T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9172
Karar No : 2024/1640
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) …
VEKİLİ: Av. …
2-(DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü…
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, kanuni temsilcisi olduğu Sınırlı Sorumlu … Lojistik Motorlu Taşımacılık Kooperatifine ait sahte faturaların adi ortaklık şeklinde komisyon karşılığı düzenlendiği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunu done alan takdir komisyonu kararı uyarınca 2018 yılı için re’sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile aynı yılın tüm dönemleri için re’sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı geçici verginin kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Sözü edilen kooperatif hakkında tanzim edilen vergi tekniği raporundaki saptamalar, davacının adi ortaklık şeklinde komisyon karşılığı fatura düzenlendiğini kanıtlamaya yeterli olduğundan yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ancak mahsup dönemi geçen geçici verginin aranmayacağı ve yıllık vergiye mahsuben peşin alınan söz konusu vergi üzerinden bir kat vergi ziyaı cezası kesilebileceği gerekçesiyle üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi yönünden dava reddedilmiş, geçici vergi kaldırılmış, geçici vergi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ise bir kata indirilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, kooperatifte ön muhasebeci olarak maaşlı çalıştığı, kazancında herhangi bir menfaatinin olmadığı, hem gelir hem geçici vergi tarhiyatının mükerrerlik arz ettiği, müdürlük görevinin 20/09/2019 tarihinde sona erdiği, dolayısıyla ihbarnamelerin de mevcut kooperatif yöneticilerine gönderilmesi gerektiği, söz konusu vergi tekniği raporunda da beyan ettiği gibi 2018 ila 2020 yılların ile ilgili muhasebe kayıtlarını tutmakla sorumlu olduğu, bu nedenle sorumluluğunun da düzenlenen faturaların doğruluğu ile sınırlandırılması gerektiği, kaldı ki … tarih ve … sayılı Görüş ve Öneri Raporunda da sahte belge düzenleme fiilini gerçekleştiren kişinin … olduğu kanaatine varıldığı, … Asliye Ceza Mahkemesinde devam eden yargılamanın bekletici mesele yapılması gerektiği belirtilerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
Davalı idare tarafından, davacı adına yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ: Davacı temyiz isteminin kabulü, davalı temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına, kanuni temsilcisi olduğu Sınırlı Sorumlu ... Lojistik Motorlu Taşımacılık Kooperatifine ait sahte faturaların adi ortaklık şeklinde kısmen komisyon karşılığı düzenlendiği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunu done alan takdir komisyonu kararı uyarınca 2018 yılı için üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile aynı yılın tüm dönemleri için üç kat vergi ziyaı cezalı geçici verginin re'sen salındığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 7. maddesinde kooperatifin ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanacağı hükmüne yer verilmiş, 98. maddesinde ise bu Kanun'da aksine açıklama olmayan hususlarda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'ndaki anonim şirketlere ait hükümlerin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, bu ödevlerin yerine getirilmemesi yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hüküm altına alınmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Kuruldukları tarihteki mevzuat hükümlerine uygun olarak tüzel kişilik kazanan şirketlerin vergi kanunları karşısındaki ödevlerinin kimler tarafından yerine getirileceğinin ve bu ödevlerin yerine getirilmemesi yüzünden şirketlerin varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen vergi ve buna bağlı alacaklarla ilgili kanuni temsilcilerin sorumluluğunun yukarıda belirtilen mevzuat hükümleriyle açıkça belirlenmiş olması karşısında, kooperatif tüzel kişiliğinin sahte fatura organizasyonu dahilinde faaliyette bulunduğundan bahisle vergi hukuku anlamında yok hükmünde olduğu kabul edilmek ve yine kanunlarda belirtilen usul ve şartlara uygun olarak tüzel kişiliğin yasal kanuni temsilcisi sıfatını kazanmış olan gerçek kişi veya tüzel kişilerin hukuki durumları yok sayılmak suretiyle, organizasyon şeklinde fatura düzenlenmesi nedeniyle vergi tekniği raporunda önerildiği şekilde tesis edilen adi ortaklık payı dikkate alınarak davacı adına re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası yönünden davanın yazılı gerekçeyle reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararının ilgili hüküm fıkrasına yöneltilen davacı istinaf başvurusunun reddine dair hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
Davalı idare temyiz isteminin ise bu nedenle reddi gerekmiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA
3. Kararın; geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davalı idare TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 20/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Sınırlı Sorumlu … Lojistik Motorlu Taşımacılık Kooperatifi üzerinden Kooperatifine ait sahte faturaların adi ortaklık şeklinde komisyon karşılığı düzenlendiği yolundaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunu done alan takdir komisyonu kararı uyarınca 2018 yılı için re'sen salınan üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile aynı yılın tüm dönemleri için üç kat vergi ziyaı cezalı geçici vergiye karşı açılan davada, Vergi Mahkemesince, davacının, adi ortaklık şeklinde komisyon karşılığı sahte fatura düzenlendiği sonucuna ulaşılarak davayı kısmen reddeden karara yönelik istinaf başvurularının reddi üzerine taraflar bu kez temyiz yoluna başvurmuştur.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu kuralına yer verilmiştir. Kooperatif tüzel kişiliğinin varlığının, organize şekilde gerçekleştirilen faaliyet sonucu oluşan kazancın vergilendirilmesine engel teşkil ettiğini kabul etmek hukuken mümkün değildir. Aksi takdirde kooperatif tüzel kişiliğinin varlığı dikkate alınmak suretiyle bu tüzel kişilik dışındaki faaliyetlerin bu anlamda vergilendirilmesi ve vergi hukukunda vergilendirmede gerçek durumun esas alınması gerektiği yolundaki ilkesinin hiç bir zaman hayata geçirilemeyeceği açıktır.
Dava konusu olayda, davacının kanuni temsilcisi olduğu kooperatifin bu organizasyon dahilinde hareket ettiği vergi tekniği raporu ile tespit edilmiş olup, adi ortaklık ortağı olan davacı hakkındaki vergi tekniği raporunda yer alan tespitler incelenerek karar verilmesi gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.