T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8667
Karar No : 2024/353
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Restorant Tekstil Turizm
Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Uşak İli, Merkez İlçesi, … Köyünde faaliyet gösteren davacıya ait "… " isimli işyerinin kapatılmasına ilişkin, Uşak Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile bildirilen Uşak İl Jandarma Komutanlığı'nın … tarihli ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dosyanın incelenmesinden, davacı şirkete ait 14/02/2020 tarihli işyeri ruhsatında faaliyet türünün "restoran" olarak belirtildiği, ayrıca işletmenin turizm işletme belgesinin ve açık alkollü içki satış belgesinin bulunduğu ancak Covit-19 salgını döneminde alınacak tedbirlerin düzenlendiği genelgeler kapsamında, gazino veya pavyon ruhsatlı işletmelerin faaliyetinin geçici süreliğine durdurulmasına karşılık yapılan kontrollerde; söz konusu iş yerinde Covid-19 tedbirlerini devre dışı bırakacak şekilde restoran faaliyeti dışına çıkılarak, oryantal, konsomatris çalıştırılmak suretiyle iş yerinin pavyon olarak işletildiği, dolayısıyla sözü edilen iş yerinde ilgili genelgelere ve İl Umumi Hıfzıssıhha Meclis Kurulu kararına aykırı faaliyet gösterildiğinin tespit edilmesi nedeniyle kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; idarece tespit edildiği belirtilen durumun 2559 sayılı Kanunun 8. maddesinde sayılan hususlara ilişkin olmadığı, "lokanta" ruhsatına sahip davacıya ait iş yerine ilişkin olarak atfedilen fiilin ruhsat kapsamı dışındaki konsomasyon faaliyeti olduğu, bu fiil uyarınca ancak 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca para cezası verilebileceği, dolayısıyla davacıya ait işyerinin süresiz olarak faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı İdare tarafından, İçişleri Bakanlığının Genelgelerine ve Umumi Hıfzıssıhha Kurulu Meclis Kurulu kararlarına ve İlgili Yönetmeliğin Ek-3. maddesine aykırı hareket edildiği yapılan denetimlerde düzenlenen ve dosyaya sunulan tespit tutanakları ile ortaya konulmuş iken davacının iş yerinin kapatılmasına ilişkin işlemin iptaline ilişkin temyiz konusu kararda hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/01/2024 tarihinde oybçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 27. maddesinde; "Umumi hıfzıssıhha meclisleri mahallin sıhhi ahvalini daima nazarı dikkat önünde bulundurarak şehir ve kasaba ve köyler sıhhi vaziyetinin ıslahına ve mevcut mahzurların izalesine yarayan tedbirleri alırlar. Sari ve salgın hastalıklar hakkında istihbaratı tanzim, sari ve içtimai hastalıklardan korunmak çareleri ve sıhhi hayatın faideleri hakkında halkı tenvir ve bir sari hastalık zuhurunda hastalığın izalesi için alınan tedbirlerin ifasına muavenet eylerler." hükmü, 77. maddesinde; "Sari ve salgın hastalıklardan birinin hüküm sürdüğü veya tehdit ettiği mahallerde Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletinin tasvibiyle bütün umumi mahallerde vuku bulacak içtimalar tahdit veya menolunabilir..." hükmüne, aynı kanunun 258. maddesinde, "Bütün oteller, hanlar ve misafirhanelerin sıhhi şartları mecburi ve asgari olarak ihtiva etmeleri lazım gelen müştemilatı belediyelerce, belediye hudutları haricindeki yerlerde vilayet veya kaza sıhhat memurlarınca tayin ve murakabe edilir." hükmüne, aynı kanunun 259. maddesinde, "Sıhhi şartları haiz olmayan ve hastalıkların intikaline vasıta olduğu görülen, otel, han ve sair misafirhaneler her türlü mahzurdan salim bir surette ıslahı sabit oluncaya kadar kapatılır." hükmüne yer verildiği anlaşılmaktadır.
Belirtilen Kanun hükümleri çerçevesinde ihdas edilen İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü'nün 15/09/2020 tarih ve E.15055 sayılı Genelgesinde ve anılan Genelgeye istinaden alınan … tarih ve … karar no'lu İl Umumi Hıfzıssıhha Meclisi Kararında; "ana faaliyeti gazino pavyon, diskotek, bar, birahane, taverna veya gece kulübü olup sonradan ilgili yerel yönetime müracaat ederek ana faaliyet alanını değiştiren işyerlerine yönelik denetim faaliyetlerinin yoğunlaştırılması, bu denetimlerde faaliyet konusunu değiştirerek salgınla mücadele kapsamında alınan tedbirleri devre dışı bırakacak şekilde eski faaliyetine davam ettiği tespit edilen işletmelerin ilgi genelgelerimiz çerçevesinde derhal kapatılması, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3. maddesi çerçevesinde ayrıca işlem yapılması" düzenlemelerine yer verilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve dosyadaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendiriliğinde; 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanuna istinaden çıkarılan, İçişleri Bakanlığının 5240 sayılı ve 5361 sayılı Genelgesi Covid-19 salgın konulu yazıları, Uşak İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulunun 2020/50 sayılı yazıları içeriğinde yer alan düzenlemelerdeki hükümler açık olup iş yerinin pavyon olarak işletilmek suretiyle Covid-19 tedbirlerini devre dışı bırakacak şekilde faaliyet alanın dışına çıktığının tespit edilmesi nedeniyle derhal kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, … tarih E: … K:… sayılı hukuka uygun olan mahkeme kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddi gerekirken mahkeme kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle onama yönünde verilen çoğunluk kararına katılmıyoruz.