T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9161
Karar No : 2024/1331
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DİĞER DAVALI : … Kaymakamlığı
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Otelcilik İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Sokak No:… adresinde faaliyet gösteren, "… " unvanlı işyerinin, birden fazla kez Kimlik Bildirme Kanunu’na muhalefet edildiğinden bahisle; 1774 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile işyerinin mühürlemeye hazır hale getirilmesine ilişkin … tarih ve … kayıt numaralı, … evrak numaralı tebellüğ ilmühaberinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; mevzuata aykırılık oluşturan fiilin gerçekleştiğinin, usulüne uygun bir şekilde tespit yapıldıktan sonra "fiilin tanımlanması" ve bunun karşılığında uygulanan idari yaptırımın belirlenip muhataba "tebliğ edilmesinden" sonra, aynı nitelikteki fiilin yeniden işlenmesi halinde tekerrür hükümlerinin uygulanması gerektiği; başka bir anlatımla, idari yaptırım gerektiren bir fiile yönelik yaptırım kararı alınıp ilgilisine tebliğ edilmediği sürece bu fiilin tekerrüre esas alınamayacağı; dava konusu ruhsat iptalinin tekerrür hükümleri kapsamında uygulanması nedeniyle bu husustaki bilgi ve belgeler incelendiğinde; davacıya ait işyerinde 12/08/2020 tarihinde yapılan denetimde 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'na muhalefet edildiğinin tespit edildiği, bunun üzerine 03/09/2021 tarihli idari yaptırım kararıyla davacı şirket mesul müdürüne para cezası verildiği, söz konusu idari yaptırım kararının 10/09/2021 tarihinde ilgili kişiye tebliğ edildiği, anılan işyerinde 04/09/2021 tarihinde 2. kez denetim yapıldığı ve bu denetimde de 1774 sayılı Kanun'a muhalefet edildiğinin tespiti yapılması üzerine tekerrür hükümlerinden dolayı davacıya ait otelin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği; buna göre 12/08/2020 tarihinde tespit edilen fiile ilişkin 03/09/2021 tarihli işlemle ceza verilip davacıya tebliğ edilmeden önce dava konusu ruhsat iptaline konu ikinci fiilin 04/09/2021 tarihli tutanakla tespit edildiği, bu yönüyle de davacının idari yaptırıma esas alınan fiillerinin tespit edildiği tarihler ile yaptırım kararlarının uygulandığı ve tebliğ edildiği tarihler dikkate alındığında tekerrür hükümlerinin uygulanması olanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı Fatih Belediye Başkanlığı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı Fatih Belediye Başkanlığınca; dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu’nun 1. maddesinde, bu Kanunda sayılan, özel veya resmi, her türlü konaklama, dinlenme, bakım ve tedavi tesisleri ve işyerleri ile konutlarda geçici veya sürekli olarak kalanlar, oturanlar, çalışanlar ve ayrılanlar ile araç kiralayan gerçek ve tüzel kişilerin, kimliklerinin tespiti ve bildirilmesinin, bu Kanun hükümlerine göre yapılacağı ve askeri konaklama, dinlenme ve kamp tesisleri ile ordu evlerinin Kanunun kapsamı dışında olduğu; 2. maddesinde, otel, motel, han, pansiyon, bekar odaları, günübirlik kiralanan evler, kamp, kamping, tatil köyü ve benzeri her türlü, özel veya resmi konaklama yerleri ile özel sağlık müesseseleri, dinlenme ve huzur evleri, dini ve hayır kurumlarının sosyal tesislerinin sorumlu işleticilerinin, bu yerlerde ücretli veya ücretsiz, gündüz veya gece, yatacak yer gösterdikleri yerli veya yabancı herkesin kimlik ve geliş- ayrılış kayıtlarını, örneğine ve usulüne uygun şekilde günü gününe tutmak, genel kolluk örgütlerinin her an incelemelerine hazır bulundurmak, Devlet İstatistik Enstitüsüne, talebi halinde vermek zorunda oldukları; 29/08/1996 tarihinde, 4178 sayılı Kanunun 10. maddesiyle eklenen Ek 1. maddesinde ise, "Bu Kanunun uygulanması sırasında genel kolluk kuvvetlerine ait karakollara, il merkezlerinden de sorgulanabilen bilgisayar terminalleri konulur. Bunun için gerekli giderler İçişleri Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. (Değişik 2. fıkra: 31/10/2016-KHK-678/4md.; Aynen kabul: 01/02/2018-7071/ 4md.) Bu Kanunun 2. maddesinde sayılan özel veya resmi her türlü konaklama tesisleri tüm kayıtlarını bilgisayarda günü gününe tutmak, genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar terminallerine bağlanarak mevcut bilgi, belge ve kayıtları genel kolluk kuvvetlerine anlık olarak bildirmek zorundadırlar. (Ek fıkra:31/10/2016-KHK-678/4md; Aynen kabul: 1/2/2018- 7071/4 md.) İkinci fıkrada belirtilen genel kolluk kuvvetlerinin terminallerine bağlanmayanlara onbin Türk Lirası, anlık veri göndermeyen veya gerçeğe aykırı kayıt tutanlara beşbin Türk Lirası idari para cezası, mülki idare amirlerince verilir. Bu fiillerin tekrarı halinde işletme ruhsatları iptal edilir. Bu maddeye göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. ..." hükümleri yer almıştır.
