tanınan vergi indiriminden yararlandırılmaması nedeniyle, ihtirazi kayıtla verilen 2021 yılı kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden tahakkuk ettirilen ve ödenen vergi indirim tutarına isabet eden 584.254,13-TL'nin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi" başlıklı mükerrer 121. maddesinde, ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlarla kurumlar vergisi mükelleflerinden (finans ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç olmak üzere), bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartları taşıyanların yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’inin, ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden indirileceği, şu kadar ki hesaplanan indirim tutarının, her hâl ve takdirde 1 milyon Türk lirasından (2021 yılı için 1.500.000-TL) fazla olamayacağı, indirilecek tutarın ödenmesi gereken vergiden fazla olması durumunda kalan tutarın, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup edilebileceği, bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarların red ve iade edilmeyeceği, birinci fıkrada yer alan tutarın, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı, bu şekilde hesaplanan tutarın %5’ini aşmayan kesirler dikkate alınmayacağı, Cumhurbaşkanının, birinci fıkrada yer alan oranı ve tutarı iki katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, kanuni oran ve tutarına getirmeye; Maliye Bakanlığı, maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, ödenen 409.986,66-TL'nin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkin hüküm fıkrası, usul ve hukuka uygun olup davalı tarafından ileri sürülen temyiz iddiaları, kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, 174.267,47-TL'nin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davacının temyiz istemine gelince;
Olayda, 2021 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde ödenmesi gereken kurumlar vergisinin 409.986,66-TL olarak beyan edildiği, bu beyannameye göre vergi indirimi tutarının ise 584.254,13-TL (11.685.082,57X0,05) olması gerektiği, vergi indiriminden faydalandırılmaması nedeniyle kurumlar vergisinin 409.986,66-TL fazladan ödendiği, kalan vergi indiriminin ise 174.267,47-TL olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, vergi indirimine ilişkin şartları sağlayan davacı şirketin izleyen yıl içinde tahakkuk eden vergilerin ödenmesi sırasında kalan vergi indiriminin bu vergilerden mahsup edilmesi imkanından yoksun kaldığı ihtilafsız olduğundan, davacı şirketçe 2021 yılı kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerin ödenip ödenmediği ve ödenmişse ödeme tarihleri de dikkate alınarak, bu vergilere ilişkin yapılan ödemeler ile kalan vergi indirimi tutarı olan 174.267,47-TL'nin karşılaştırılması suretiyle oluşacak sonuca göre bu kısım yönünden yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalının temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; ...-TL'nin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkin kısmının BOZULMASINA, ...-TL'nin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 22/05/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY: Temyiz istemlerinin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.
karar