T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8867
Karar No : 2023/6456
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Tekstil …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait işyerinin faaliyetten men edilmesine dair … tarih ve … sayılı işlemin ve 02/11/2016 tarihli mühürleme işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ... AVM içinde ... isimli ... (satış standında) kiracı sıfatıyla faaliyet yürüten davacıya ait işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinin tespit edilmesi üzerine mühürlenerek faaliyetten men edildiği, alışveriş merkezinde bulunan işyerlerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunup bulunmadığını denetleme yetkisinin taşınmazın bulunduğu yer, büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kaldığından, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin yetkisinde olduğu, Şişli Belediye Başkanlığı tarafından faaliyetten men ve mühürleme yolunda tesis edilen işlemin, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; ilçe belediyelerinin, 5216, 5393 ve 3572 sayılı Kanunlar ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikten kaynaklı olarak alışveriş merkezleri içerisinde yer alan perakende işletmelerin ruhsatlandırılması ve denetlenmesi konusundaki yetkisinin devam etmekte olduğu, davacıya ait işyerine yönelik olarak tesis edilecek işlemler konusunda İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının yetkili olduğu ve Şişli Belediye Başkanlığı tarafından işlem tesis edilmesinde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı yolundaki İdare Mahkemesi gerekçesinde hukuki isabet bulunmadığı, "İşletmecilerin Değişmesi ve İşyerinin Nakli" başlıklı 8. maddesinde, ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenleceğinin ifade edildiği, davacının işlettiği işyerine, Şişli Belediye Başkanlığınca 09/04/013 tarihli işyeri açma çalışma ruhsatı ve 31/12/2013 tarihine kadar geçerli olmak üzere hafta sonu tatil ruhsatı düzenlenmiş olduğu, 3572 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri incelendiğinde, "geçici ruhsat" adı altında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, Belediyece uyuşmazlığa konu işyerinde yapılacak kontrol ve denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsur ve noksanlıkların tespit edilmesi durumunda mevzuatta öngörülen gerekli yaptırım hükümlerinin uygulanabileceği, dava konusu işyerinin işletmecisinin değiştiği hallerde de Yönetmeliğin 8. maddesinde belirtilen işlemlerin yapılması gerektiği, davacı şirkete ait işyerinin ruhsatının bulunmadığından bahisle tesis olunan dava konusu işlemde bu haliyle hukuka uyarlık bulunmadığı, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen idare mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'ndan onay alınmadan davacı işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenemeyeceği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, ruhsat başvurularının sözlü olarak reddedildiği, keyfi olarak işleme alınmadığı, yeni ruhsat düzenlemesine gerek olmadığı halde ruhsat alımının şart koşulduğu, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'ndan gerekli onayın alındığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili olan merciler" sayılmış, aynı Kanun'un 4. maddesinde ise; "İznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı" vurgulanmıştır.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri Açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz. Ruhsat, Örnek 5’te yer alan bilgileri içerecek şekilde düzenlenir. İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur..." hükmüne, "İşletmecinin değişmesi ve işyerinin nakli" başlıklı 8. maddesinde, Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir. ... Süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verilir. Bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsat iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Şişli Belediye Başkanlığınca "... Bijuteri Sanayi Ticaret Ltd. Şti." unvanlı işyerine 09/04/2013 tarihli işyeri açma çalışma ruhsatının düzenlenmiş olduğu, davacı ".... Tekstil ..." tarafından dosyaya sunulan dava dilekçesinde, ruhsatın geçerlilik süresinin dolduğundan bahisle sözlü olarak yeniden ruhsat başvurusunda bulunulmasına karşın davalı idarenin işlem yapmadığı ve şirket ünvanının değiştiği iddia edilmekte olup davalı idare ise davacının ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği gerekçesiyle 02/11/2016 tarihli mühürleme işlemini tesis ettiğini iddia etmektedir.
Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde "... Bijuteri Sanayi Ticaret Ltd. Şti." unvanlı şirketin 2010 ila 2021 tarihleri arasında verilen ilanlarının incelenmesinden, bahse konu şirketin unvan değişikliği olmadığı gibi, davacı tarafından unvan değişikliğine dair hiçbir belgenin dosyaya sunulmadığı, anılan şirkete verilen 09/04/2013 tarihli işyeri açma çalışma ruhsatının da süreli olduğuna dair ruhsat üzerinde hiçbir ibare bulunmadığı, 05/04/2013 tarihli haftasonu tatil ruhsatının süreli olduğu, bu ruhsatın da dava konusu işlemle ilgisi olmadığı, dava konusu işlemin davacıya ait işyerinin ruhsatsız olması nedeniyle tesis edildiği anlaşılmaktadır.
09/04/2013 tarihli işyeri açma çalışma ruhsatının süreli olmadığı anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesinin davacı şirket adına verilen ruhsatın "geçici" ibaresi bulunsa dahi artık kesinlik kazandığı yönündeki gerekçesi yerinde görülmemekle beraber, davacı ile ruhsat sahibi arasında bir işyeri devri söz konusu ise yeni işletmeci, tekrar ruhsat düzenlenmesi için süresi içinde müracaat etmediyse tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verileceği, bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsatın iptal edileceği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesi ile düzenlenmiştir. Dava konusu olayda, işyeri devri söz konusu olduğundan, idarenin yeni işletmeciye, tekrar ruhsat düzenlenmesi için onbeş gün süre vermemesi sebebiyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, davacının tekrar ruhsat düzenlenmesi için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 8. maddesi kapsamında davalı belediyeye yaptığı veya yapacağı başvurunun reddedilmesi halinde bu işlemin dava konusu edilebileceği tabiidir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 22/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X):
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri Açılması" başlıklı 6. maddesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı düzenlenmiştir.
... AVM içinde ... isimli satış standında faaliyet yürüten davacıya ait işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinin tespit edilmesi üzerine mühürlenerek faaliyetten men edilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı, Şişli Belediye Başkanlığınca "... Bijuteri Sanayi Ticaret Ltd. Şti." unvanlı işyerine 09/04/2013 tarihli işyeri açma çalışma ruhsatının düzenlenmiş olduğu, davacı "…" tarafından dosyaya sunulan dava dilekçesinde, ruhsatın geçerlilik süresinin dolduğundan bahisle sözlü olarak yeniden ruhsat başvurusunda bulunulmasına karşın davalı idarenin işlem yapmadığı ve şirket ünvanının değiştiği iddia edilmekte olup davalı idare ise davacının ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği gerekçesiyle 02/11/2016 tarihli mühürleme işlemini tesis ettiğini iddia etmektedir.
Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde "... Bijuteri Sanayi Ticaret Ltd. Şti." unvanlı şirketin unvan değişikliğine dair bir ilan bulunmadığı, davacının bahse konu iş yerini "... Bijuteri Sanayi Ticaret Ltd. Şti." unvanlı şirketten devir aldığına dair herhangi bir beyanı ve iddiası olmadığı, idareye ruhsat başvurusu yaptığına dair dosyaya yazılı hiçbir bilgi ve belge sunmadığı anlaşılmaktadır.
Ruhsat sahibi "... Bijuteri Sanayi Ticaret Ltd. Şti."nin unvan değiştirmediğinin sabit olduğu, davacının da işyerini devraldığına dair bir iddiasının olmadığı, idareye ruhsat başvurusu olduğunu da kanıtlayamadığı dikkate alındığında, ruhsatsız olarak satış standını işleten davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.