T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8895
Karar No : 2023/6761
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Unlu Mamuller Gıda Turizm
Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Muratpaşa İlçesi, ...Mahallesi ...Caddesi ...Apartmanı altı No:...adresinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyette bulunduğundan bahisle, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesine göre ruhsat alıncaya kadar kapatılmasına, ayrıca 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesine göre 320,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Muratpaşa Belediye Encümeninin ...tarih ve ...sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı şirketin, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesi istemiyle 25/04/2019 tarihinde başvuruda bulunduğu, başvurunun; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsat Yönetmeliği uyarınca özel yapı şeklini gerektiren ekmek fırını olarak işletilmek istenilen bağımsız bölümün Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde en az 250 m² olma zorunluluğunu sağlayamadığından bahisle reddedildiği, bu işlemin iptali istemiyle ...İdare Mahkemesinin E:...sayısına kayıtlı olarak açılan davanın reddine karar verildiği, davacı şirket tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan faaliyet gösterdiği anlaşıldığından, ruhsat alıncaya kadar kapatılmasına ve 320,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; davacının işyeri açma ve işletme ruhsatı talebinin reddine ilişkin Muratpaşa Belediye Başkanlığnın ...tarih ve ...sayılı işleminin Dairelerinin ...tarih ve E...., K....sayılı kararı ile hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi karşısında, anılan kararın gereği olarak davacı adına işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi gerektiğinden, davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyette bulunduğundan bahisle ruhsat alıncaya kadar kapatılmasına ve idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu encümen kararında hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek, istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu, (1) ve (2) nolu bağımsız bölümün niteliğinin dükkan olarak belirtildiği, davacının 2 nolu bağımısz bölüm için kazanılmış hakkının bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde, sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde, "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32. maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesinde; "Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımlar, idari para cezası ve idari tedbirlerden ibarettir. İdari tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir." düzenlemesine; anılan Kanun'un "Emre aykırı davranış" başlıklı 32. maddesinde ise; "(1) Yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir. (2) Bu madde, ancak ilgili kanunda açıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabilir." hükmü ile "Başvuru yolu" başlıklı 27. maddesinin 8. fıkrasında "...İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür." hükmüne yer verilmiştir.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır:
a) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mevzuatta öngörülen tedbirlerin alınmış olması,
b) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması,
Tapuda iş yeri olarak görünen yerlerde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oy çokluğu ile aldığı kararın bulunması,
c) Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması,
..."; "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve yargı kararı birlikte değerlendirildiğinde, davacının ruhsat başvurusunun reddine ilişkin işlemin yargı kararıyla iptal edilmiş olması, davacıya işyeri için doğrudan işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi sonucunu doğurmayacağı; davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi talebiyle yaptığı başvurunun, Yönetmelik'te işyerinde aranacak genel şartlar yönünden davalı idarece incelendikten sonra bir değerlendirme yapılacağı, bu değerlendirme neticesinde söz konusu işyeri için işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenip düzenlenemeyeceğine ilişkin bir işlemin tesis edileceği tabiidir.
Bu durumda, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesine göre ruhsat alıncaya kadar kapatılmasına ve ayrıca 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesine göre 320,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu belediye encümen kararında hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 05/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Kararın dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan istinaf mercii kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin bu gerekçe ile reddi ve temyize konu kararın onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.