Her ne kadar İdare Mahkemesince yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden idari yaptırım kararının muhatabına tebliğinden sonra, işletme ruhsatının iptali yönünde işlem tesis edilebileceği sonucuna varılmış ise de, madde metninde açık bir şekilde "Bu fiillerin tekrarı halinde işletme ruhsatları iptal edilir." dendiğinden, yaptırımın uygulanması için ihlali gerçekleştiren fiilin tekrar işlendiğinin tespit edilmesi yeterli olup ayrıca idari yaptırım tutanağına bağlanıp bağlanmadığına veya yaptırım kararının muhatabına tebliğ edilip edilmediği bakılmaksızın fiilin tekerrürü halinde öngörülen işletme ruhsatının iptali yaptırımının uygulanabileceği açıktır.
Nitekim 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek 1. maddesi hükümlerine aykırı hareket edildiğinden bahisle tutulan tutanakların doğrudan otelin mesul müdürü ve otel sorumlusu huzurunda tutulduğu, dava açık bir anlatımla, muhatabın gıyabında değil, muhatap işyeri içinde ve işyeri yetkilileri huzurunda tesis edilen işlemler olması karşısında; işletmecinin ihlalden haberdar olmaması mümkün bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Sokak No: … adresinde faaliyet gösteren, "… " unvanıyla faaliyet gösteren davacı şirkete ait işyerinde, Fatih İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 12/08/2020 tarihinde tutulan ve otelin mesul müdürü Mehmet Konuksever tarafından da imzalanan tutanakta, otelde konaklayan iki şahsın Kimlik Bildirme Sistemine kayıtlarının yapılmadığının tespit edildiğinden bahisle Fatih Emniyet Müdürlüğünün 03/09/2020 tarihli idari yaptırım kararıyla davacı şirketin mesul müdürüne 9.012,00 TL idari para cezası uygulanarak, 10/09/2020 tarihinde mesul müdüre tebliğ edldiği; 04/09/2021 tarihinde yapılan denetimde tutulan ve otel sorumlusu unvanıyla Aydın Güven tarafından imzalanan tutanakta ise; otelde … , … ve … numaralı odalarda kalan toplam 5 müşterinin kimlik bilgilerinin AKBS sistemine girilmeyerek 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'na muhalefet edildiğinin tespit edilmesi üzerine Fatih Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı yazıyla davalı Belediyeden, davacıya ait işyerinde 1774 sayılı Kanunun ikinci defa ihlal edildiği gerekçesiyle ruhsatının iptal edilmesinin istenildiği; davalı Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemiyle davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği ve … tarih ve … kayıt numaralı, 121 evrak numaralı tebellüğ ilmühaberiyle de işyerinin mühürlemeye hazır hale getirilmesinin istenildiği anlaşılmıştır.
Olayda, "… " adlı işletmenin, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu Ek 1. maddesinin 3. fıkrasına muhalif olarak "anlık veri göndermeme" fiilini tekrar işlediği, işyeri yetkilisince de imzalı tutanakla tespitli olduğundan; Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 28/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava dosyasının incelenmesinden; 1774 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin ihlal edildiğine dair ilk tutanağın, 12/08/2020 tarihinde tutularak 03/09/2020 tarihli idari yaptırım kararının düzenlendiği, ikinci kez ihlale ilişkin tutanağın ise 04/09/2021 tarihinde düzenlendiği görülmektedir.
Mahkeme kararının gerekçesinde de işaret edildiği üzere, 1774 sayılı Kanun'un tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için ihlalin gerçekleştiği ve yaptırım uygulandığının, tebliğiyle işyeri sahibine, ihlalden haberdar olarak, ihlal tarihinden itibaren mevzuat hükümlerine uyma konusunda daha özenli ve dikkatli davranması yolunda gerekli tedbirleri alması ve temelini Anayasa'dan alan itiraz ve dava haklarını kullanma imkanı tanınması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.