T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9130
Karar No : 2023/6780
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Turizm ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait işyerinin ...tarih ve ...sıra nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının vizesinin yapılmasına yönelik başvurunun reddine ilişkin Marmaris Belediyesi, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün ...tarihli ve ...sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının vize başvurusunun yeni bir ruhsat başvurusu olduğu kabul edilerek, davacıya ait işyerinin bulunduğu taşınmaza ait yapı kullanma izin belgesi ile onaylı mimari projenin uyumlu olmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin tesis edildiği, uyumsuzluğun sebebinin sehven verilen yapı kullanma izin belgesinde olduğu, Anayasal hukuki güvenlik ilkesinin zorunlu sonucu olarak kişilerin, yetkilendirilmiş idarelerce onaylanmış belgelere güvenerek hareket etmeleri halinde, mevzuat kapsamındaki sonuçları hukuk aleminde oluşturmalarına izin verilmesi gerektiği, ortada yapının onaylı mimari projesine uygun inşa edilmiş olduğunun ispatı olan bir yapı kullanma izin belgesi varken, 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca işlem yapmayı gerektirecek onaylı mimari projeye aykırı tadilat yapıldığının tespiti yapılarak yapılardaki imara aykırılıklar ortaya konulmaksızın, yapı kullanma izin belgesi ile onaylı mimari projenin birbiri ile uyumsuz olmasından dolayı davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinin reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve hukuki güvenlik ilkesi düzenli idare prensibine uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacıya ait yapı kullanma izin belgesinde 1023 m2 lik bir adet işyerinin olduğu ve yapı kullanma izin belgesi ile mimari projenin uyumlu olmadığı dolayısıyla yapılan işlemde hukuka aykırılık olmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinin (b) bendinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyelerin yetkili olduğu, 4. maddesinde ise, 3. maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak ve yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları hükme bağlanmıştır.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.", 13. maddesinde "... İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacıya ait "..." unvanlı ...tarih ve ...sıra sayılı İçmeler Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunduğu, söz konusu ruhsatta; "İşbu ruhsatın her yıl başında vize ettirilmesi zorunludur" notunun bulunduğu, 31/03/2014 tarihinden sonra davalı Marmaris Belediyesi'nin yetki ve sorumluluk alanına girdiği ve ruhsatına vize yapılması istemiyle davalı idareye başvurulduğu, mevzuatta işyeri açma ve çalışma ruhsatının vizelettirilmesi gibi bir usul düzenlenmemiş olduğundan, davalı idarece davacının vize talebinin yeni bir işletme ruhsatı verilmesi olarak değerlendirilerek, taşınmazın yapı kullanma izin belgesi ile onaylı mimari projesinin birbiri ile uyumsuz olduğundan bahisle talebin reddine karar verilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı şirkete ait ...tarih ve ...sıra sayılı İçmeler Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş restorant faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının olduğu, mevzuatımızda "ruhsatın vize edilmesi" adı altında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, her yıl başında vize ettirilmesinin zorunlu olduğu hususu ruhsata işlenmek suretiyle ruhsat verilmiş olsa bile, bunun yasal düzenlemeye aykırı olması nedeniyle dikkate alınamayacağı, bu itibarla düzenlendiği tarih itibariyle geçerli bir işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olan işyerinin vize başvurusunun, davalı idare tarafından yeni bir ruhsat talebi olarak değerlendirilerek işlem tesis edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, davalı idare tarafından İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca yapılacak denetimler üzerine ruhsat verilme şartlarının bulunmaması, şartların sonradan kaybedilmesi veya ruhsatın açık hataya yahut ilgilinin yanıltması veya hilesine dayalı olarak verildiğinin sonradan tespit edilmesi halinde ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca işlem yapılabileceği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 05/12/2023 tarihinde gerekçe yönünden oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
3194 sayılı Kanunun 22.maddesinde "Yapı ruhsatiyesi almak için belediye, valilik bürolarına yapı sahipleri veya kanuni vekillerince dilekçe ile müracaat edilir. Dilekçeye sadece tapu (istisnai hallerde tapu senedi yerine geçecek belge), mimari proje, statik proje, elektrik ve tesisat projeleri, resim ve hesapları, röperli veya yoksa, ebatlı kroki eklenmesi gereklidir. Belediyeler veya valiliklerce ruhsat ve ekleri incelenerek eksik ve yanlış bulunmuyorsa müracaat tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatiyesi verilir." hükmüne 30. maddesinde "Yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye, valilik bürolarından; 27 nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir." hükmüne; 32. maddesinde ise, "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde ise; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.", 13. maddesinde "... İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacıya ait "..." unvanlı ...tarih ve ...sıra sayılı İçmeler Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunduğu, söz konusu ruhsatta; "İşbu ruhsatın her yıl başında vize ettirilmesi zorunludur" notunun bulunduğu, 31/03/2014 tarihinden sonra davalı Marmaris Belediyesi'nin yetki ve sorumluluk alanına girdiği ve ruhsatına vize yapılması istemiyle davalı idareye başvurulduğu, mevzuatta işyeri açma ve çalışma ruhsatının vizelettirilmesi gibi bir usul düzenlenmemiş olduğundan, davalı idarece davacının vize talebinin yeni bir işletme ruhsatı verilmesi olarak değerlendirilerek, taşınmazın yapı kullanma izin belgesi ile onaylı mimari projesinin birbiri ile uyumsuz olduğundan bahisle talebin reddine karar verilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Mevzuatımızda "ruhsatın vize edilmesi" adı altında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, her yıl başında vize ettirilmesinin zorunlu olduğu hususu ruhsata işlenmek suretiyle ruhsat verilmiş olsa bile, bunun yasal düzenlemeye aykırı olması nedeniyle dikkate alınamayacağı yönündeki daire görüşüne katılmakla beraber; davalı idarenin taşınmazın yapı kullanma izin belgesi ile onaylı mimari projesinin birbiri ile uyumsuz olduğunu tespit etmesi üzerine, İmar Kanunu 32. maddesi uyarınca yapıyı mühürleyebileceği, aykırılık giderilmezse çalışma ruhsatının da İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesindeki usule göre iptal edilebileceği sonucuna varıldığından, Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçe ile onanması gerektiği oyuyla, karara gerekçe yönünden katılmıyorum.