T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9078
Karar No : 2023/5373
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… (…) adresinde işletilen içkili lokanta işyerinde konsomatris çalıştırılması ve tespit edilen bazı eksikliklerin giderilmesi bildirimine rağmen eksiklikler giderilmeyerek amaç dışı ve ruhsata aykırı faaliyet gösterildiğinden bahisle iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile iş yerinin kapatılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı kararın iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; bakılan davada, her ne kadar davalı idarece davacıya ait işyerinde ruhsatla izin verilen amaç dışında konsomatrislik hizmeti verilmesi ve tespit edilen temizlik, masa düzeni, ışık düzeni gibi hususlara ilişkin eksikliklerin giderilmesinin istenilmesine rağmen bu eksikliklerin giderilmemesi gerekçe gösterilerek davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemler tesis edilmiş ise de konsomatrislik faaliyetinin ruhsat iptalini değil, 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesi ve diğer ilgili mevzuat uyarınca para cezasını gerektirdiği ayrıca işyerinde tespit edildiği ve giderilmesi için davacıya bildirildiği belirtilen eksikliklerle ilgili olarak somut herhangi bir denetim, tespit tutanağı, bilgi ve belge sunulamadığı anlaşılmakta olup, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlem ile bu işleme dayalı olarak tesis edilen işyerinin kapatılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı İdare tarafından, davanın süresinde açılmadığı ayrıca içkili lokanta işyerine 10/07/2014 tarihinde ruhsat verildiği, 14/07/2020 tarihinde yapılan denetimde anılan işyerinde gece saat 22:50 sıralarında konsomatris çalıştırıldığının tespiti üzerine İşyeri Ruhsat Denetim Heyetince İlgili Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca 9.30 cıvarı kontrol yapılmak üzere işyerine gidildiği ancak işyerinin kapalı olduğu, aynı şekilde iş yerinde farklı tarihlerde Çankaya İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince yapılan denetimlerde konsomatris çalıştırdığı, işyeri aydınlatmasının faaliyet alanına uygun olmayan renkli loş ışıklarla yapıldığı, müzik yayın belgesi olmadan müzik yapıldığı, işyerinin pavyon gibi faaliyet yürüttüğü, masa sandalye düzeni, temizlik vb. eksiklikler olduğu hususunun tespit edildiği, 22/11/2021 tarihinde tutulan tutanakta işyeri sahibinin imzalı ifadesinde; işyerinde bulunan kadın çalışanların kons yaptıkları ve her masa müşterisi için kendilerine verilen kollarındaki bileklikleri üzerinden ödeme aldıklarını belirttiği,24/12/2021 tarihinde ilgili şirket yetkilisince eksikliklerin giderildiği belirtilerek kontrol için Ruhsat Denetim Heyetine haber verildiği ve yol harcı yatırıldığı ancak Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünce yapılan yoklamalarda işyerine ait tespit edilen eksikliklerin giderilmediği, bu nedenle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek hukuka uygun olmayan kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 11/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacı tarafından, Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… (…) adresinde işletilen içkili lokanta işyerinde tespit edilen ve bildirilen bazı eksikliklerin giderilmediği ve ruhsata aykırı faaliyet gösterildiğinden bahisle iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile iş yerinin kapatılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı kararın iptali istemiyle açılan davada dava konusu işlemi iptal eden idare mahkemesi kararının istinafı isteminin reddine yönelik karar temyiz edilmiştir.
Polis Vazife ve Selâhiyet ve Kanunu’nun 7. maddesinde; kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri, gazino, pavyon, meyhane ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılacağı belirtilmiş, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatının bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verileceği, kolluk kuvvetinin görüşünü yedi gün içinde vereceği, ruhsat taleplerinin bir ay içinde sonuçlandırılacağı, izin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ise kapatılacağı ifade edildikten sonra, bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idarelerinin yetkili olduğu, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esasların İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmış, bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneğinin yetkili kolluk kuvvetine gönderileceği, bu iş yerlerinin genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetleneceği hüküm altına alınmış, söz konusu işyerlerinin ruhsatlandırılmasına ilişkin olarak 14/06/1989 günlü, 3572 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5. ve 6. maddelerinin hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiştir.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması başlıklı 32. maddesinde de; il özel idaresi ve belediyelerin, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alacağı, yetkili kolluk kuvvetinin, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildireceği, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvuruların yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılacağı düzenlemesine yer verilmiş, izin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatacağı, kolluk tarafından, izin alınmadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirileceği, yetkili idarenin, yapılan bildirim üzerine izinsiz açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi vereceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin, "Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yerlerinde Çalıştırılacak Kişiler" başlıklı 3. bölümünde yer alan, "Çalıştırılacak kişilerde aranacak şartlar" başlıklı 36/6. maddesinde, müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuata göre içkili lokanta işyerlerinde pavyonlardan farklı olarak müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrislerin çalışamayacağı görülmektedir.
