T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8945
Karar No : 2024/1342
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Esenler ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi No:… adresinde … tarih ve … belge numaralı İşyeri Açma ve Çalıştırma İzin Belgesi ile içkili lokanta olarak faaliyet gösteren davacıya ait … isimli işyerinin 11/10/2021 tarihinde mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dava konusu işletmeye ilişkin olarak her ne kadar … tarih ve … belge numaralı İşyeri Açma ve Çalıştırma İzin Belgesi ile içkili lokanta olarak faaliyet göstermesine dair belge verilmiş ise de, dava konusu işletmenin 2010 yılında alınan geçici izin ile içkili lokanta olarak faaliyet gösterdiği, söz konusu belgenin ruhsat yerine geçmediği, ruhsat alma şartlarını yerine getirmek için verilen bir belge olduğu, bu kapsamda dava konusu işletmeye ilişkin olarak verilen geçerli bir ruhsatın bulunmadığı, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan iş yeri çalıştırılamayacağının açık olduğu, bu durumda davacının ruhsatsız olarak faaliyet yürüttüğü açık olan, içkili lokanta olarak faaliyet gösterilen işyerinde konsomatris çalıştırarak verilen izni kötüye kullanıldığından bahisle işyeri açma ve çalışma izin belgesinin iptal edildiği görülmekle, ruhsatsız olan işletmenin mühürlenmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mevzuatta geçici izin belgesinin bulunmadığı, işletmenin 11 yıldır bu şekilde çalıştırıldığı, geçici izin belgesinin ruhsat niteliğini haiz olduğu, buna ilişkin yargı kararları bulunduğu, işlemin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde; Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden; (...) d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen, İş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idarî para cezası verilir. Bu maddede öngörülen idarî para cezaları, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında il daimi encümeni tarafından verilir. Verilen idarî para cezalarına dair kararlar ilgililere 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. İdarî para cezaları 6183 sayılı Âmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur. Bu maddede belirtilen aynı fiillerin bir yıl içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artırılarak uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinin (b) bendinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyelerin yetkili olduğu, 4. maddesinde ise; 3. maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak ve yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları hükme bağlanmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/I. maddesinde, sıhhi müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek belediyelerin görevleri arasında sayılmıştır.
10/08/2005 tarihli 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinin açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz (...)", 36. maddesinde; "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." , 39. maddesinde; "36 ncı maddeye aykırılığın veya 2559 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen hususların tespiti hâlinde, yetkili idare tarafından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen usûle göre idarî para cezası uygulanır." düzenlemeleri yer almaktadır.
Dava dosyasının ve Dairemizin 16/01/2024 tarih, E:2023/8945, K:2024/309 sayılı kararının birlikte incelenmesinden; İstanbul ili, Esenler ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde faaliyet gösteren davacıya ait işletmenin, … tarih ve … belge numaralı İşyeri Açma ve Çalıştırma İzin Belgesi ile içkili lokanta olarak faaliyet göstermekte olduğu, davalı idarece anılan işletmede yapılan farklı tarihteki denetimlerde faaliyet konusu dışında işletildiğinin, işletmede konsomatris çalıştırıldığının tespit edilmesi üzerine, izin belgesinin geçici süreyle verildiğinden, ruhsata dönüştürülmemesi ve amaç dışı faaliyette bulunulduğundan bahisle … tarih ve … belge numaralı İşyeri Açma ve Çalıştırma İzin Belgesinin … tarih ve … sayılı davalı idare işlemi ile iptal edilmesi üzerine, işyerinin 11/10/2021 tarihinde mühürlenmesine dair işlemin tesis edildiği, anılan mühürleme işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, dava konusu mühürleme işlemine dayanak, … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalıştırma izin belgesinin iptaline ilişkin işleme karşı açılan davada, davanın reddi yolunda … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının ise, Dairemizin 16/01/2024 tarih ve E:2023/8945, K:2024/309 sayılı kararı ile bozulduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu mühürleme işlemine dayanak, işyeri açma ve çalıştırma izin belgesinin iptali işlemine karşı açılan davada, Dairemizin 16/01/2024 tarih ve E:2023/8945, K:2024/309 sayılı bozma kararı üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince yeniden verilecek karara göre, dava dosyasının yeniden incelenip bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 28/02/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.