T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/883
Karar No : 2023/2950
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Bakanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: 26/10/1974 tarihinde Kıbrıs 28. Piyade Tümeni İdari Hizmet Bölük Komutanlığından terhis olan davacının, Kıbrıs Barış Harekatına birliği ile katıldığından bahisle, gazilik unvanı ile sosyal haklarının verilmesi için yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2019/738, K:2022/632 sayılı bozma kararına uyularak; ara kararına istinaden gönderilen bilgi ve belgelere göre, 29/12/1972 tarihinde Isparta 3. Piyade Er Eğitim Alay Komutanlığına sevk edilen davacının, 30/12/1972 tarihinde eğitim birliğine, eğitim sonunda ise Kıbrıs 28. Piyade Tümeni İdari Hizmet Bölük Komutanlığına katıldığı, anılan Komutanlıkta görevli olup, harekata katılan askerlere ait listede davacının adının yer almadığı, dolayısıyla harekata katıldığına dair bilgi ve belgenin olmadığının görüldüğü; ancak, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin yerleşmiş içtihatlarına göre, birinci harekatın 20-21-22 Temmuz 1974, ikinci harekatın ise 14-15-16 Ağustos 1974 tarihlerinde yapıldığının kabul edildiği, davacının da bu tarihlerden kısa bir süre sonra 26/10/1974 tarihinde Kıbrıs 28. Piyade Tümeni İdari Hizmet Bölük Komutanlığınca terhis edildiğinin anlaşıldığı, Komutanlıkta görevli askerlerin isim listesi arasında davacının adı yer almamakta ise de, terhis edildiği bölüğün harekata katıldığı, bu suretle, davacının iddiası hayatın olağan akışına uygun olduğu gibi, davalı idarece davacının askerlik hizmetini farklı bir komutanlıkta yaptığına ilişkin bilgi ve belge sunulamadığı hususları dikkate alındığında, davacının görev yaptığı Komutanlık bünyesinde Kıbrıs Barış Harekatına katıldığı sonucuna varıldığından, idarece tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, davacıya gazilik unvanı verilerek yoksun kaldığı parasal ve sosyal haklarının, idareye başvuruda bulunduğu 14/05/2015 tarihinden itibaren her bir ödemeye hak kazanılan tarihten fiili ödeme tarihine kadar hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Kıbrıs Barış Harekatına fiilen görev alarak katılan personelin kayıtlarının OBİM listesinde ve harekata katılan birliklerin künye defterlerinde bulunduğu, davacının eğitimini tamamlamasına müteakip Kıbrıs 28. Piyade Tümeni İdari Hizmet Bölük Komutanlığına katılmış olmakla birlikte, yukarıda belirtilen kayıtlarda adının yer almadığı, davacının personel idari işler uzmanı olarak görev yaptığı, Kıbrıs Barış Harekatında fiilen görev almadığı ve kayıtlarına kusur atfedecek herhangi bir idari eksikliğin bulunmadığı, harekat esnasında gerek zorunlu askerlik hizmeti, gerekse muvazzaf olarak Türkiye sınırları içerisinde görev almış olan personele tanınmış herhangi bir unvan ya da hakkın bulunmadığı, dolayısıyla muharip gazilik unvanı hakkının da bulunmadığı, ayrıca şeref aylığı bağlanması hususunda yetkili olan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının da hasım mevkiine alınmasının gerektiği, öte yandan, muafiyete rağmen yargılama giderleri içinde aleyhlerine harca hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali, davacıya hak ettiği gazilik unvanı verilmesi, yoksun kaldığı parasal ve sosyal haklarının, idareye başvuruda bulunduğu 14/05/2015 tarihinden itibaren her bir ödemeye hak kazanılan tarihten fiili ödeme tarihine kadar hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolundaki ... İdare Mahkemesinin temyize konu … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/05/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY : Dava; 26/10/1974 tarihinde Kıbrıs 28. Piyade Tümeni İdari Hizmet Bölük Komutanlığından terhis olan davacının, Kıbrıs Barış Harekatına birliği ile katıldığından bahisle, gazilik unvanı ile sosyal haklarının verilmesi için yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun'un, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 