Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2023/8765 E. , 2025/2027 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/8765
Karar No : 2025/2027
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... İnşaat Anonim Şirketi
2- ... İnş. Taah. ve Gıd. San. Tic. A.Ş.
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "İstanbul İli Tuzla İlçesi Aydınlı Mahallesi Konaşlı Mevki 508 Adet Konut İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi”nin yıllara sari inşaat işi olduğundan bahisle anılan iş kapsamında yapılan hakediş ödemesi üzerinden tevkif edilen kurumlar (stopaj) vergisinin kaldırılması ve tevkif suretiyle ödenen 884.501,40.-TL'nin tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılan davayı, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı yazısında davacılar tarafından yüklenilen yapım işinin 775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında bulunduğu belirtildiği, hakediş ödemelerinin de yapım işinin bir aşamasını oluşturduğu dikkate alındığında yapım işi ile yapım işi nedeniyle yapılan hakediş ödemesinin bütünlük arzettiği, kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere yapılan vergi kesintisinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle kabul eden ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu, Kurumlar Vergisi Kanununun ''İstisnalar'' başlıklı 5. maddesinde söz konusu işten sağlanan kazançların, kurumlar vergisinden müstesna olduğuna dair açık bir düzenlemenin bulunmaması ve 775 sayılı Kanunun 33. maddesinde düzenlenen muafiyetin sadece maddede belirtilen işlemler ve kağıtlar nedeniyle alınan vergi, resim ve harçları kapsaması karşısında dava konusu işlemde hukuka aykırılık, Vergi mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle kabul edip Vergi mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davacıdan 269,85.-TL'den az olmamak üzere hüküm altına alınan tutarın binde 4,55'i oranında nispi karar harcı alınmasına hükmeden ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca ihale edilen yapım işi kapsamında yapılan hakediş ödemesinin 775 sayılı Kanun kapsamında vergiden müstesna olduğu, dava konusu edilen işlemin nevi ve mahiyetine göre kararda maktu harca hükmedilmesi gerekirken nispi harca hükmedildiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının 2022/Kasım dönemi hakediş ödemesi üzerinden tevkif edilen kurumlar (stopaj) vergisine ilişkin kısmının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olduğundan bu kısmı ilişkin davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği; Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan nispi harca ilişkin temyiz istemine gelince, dava konusu edilen işlemin nevi ve mahiyetine göre kararda maktu harca hükmedilmesi gerekirken, nispi harca hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, bu kısım yönünden davacıların isteminin kabulü ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "davacılardan 269,85.-TL'den az olmamak üzere hüküm altına alınan tutarın binde 4,55'i oranında nispi karar harcı alınmasına" ibaresinin silinerek yerine "492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca 269,85.-TL maktu karar harcının davacılardan alınmasına" ibaresinin yazılması suretiyle, kararın düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, hakediş ödemesi üzerinden tevkif edilen kurumlar (stopaj) vergisine yönelik kısmına ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, nispi karar harcına ilişkin hüküm fıkrasına karşı yapılan temyiz istemine gelince;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı ifade edilmiştir.
Maddenin gerekçesinde ise madde ile temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 54. maddesinde, vergi yargısı harçlarının (3) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre ise maktu esas üzerinden alınacağı, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife'nin nispi harçlara ilişkin II. Kısmının (a) bendinde, tarhiyata ve ceza kesme işlemlerine karşı mükellefin dava açması üzerine vergi mahkemesinin nihai kararları ile bölge idare mahkemesi kararlarında, karar altına alınan uyuşmazlık konusu vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunlara bağlı zam ve cezaların toplam değeri üzerinden binde 4,55 oranında nispi harç alınacağı, maktu harçlara ilişkin III. Kısmında ise "yukarıdaki pozisyonlarda gösterilen ve nispi harca tabi tutulmamış olan tarhiyat veya ceza kesme ve diğer işlemlerle ilgili" olarak vergi mahkemesi ve bölge idare mahkemesi kararlarında maktu harca hükmedileceği düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, bakılan davanın tarhiyat ve ceza kesme işlemine değil, tevkif suretiyle tahakkuk ettirilip ödenen kurumlar vergisine karşı açıldığı, dolayısı ile davanın nispi harca tabi olmadığı anlaşılmakta olup Bölge İdare Mahkemesince davacı aleyhine maktu karar harcına hükmedilmesi gerekirken "davacılardan 269,85.- TL'den az olmamak üzere hüküm altına alınan tutarın binde 4,55 oranında nispi karar harcı alınmasına" hükmedildiği anlaşılmıştır.
Bu husus, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan, düzeltilmesi mümkün eksiklik olarak görüldüğünden, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "davacılardan 269,85.-TL'den az olmamak üzere hüküm altına alınan tutarın binde 4,55 oranında nispi karar harcı alınmasına" ibaresinin çıkarılarak yerine "492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca 269,85.-TL maktu karar harcının davacılardan alınmasına" ibaresinin yazılması suretiyle kararın düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacıların temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtildiği şekilde düzeltilerek ONANMASINA,
3.Temyiz isteminde bulunanlardan ...-TL maktu harç alınmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 15/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
karar