T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9135
Karar No : 2023/6047
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Turizm Ticaret İnşaat İthalat İhracat ve Pazarlama
Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Muğla ili, Marmaris ilçesi, … Mahallesi, … Cad. No:… adresinde bulunan işyerine ait yapı ruhsatının iptal edildiğinden bahisle söz konusu işletmeye ait işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin 13. maddesine göre, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilebilmesi için işletmeye 15 günlük bir süre verilmesi gerekirken bu sürenin verilmediği, ayrıca davaya konu işlemin dayanağı olan muvakkat yapı izninin iptal edilmesine dair … tarih ve … sayılı encümen kararının yürütmesinin Mahkemelerinin (… tarih ve E:…, 27/06/2016 sayılı) kararıyla durdurulduğu için tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının taşınmazı için verilen geçici yapı ruhsatı ve muvakkat yapı izninin 3194 sayılı İmar Kanunu'na aykırı olduğunun tespit edilmesi üzerine iptal edildiği, yapı ruhsatsız duruma geldiği için işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının da iptal edildiği, işlemin usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararında, davaya konu işlemin dayanağı olan muvakkat yapı izninin iptal edilmesine dair … tarih ve … sayılı encümen kararının yürütmesinin Mahkemelerinin (… tarih ve E:… sayılı) kararıyla durdurulduğu için tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesine yer verilmiş ise de, UYAP kayıtları incelendiğinde, anılan davanın neticesinde, İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, işlemin dayanağı olan geçici yapı ruhsatının iptaline dair işleme karşı açılan davada da … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla kesin olmak üzere davanın reddine karar verildiği görülmektedir.
İdare Mahkemesi kararının İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin 13. maddesine göre, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilebilmesi için işletmeye 15 günlük süre verilmesi gerektiğine ilişkin gerekçesine gelince;
Anılan Yönetmeliğinin 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde işyerine 'giderilmesi mümkün olan' hususlar için bir defaya mahsus olmak üzere 15 gün süre verileceği öngörülmüş olup, söz konusu kuralın, tespit edilen aykırılık ve noksanlıklar için her halükarda 15 gün süre verilmesi şeklinde yorumlanması düzenlemenin amacına uygun düşmeyecektir.
Buna göre, mevzuatta aranan genel şartları taşımayan veya bu şartları sonradan kaybeden veya 15 gün içerisinde giderilmesi mümkün olmayan unsur ve noksanlıkların tespit edilmesi durumlarında söz konusu 15 günlük sürenin verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Somut olayda da, uygulama imar planında "günübirlik tesis ve yeşil alan" olarak belirlen ve muvakkat yapı izni iptal edilen, dolayısıyla imar mevzuatına göre yapı yapılması mümkün olmayan bir taşınmaz için 15 gün süre verilmesi gerekmediğinden, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 07/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ve işletmelere, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu; 4. maddesinde, bu mercilerin, iznin verilmesi için yapacakları beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermeme, çevre kirliliğine yol açmama, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmama kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı; 5. maddesinde, iş yeri veya işletme açmak isteyen kişinin, işin özelliğine göre Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak iş yerini düzenledikten sonra ruhsat başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz edeceği, bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek kişiye verileceği ve kişinin bu ruhsata dayanarak iş yeri açabileceği; 6. maddesinin 2. fıkrasında ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edileceği ve bu süre içinde işyerinin kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşeceği, ruhsatın verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ise, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde, bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için işyerinin imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, anılan Kanun'un 4. maddesinde belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı bir durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde iptal edileceği düzenlenmiştir.
Davacıya ait taşınmaz, 1/1000 ölçekli Adaköy Aktaş Uygulama İmar Planında "günübirlik tesis ve yeşil alan" olarak belirlenmiş, davacı imar çalışmaları tamamlanıncaya kadar -3194 sayılı İmar Kanunu'nun 33. maddesi kapsamında- taşınmazı üzerinde muvakkat yapı yapmak için başvuruda bulunmuş, 25/09/2013 tarih ve 835 sayılı Belediye Encümeni kararıyla davacıya 10 yıl süre ile muvakkat yapı izni verilmesine karar verilmiş ve bu izne istinaden taşınmaz için 21/01/2014 tarih ve 3567 sayılı yapı ruhsatı, akabinde üzerinde inşaa edilen yapı için 02/06/2014 tarih ve 59 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmiştir.
Daha sonra İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından yapılan inceleme sonucunda, taşınmaza ait geçici yapı ruhsatının ilgili imar mevzuatına aykırı olduğu tespit edilerek, bu durumun 30/07/2015 tarih ve 2015/259 sayılı kararla davalı Belediyeye bildirilmesi üzerine, söz konusu yapı ruhsatı, 06/10/2015 tarih ve 33 sayılı işlemle iptal edilmiş, yapı ruhsatının iptal edildiği gerekçesiyle uyuşmazlık konusu işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının dava konusu işlemle iptal edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
Öte yandan, bahsi geçen muvakkat yapı izninin de ... tarih ve ... sayılı Belediye Encümeni kararıyla iptal edildiği görülmektedir.
İdare Mahkemesi kararında, davaya konu işlemin dayanağı olan muvakkat yapı izninin iptal edilmesine dair … tarih ve … sayılı encümen kararının yürütmesinin Mahkemelerinin (… tarih ve E:… sayılı) kararıyla durdurulduğu için tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesine yer verilmiş ise de, UYAP kayıtları incelendiğinde, anılan davanın neticesinde, İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, işlemin dayanağı olan geçici yapı ruhsatının iptaline dair işleme karşı açılan davada da … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:.. sayılı kararıyla kesin olmak üzere davanın reddine karar verildiği görülmektedir.
İdare Mahkemesi kararının İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin 13. maddesine göre, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilebilmesi için işletmeye 15 günlük süre verilmesi gerektiğine ilişkin gerekçesine gelince;
Anılan Yönetmeliğinin 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde işyerine 'giderilmesi mümkün olan' hususlar için bir defaya mahsus olmak üzere 15 gün süre verileceği öngörülmüş ise de, söz konusu kuralın, yukarıda yer verilen mevzuatta aranan genel şartları taşımayan, şartları sonradan kaybeden ve 15 gün içerisinde giderilmesi mümkün olmayan unsur ve noksanlıkların tespit edilmesi durumunda, süre verilmesine gerek bulunmadığı ve idari işlemi kusurlandırmayacağı sonucuna varılmıştır.
Somut olayda da, uygulama imar planında "günübirlik tesis ve yeşil alan" olarak belirlenen ve muvakkat yapı izni iptal edilen ve mahkeme kararıyla kesinleşen, dolayısıyla imar mevzuatına göre yapı yapılması mümkün olmayan bir taşınmaz için 15 gün süre verilmesinin dava konusu işlemi kusurlandırmayacağından anılan gerekçede isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz istemi kabul edilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle onama yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum.