T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9105
Karar No : 2024/1862
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Turizm Organizasyon İnşaat İşletmecilik Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) :... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Şile ilçesi, ... Caddesi, ... ada, ... sayılı parsel; ... Mahallesi, ... sayılı parsel; ... Mahallesi, ... Mevkii Şile Dolgu Alanı ve Spor Parkı Düzenleme Projesi Alanı ile ... Caddesi, ... sayılı parsellerde yer alan 4 taşınmazın açık otopark olarak kullanılması amacıyla yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ...sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Hukuk Müşavirliğinin ... tarih ve ... sayılı olumsuz görüş içeren mütalaası gerekçe gösterilerek tesis edildiği, otopark ruhsatı istenilen yerlerin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının tasarrufunda olmadığı, davacı şirketin otopark ruhsat başvurularının niteliğinin, anılan hukuk mütalaasında bahsedilen otopark işletmeciliği devri niteliğinde olmayıp, standart otopark ruhsat başvurusu niteliğinde olduğu, bu çerçevede, davalı idarece yapılması gerekenin, davacı şirketin otopark ruhsat başvurusu sonrasında ilgili mevzuat kapsamında istenilecek belgelerin toplanılarak ruhsat başvurusunun bu kapsamda neticelendirilmesi gerekitiği, somut olaya uygun düşmeyen Hukuk Müşavirliği mütalaasının dava konusu işleme dayanak yapıldığı, davacı başvurusunun bu mütalaa gözetilmeden, diğer hususlar yönünden incelenmesi gerektiğinden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; ilçe belediyelerinin görev ve hizmet alanlarında şirket kurma olanağının bulunduğu, kurulacak olan bu şirketlerin faaliyetlerinin söz konusu belediyelerin kanunda düzenlenmiş bulunan görev alanlarıyla sınırlı olduğu, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle büyükşehir belediyesinin bulunduğu yerlerde ilçe belediyelerince otopark işletme faaliyetinde bulunabileceğine yönelik herhangi bir yasal düzenlemenin söz konusu olmadığı, bu hususta Büyükşehir Belediye Meclisince Şile Belediye Başkanlığına yapılmış bir yetki devrinin de bulunmadığı dikkate alındığında, otopark işletmeciliği faaliyetinde bulunması mümkün olmayan davacı şirketin bu amaçla yapmış olduğu ruhsat başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Belirtilen gerekçeyle istinaf talebinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Farklı yerlerde ayrı özellikteki taşınmazlar için yapılmış olan dört ayrı ruhsat başvurusunun tek bir yazı ile hiçbir gerekçe gösterilmeksizin reddedilmiş olmasının idare hukuku prensiplerine aykırı ve keyfi bir uygulama olduğu, otopark konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı için istenilen belgeler listesindeki tüm belgelerin eksiksiz olarak davalı idareye sunulduğu halde, kanuni düzenlemelerin hiçe sayılarak başka herhangi bir gerekçe de bulunmadığından İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliğinin mütalaasına istinaden ruhsat taleplerinin reddine karar verildiği, söz konusu taşınmazların otopark olarak kullanılmasındaki gayenin, deniz turizminin yoğun olduğu ve yaz nüfusunun kış nüfusuna oranla bir hayli artış göstererek gelen vatandaşların Şile'de mağduriyet yaşamalarının engellenmesi olduğu hususları belirtilerek İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumluluklarının düzenlendiği, 1. fıkrasının (l) bendinde; "Kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek." Büyükşehir belediyelerinin görevleri arasında sayılmıştır. (Aynı Kanun maddesinin ilçe belediyesinin görev ve yetkilerinin sayıldığı 2. fıkrasının (d) bendinin dava konusu işlem tarihinden sonra, 24/12/2020 tarihli ve 7261 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin, "Birinci fıkrada belirtilen hizmetlerden; 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak, spor, dinlenme ve eğlence yerleri ile parkları yapmak; yaşlılar, engelliler, kadınlar, gençler ve çocuklara yönelik sosyal ve kültürel hizmetler sunmak; mesleki eğitim ve beceri kursları açmak; mabetler ile sağlık, eğitim, kültür tesis ve binalarının yapım, bakım ve onarımı ile kültür ve tabiat varlıkları ve tarihî dokuyu korumak; kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin geliştirilmesine ilişkin hizmetler yapmak; bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek." şeklinde değiştirilmesiyle otopark yaptırmak görevi ilçe belediyelerine de verilmiştir.)
