T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8826
Karar No : 2024/1706
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Uşak ili, … Mahallesi, … Sokak No: … adresinde bulunan … isimli işyerinin işletmecisi olan davacı tarafından, işyerinin tebliğ tarihinden itibaren 24 saat içerisinde kapatılmaya hazır hale getirilmesine ilişkin Uşak Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; Uşak Belediye Başkanlığınca 03/06/2003 tarihinde davacı adına verilmiş olan işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusunun Restaurant olarak belirtildiği, Uşak Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından tanzim edilen 08/10/2001 yılından itibaren içkili istirahat ve eğlence yeri işletme izin belgesinin ise 5 yıl süreli olarak verilmiş olduğu ve belirtilen 5 yıllık sürenin dolduğu, davacının iş yerinin işlem tarihi itibarıyla içkili yer bölgesi dışında olduğu, Yönetmelik hükmü uyarınca, davacıya ait olan işyerinde 20/03/2018 tarihinde yapılan denetimde ruhsat harici faaliyet gösterildiğinin (masalarda alkol sunumu yapıldığı ve dolaplarda alkol olduğunun) tespit edildiği, mevzuat uyarınca aykırılıkların giderilmesi için 15 günlük süre verilmesine rağmen bu aykırılıkların giderilmediğinin 06/04/2018 tarihli denetimle tutanak altına alındığı, davalı idare elamanlarınca 20/03/2018 ve 06/04/2018 tarihlerinde yapılan denetimlerde tutulan tutanaklarda davacının kendisine verilen ruhsattaki faaliyet konusuna aykırı faaliyette bulunduğu başka bir ifadeyle ruhsattaki faaliyet konusu olarak Restaurant belirtilmesine rağmen davacının bu faaliyetin yanında açık alkollü içki satışı işiyle iştigal ettiğinin görüldüğü, bu durumda, ruhsatta öngörülen faaliyet konusu dışında açık alkollü içki satışı işiyle iştigal ettiği sabit olan davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesinden sonraki süreçte tesis olunan işyerinin tebliğ tarihinden itibaren 24 saat içerisinde kapatılmaya hazır hale getirilmesine ilişkin dava konusu Uşak Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idarenin müvekkilin işletmesinden kurtulmak amacıyla hareket ederek işlemler tesis ettiği, bu nedenle şekil ve amaç unsuru bakımından işlemin sakat olduğu, birbiri ile çelişen gerekçeler ileri sürüldüğü, idarenin ulaşmak istediği amacının ruhsat iptali olduğu ve bunu gerçekleştirdiği, bunun için birbiri ile çelişen iki işlemin ortaya konulduğu, öncelikle işyerinin içkili yer bölgesinin dışına çıkarıldığı, daha sonra da ruhsatnamenin iptalinin sağlandığı, davacının içkili yer işletme izin belgesi ve alkollü içecek satış belgesinin bulunduğu, davalı idarenin de işyeri ruhsatının içki satışını da kapsadığını dolaylı olarak kabul ettiği, işlemin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare savunmalarında, İdare ve Bölge İdare Mahkemesi kararlarında herhangi bir çelişkinin söz konusu olmadığı, açıkta içki satışı yapılması ve noksanlıkların verilen sürede giderilmemesi nedeniyle davacıya ait işletmenin ruhsatının iptal edildiği, işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde; Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden; (...) d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen, İş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idarî para cezası verilir. Bu maddede öngörülen idarî para cezaları, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında il daimi encümeni tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. İdarî para cezaları 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur. Bu maddede belirtilen aynı fiillerin bir yıl içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artırılarak uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinin (b) bendinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyelerin yetkili olduğu, 4. maddesinde ise; 3. maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak ve yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları hükme bağlanmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/I. maddesinde, sıhhi müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek belediyelerin görevleri arasında sayılmıştır.