Dava dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından işletilen … Mahallesi, … Caddesi No:… (…) adresinde bulunan "…" adlı iş yerinde 04/07/2020, 19/08/2020, 21/08/2020, 26/09/2020, 10/10/2020 ve 22/11/2021 tarihlerinde yapılan kontrollerde, kadın garsonların konsomatris olarak çalıştırılarak ruhsat dışı faaliyet gösterildiğinin tespit edildiği, Çankaya Belediye Encümeni'nin … tarihli ve … sayılı, … tarihli ve … sayılı, … tarihli ve … sayılı, … tarihli ve … sayılı, … tarihli ve … sayılı ve … tarihli ve … sayılı kararları ile, davacının ayrı ayrı para cezası ile cezalandırılmasına, ruhsat dışı faaliyetinin menine ve İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliği'nin 13. maddesi gereğince durumun Ruhsat Denetim Müdürlüğünce değerlendirilmesine karar verildiği, 26/09/2020 tarihli denetimde, masaların sosyal mesafe kurallarına aykırı olarak düzenlendiği ve 22/11/2021 tarihinde yapılan denetimde, canlı müzik izin belgesi olmadan canlı müzik yayını yapıldığı hususlarının tespit edildiğinden bahisle ayrıca para cezası uygulanmasına karar verildiği, bilahare Çankaya Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile, 21/09/2020 tarihinde yapılan kontrolde, lokanta masa-sandalye düzenine geçilmesi, aydınlatmanın yeterli hale getirilmesi, renkli loş ışığın kaldırılması, genel temizlik ve düzene uyulması, mutfak ve tuvaletlerin temizlenmesi eksikliklerinin tespit edilerek giderilmesi için ilgiliye 15 gün süre verildiği, bu süre sonunda 06/10/2020 tarihinde anılan iş yerinde yapılan denetimde, lokanta masa-sandalye düzenine geçilmesi, aydınlatmanın yeterli hale getirilmesi, renkli loş ışığın kaldırılması eksikliklerinin tespit edildiği, 14/10/2021 tarihinde yapılan denetimde lokanta içinde ışıklandırmanın yeterli olmadığı, led ışıkların kaldırılması gerektiği, lokanta masa-sandalye düzeni, genel temizlik yapılması eksiklerinin tespiti yapılarak eksikliklerin 15 gün içinde giderilmesi gerektiğinin ilgiliye bildirildiği, 24/12/2021 tarihinde iş yerinde yapılan denetimde de kenar koltukların işyerinden çıkartılması ve lokanta masa-sandalye düzenine geçilmesi gerekmekte iken eksikliklerin giderilmediği gerekçeleriyle işyerine verilen … tarih ve … sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptal edilmesine karar verildiği, sonrasında Çankaya Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararı ile, işyerine ait ruhsat iptal edildiğinden, iş yerinin kapatılmasına karar verilmesi üzerine bu işlemlerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından, işletilen işyerine ilişkin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ve kapatılmasına dair işlemlerin iptali istemiyle açılan davada; işyerinde yapılan denetimde pavyon ruhsatı bulunmamasına rağmen konsomasyon faaliyetinin devam ettiğine ilişkin olarak kolluk tarafından çok sayıda, (altı kez) tespit yapıldığı ve idari para cezaları kesildiği, tutanaklarda tespit edilen diğer eksik hususların da iş yeri sahibine bildirimine rağmen giderilmediği sabit olduğundan, somut olayda amaç dışı ve ruhsatsız yürütülen konsomatris-pavyon faaliyetinin sürekli ana faaliyet konusu haline geldiği ve amaç dışı ruhsatsız faaliyette bulunulduğu görüldüğünden, mevzuata uygun olmayan yasaklanmış faaliyetlerin süreklilik arz ederek asıl faaliyet haline geldiği, bu durumda davacının davranışına verilecek cezanın idari para cezasının yanında, işyeri ruhsatının iptali ile işyerinin kapatılarak faaliyetten men'i şeklinde uygulanabileceği sonucuna varılmış olup, 2559 sayılı Kanunun 7. ve İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 32. maddesi doğrultusunda ruhsatı veren davalı idare tarafından, ruhsat konusu dışında, pavyon gibi faaliyet gösteren 3. sınıf içkili lokanta için verilen çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve işyerinin kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı düşüncesiyle Dairemiz onama kararına katılmıyorum.