1. maddesinde; ''Milli mücadeleye iştirak eden ve bu sebeple kendilerine İstiklal Madalyası verilmiş bulunan Türk vatandaşları ile 1950 yılında Türk Tugayının Kore'ye ayak bastığı Ekim ayında başlamak ve 1953 yılı Pan-Munjon Ateşkes Anlaşmasına kadar Kore'de fiilen savaşa katılmış olan Türk vatandaşlarına ve 1974 yılında Temmuz 1 inci ve Ağustos 2 nci Barış Harekatına Kıbrıs'ta fiilen görev alarak katılmış olan Türk vatandaşlarına, hayatta bulundukları sürece, vatani hizmet tertibinden 5750 gösterge rakamının her yıl Bütçe Kanunu ile tespit edilen memur maaş katsayısı ile çarpılmasından bulunacak miktarda aylık bağlanır. Hak sahibinin ölümü halinde bu aylık dul eşe ve %75 oranında bağlanır, ancak dul eşin tekrar evlenmesi halinde kesilir. Yukarıda belirtilenlerden herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan gelir veya aylık bağlanmadığı gibi, zorunlu olarak sosyal güvenlik kurumlarından birine tâbi olmayı gerektiren bir işte de çalışmadığını belgelemek suretiyle yazılı talepte bulunan hak sahiplerinin aylıkları ise yazılı taleplerinin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının kayıtlarına geçtiği tarihi takip eden aydan geçerli olmak üzere ve bu durumları devam ettiği müddetçe 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan 30 günlük net asgarî ücret tutarı (dul eşler için bu tutarın % 75’i) esas alınarak ödenir.
Bu Kanundan önce, özel bir kanunla kendilerine vatani hizmet tertibinden aylık bağlanmış olanlar hakkında yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmaz.
Vatani hizmet tertibinden bağlanan aylıklar hiç bir suretle haczedilemez." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının, Kıbrıs Barış Harekatına katıldığından bahisle, gazilik unvanı verilerek parasal ve sosyal haklardan yararlandırılması talebiyle açtığı davanın, … İdare Mahkemesi … Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile reddedildiği; bu kararın düzeltilmesi isteminde bulunulması üzerine, Dairemizin 23/02/2022 tarih ve E:2019/738, K:2022/632 sayılı kararıyla; Kıbrıs Barış Harekatına katılmak üzere 4. Kolordu 28. Piyade Tümen Komutanlığı emrine verilenlerin listesi ile buna ilişkin belgelerin ve Kıbrıs'taki Birlik Komutanlığına katılış tarihlerini gösterir kayıt ve belgelerin onaylı örneklerinin, harekata katılan personele ilişkin OBİM listesinin getirtilip incelenerek ve söz konusu belgelerde davacının adının olup olmadığı araştırılarak yeniden bir karar verilmesi gerekçesiyle, karar düzeltme isteminin kabulüne ve anılan kararın bozulmasına karar verildiği; İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak yapılan ara kararına cevaben Kara Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığınca gönderilen ve 09/12/2022 tarihinde kayda giren yazıda; Kahramanmaraş Onikişubat Askerlik Şubesi Başkanlığının Ekim 2015 tarihli yazısı ve ekinde gönderilen kütük kayıt defteri tıpkıçekiminden, 29/12/1972 tarihinde 3'üncü P.Er.Eğt.A.K.lığı (Isparta) eğitim birliğine sevk edilen davacının, 30/12/1972 tarihinde eğitim birliğine, eğitim sonunda ise Kıbrıs 28'inci Piyade Tümeni İdari Hizmet Bölük Komutanlığına katıldığı ve 26/10/1974 tarihinde terhis edildiğinin görüldüğü, ancak Kıbrıs Barış Harekatına katılan anılan Komutanlığa ait OBİM listesi ve künye defteri kaydında isminin bulunmadığının bildirildiği, anılan yazı ekinde sunulan belgelerin de bu açıklamayı teyit ettiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen 1005 sayılı Kanun hükmü karşısında; davacının, Kanunun 1. maddesinde belirtilen haklardan yararlanabilmesi için, 1974 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında yapılan 1. ve 2. Kıbrıs Barış Harekatına fiilen katılmış olması gerekmektedir.
Bu durumda; 1. ve 2. Kıbrıs Barış Harekatına fiilen katıldığı hususunda herhangi bir bilgi veya belge bulunmayan davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı düşüncesiyle, İdare Mahkemesi kararının onanması yolundaki karara katılmıyoruz.