T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8614
Karar No : 2023/5807
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı (E- Tebligat)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Sok. No:… / Çankaya adresindeki işyerinin "kapama saatine riayet etmediği ve canlı müzik izin belgesinin bulunmadığından" bahisle faaliyetten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı belediye encümen kararı ile mühürlemeye hazır hale getirilmesinin bildirilmesine ilişkin 11/03/2016 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının içkili lokanta ruhsatlı işyerinde işyeri kapatma saatine uyulmadığı ve canlı müzik belgesinin olmadığı hususlarının İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 06/02/2016 günlü tutanak ile tespit edildiği, dava konusu encümen kararı ile işyerinin kapatma saatlerine uyulması konusunda uyarıldığı ve canlı müzik yapılması sebebiyle de faaliyetten men edildiği görülmekte olup, lokanta faaliyetine yönelik herhangi bir noksanlık veya aykırılık tespit edilmediği, öte yandan, canlı müzik yayını nedeniyle oluşan ruhsata aykırılığın giderilmesi için süre verilmesi gerektiği, verilen süre sonunda aykırılık yada noksanlık giderilmediğinin anlaşılması halinde sadece bu faaliyetten (izinsiz canlı müzik yayının) menine yönelik işlem tesis edilebilmesi mümkün olduğu, söz konusu hükümde kapatma saatine uyulmaması ve ruhsat dışı faaliyet (canlı müzik yapıldığının tespiti) halinde işyerinin doğrudan faaliyetten men edileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, bu durumda, belirlenen aykırılıkların giderilmesi için süre verilmeksizin işyerinin faaliyetten men edilmesi yönünde tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; ruhsata işlenmeyen canlı müzik izin belgesinin bulunmamasının ruhsat dışı faaliyet olarak kabul edilmek suretiyle ruhsat dışı faaliyetini giderinceye kadar faaliyetten men edilmesi de mümkün olmadığı, bu nedenle, mahkemenin iptal kararında davalı idarece Yönetmelikte öngörülen onbeş gün süre verilmeden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı yolundaki gerekçesi yerinde görülmediği, bu durumda, kapama saatine uyulmaması ve izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yayını yapıldığından bahisle davacının işletmekte olduğu lokantasınının Anayasal bir hak olan çalışma hakkını engelleyecek şekilde faaliyetten men edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf isteminin para cezasına ilişkin kısmı yönünden incelenmeksizin reddine, faaliyetten mene ilişkin kısmı yönünden istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin Çankaya Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı gereği hukuka uygun olduğu, ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince dava konusu işlemin işyerinin faaliyetten men edilmesine yönelik kısmının, canlı müzik izin belgesi almadan canlı müzik yapıldığı tespit edilen davacı şirkete ait işyerinde sadece bu faaliyetin men'ine yönelik olarak işlem tesis edilmesi gerektiği faaliyet konusu ile ilgili olarak herhangi mevzuata aykırılığı tespit edilmeyen işyerinin faaliyeten men edilemeyeceği gerekçesiyle iptaline karar verildiği, davalı idare tarafından işlemin iptal edilen kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusu üzerine Bölge İdare Mahkemesi tarafından, izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verildiği görülmektedir.
Aleyhe hüküm verme yasağı uygulamada, kanun yoluna başvuran taraf aleyhine sonuç verici düzeltmelerin yapılmaması veya kurulacak yeni hükümde başvuran aleyhine olacak ilk hükümden daha ağır hüküm verilmemesi şeklinde tanımlanmaktadır. Bu ilkenin amacı mahkemece verilen kararın aleyhine bozulabileceği yahut aleyhe değiştirilebileceğini düşünen tarafın istinaf ya da temyiz yoluna başvurmaktan kaçınmasının önüne geçmek ve kanun yoluna başvurma hakkını kullanabilmesini sağlamaktır. Aleyhe hüküm verme yasağı olarak adlandırılan ve yerleşik yargı kararlarında da yer bulan bu kuralın, ilgililerin ihlal edildiğini düşündükleri haklarını korumak amacıyla herhangi bir endişe taşımaksızın dava açabilmelerini ve kanun yollarına başvurabilmelerini sağlamaya yönelik bir uygulama niteliği taşıdığından, Anayasanın 36. maddesinde ifade edilen hak arama hürriyetini temin eden bir yönü de bulunmaktadır. Diğer bir ifadeyle ilgililerin içinde bulunduğu hukuki durumunun ağırlaşmasına yol açacak biçimde yargı kararı verilmesi hak arama hürriyetinin etkin kullanımını engelleyecek, dolayısıyla adil yargılama hakkının ihlaline neden olacaktır.
Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince her ne kadar canlı müzik izin belgesi olmadan canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiş ise de aleyhe hüküm verme yasağı kapsamında mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ancak açıklama eklenmek suretiyle reddine karar verilmesi gerekirken kanun yoluna başvuran taraf aleyhine mevcut hukuki durumdan daha ağır sonuç doğuracak gerekçeyle karar verilmesinde hukuki isabet, istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 30/10/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.