10/08/2005 tarihli 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinin açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz. (...)", 46. maddesinde; "19/10/1999 tarihli ve 99/13681 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Açılması İzne Bağlı Yerlere Uygulanacak İşlemler Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır." Geçici 1. maddesinde; Bu Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce mevzuatına uygun olarak ruhsatlandırılmış bulunan işyerleri yeniden ruhsatlandırılmaz.(...) düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yukarıda düzenlemelerine yer verilen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılmasına ve çalıştırılmasına hukuken olanak bulunmadığı, bu nedenle işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı düzenlenmiştir. Bununla birlikte, (mülga) 19/10/1999 tarihli ve 99/13681 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Açılması İzne Bağlı Yerlere Uygulanacak İşlemler Hakkında Yönetmelik döneminde mevzuatına uygun olarak ruhsatlandırılmış bulunan işyerlerinin ruhsatlarının da geçerli olduğu açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; Uşak ili, … Mahallesi, … Sokak No: … adresinde bulunan "… " isimli işyerinin işletmecisi olan davacının, mülga "Açılması İzne Bağlı Yerlere Uygulanacak İşlemler Hakkında Yönetmelik" yürürlükte bulunduğu dönemde Uşak Valiliği'nin onayı üzerine Uşak İl Emniyet Müdürlüğünce tanzim edilen 08/10/2001 tarihli içkili istirahat ve eğlence yeri işletme izin belgesinin olduğu, Uşak Belediye Başkanlığınca 03/06/2003 tarihinde davacı adına verilmiş olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, (bu ruhsatta faaliyet konusunun "Restaurant" olarak belirtildiği) ayrıca, davacının Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu'nca (TAPDK) tanzim edilmiş 09/03/2010 belge tarihli açık alkollü içki satış belgesinin olduğu, Uşak Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile Uşak ili, … Mahallesi, … ada, … numaralı parselin içkili yer bölgesi olarak belirlendiği, Uşak ilinde bulunan içkili yerlerin bu bölgeye taşındıkları, davacının da bu bölgeden ihale ile yer aldığı, davacıya ait yukarıda bahsedilen 5 yıl geçerli içkili işletme izin belgesinin yenilenmesi gerektiğinden bahisle, Uşak Belediyesi Zabıta Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile içkisiz restaurant tanzim edilen ruhsat kayıtlarının yeniden incelenmesine gerek duyulduğu ve yeniden başvuru yapması gerektiğinin bildirildiği, davacının işyerinde 20/03/2018 tarihinde yapılan kontrolde tutulan tutanak ile masalarda alkol sunumu yapıldığı ve dolaplarda alkol olduğunun tespit edilerek tutanak altına alındığı ve davacıya İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13/2. fıkrası gereğince gerekli düzenlemeleri yapması için 15 gün süre verildiği, 06/04/2018 tarihinde yapılan ikinci denetimde de eksikliklerin giderilmeği ve açıkta içki sunumu yapıldığı ve dolaplarda alkol şişelerinin bulunduğunun tutanak altına alındığı, daha önce tespit edilen noksanlıkların verilen süreye rağmen giderilmemesi nedeniyle Uşak Belediyesi Zabıta Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile davacının işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline karar verildiği, ancak, davacıya ait TAPDK tarafından tanzim edilmiş 09/03/2010 tarihli açık alkollü içki satış belgesinin geçerliliği hususunda tereddüt yaşanması ve yazışmaların sonuçlanmaması nedeniyle işyeri kapatma işleminin ruhsatın iptalinden hemen sonra uygulanmadığı, yapılan yazışmalar sonrası davacıya ait TAPDK belgesinin bakanlık Tütün ve Alkol Daire Başkanlığı tarafından 04/09/2018 tarihinde iptal edildiğinin anlaşılması üzerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatının Başkanlık Oluru ile iptal edildiği ve işyerinin tebliğ tarihinden itibaren 24 saat içerisinde kapatılmaya hazır hale getirilmesi gerektiğine ilişkin Uşak Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin tesis edilerek davacıya tebliğ edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, her ne kadar davalı idare tarafından, davacıya ait işyeri için (mülga) "Açılması İzne Bağlı Yerlere Uygulanacak İşlemler Hakkında Yönetmelik" yürürlükte bulunduğu dönemde Uşak Valiliğinin onayı üzerine Uşak İl Emniyet Müdürlüğünce tanzim edilen 08/10/2001 tarihli içkili istirahat ve eğlence yeri işletme izin belgesinin 5 yıl süreyle geçici olarak verildiği iddia edilmiş ve idare mahkemesince, izin belgesinin 5 yıl süreli olarak verilmiş olduğu ve belirtilen 5 yıllık sürenin dolduğu, davacının işyerinin sonradan alınan komisyon kararı içkili yer bölgesi dışında olduğu, davacının kendisine verilen ruhsattaki faaliyet konusuna aykırı faaliyette bulunduğu gerekçesiyle, davanın reddi yolunda karar verilmiş ise de; mevzuatımızda "geçici ruhsat" veya "süreli ruhsat" adı altında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, belgenin geçiciliğine ilişkin ibarelerin belgeye işlenmek suretiyle ruhsat verilmiş olsa bile bunun yasal düzenlemeye aykırı olması nedeniyle dikkate alınamayacağı, bu itibarla işyerinin, düzenlendiği tarih itibariyle geçerli bir içkili restaurant faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, içkili restaurant faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olan davacıya ait işyerinin, açıkta içki sunumu yapıldığı, eksiklik ve noksanlıkların giderilmesi için verilen 15 günlük sürede eksiklik ve noksanlıklar giderilmediğinden bahisle ruhsatın iptal edildiği ve dayanaksız kaldığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 12/03/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.