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ve işletmelere, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu; 5. maddesinde, iş yeri veya işletme açmak isteyen kişinin, işin özelliğine göre Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak iş yerini düzenledikten sonra ruhsat başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz edeceği; bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek kişiye verileceği ve kişinin bu ruhsata dayanarak iş yeri açabileceği kurala bağlanmıştır.
Dosyasının incelenmesinden, Şile Belediye Başkanlığı'nın iştiraki olan davacı şirket tarafından, İstanbul ili, Şile ilçesinde bulunan, ... Mah. ... Cad. ... Mevkii ... ada ... sayılı parseldeki yer için ... tarihli, ... sayılı; ... Mahallesi ... Caddesi, ... sayılı parseldeki yer için ... tarihli, ... sayılı; ... Mahallesi ... Mevkii ...,... koordinatlı yer için ... tarihli; ...sayılı; ... Mahallesi ... Caddesi, ... sayılı parseldeki yer için de ... tarihli, ... sayılı dilekçeler ile otopark konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için davalı idareye başvurularda bulunulduğu, davalı idarece İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliğinin ... tarih ve ... sayılı mütalaası gerekçe gösterilerek 4 farklı başvurunun, Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkeme tarafından davaya konu dört taşınmazın mülkiyetine ilişkin yapılan araştırma neticesinde, ... Caddesinde ve ... Mahallesinde bulunan taşınmazların Hazineye ait olduğu, ... Mahallesindeki yerin 2564 metrekaresinin ilçe belediyesince otopark olarak kullanılmasına amacıyla tahsis işlemlerinin tamamlandığı, ... Caddesindeki taşınmazın mülkiyetinin ilçe belediyesinde olduğu, Ayazma mevkiindeki taşınmazın ise "Şile Dolgu Alanı ve Spor Kompleksi Düzenleme Projesi" kapsamında kaldığı, bu taşınmazların mülkiyetlerine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının tasarruf yetkisinin olmadığı görülmektedir.
Dava konusu işleme gerekçe olarak alınan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliğinin ... tarih ve ... sayılı, "İlçe Belediye Şirketlerinin Otopark İşletebilmesi" konulu mütalaasının içeriğinin; İstanbul sınırları içerisinde kapalı ve açık otopark ruhsatı vermenin idarelerinin yetkisinde olduğu, bu yetkinin ilçe belediyelerine devri için ancak Büyükşehir Belediye Meclisince karar alınması gerektiği, 5216 sayılı Kanun'un 26. maddesinde, Büyükşehir Belediye Meclisinin otopark işletme ruhsat yetkisini ancak belediye ve bağlı kuruluşlarının %50'sinden fazlasına ortak olduğu belediye şirketlerine devredebilmesinin uygun olduğu, bunun da ancak Büyükşehir Belediyesinin kendi şirketlerine yapılabileceği, sonuç olarak Büyükşehir Belediyesinin ilçe belediye şirketlerine otopark işletmeciliği devri yapamayacağına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının kendi tasarrufu altındaki taşınmazlar üzerinde otopark işletme yetkisini, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca, kendi iştiraki olan ... A.Ş.'ye devrettiği ancak, yukarıda yazılı mevzuat hükmü uyarınca kendi tasarrufunda veya mülkiyetinde olmayan yerlere ilişkin otopark işyeri açma ve çalışma ruhsatı verme yetkisi devam ettiği görülmektedir. Davacı şirketin yapmış olduğu otopark ruhsat başvurularının da bu kapsamda değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu çerçevede, davalı idare tarafından, davacı şirketin otopark konulu işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurularının her birinin ayrı ayrı, ilgili mevzuat kapsamında istenilecek belgelerin toplanarak değerlendirilmesi suretiyle işlem tesis edilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, somut olaya uygun düşmeyen Hukuk Müşavirliği mütalaası gerekçe gösterilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Dava Dairesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 18/03/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.