T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9241
Karar No : 2024/2680
TEMYİZ EDEN TARAFLAR:
1- (DAVACI) : …
VEKİLİ: Av. …
2- (DAVALI): … Valiliği
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Muğla İli, Bodrum İlçesi, … Beldesi sınırları dahilinde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 294,87 m² yüzölçümlü taşınmazın restaurant-çay bahçesi yapılmak suretiyle, 05/10/2008-04/10/2013 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 273.054,46-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile anılan ihbarnameye yapılan düzeltme başvurusunun reddi üzerine düzenlenen … tarih ve … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince verilen kararda; ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile dosyadaki bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi neticesinde; 05/10/2008-04/10/2013 tarihleri arasında doğan ecrimisil miktarının 174.643,19-TL olarak hesaplandığı görülmekte olup; bu meblağın üzerindeki ecrimisil bedelinin fazla hesap edildiği anlaşıldığından, 273.054,46-TL olarak tahakkuk ettirilen ecrimisilin 174.643,19-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 174.643,19-TL'nin üzerindeki 98.411,27-TL'lik ecrimisil bedelinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Taşınmazın bir kısmının kira sözleşmesine dayanılarak kullanıldığı, bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların yeterince değerlendirilmediği, bilirkişilerce işgal edilen alanın salt idarenin tespitine dayanılarak belirlendiği, ecrimisil bedelinin fahiş olduğu ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davacı ile idareleri arasında herhangi bir kiralama ya da kullanma izni sözleşmesinin bulunmadığı ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi, davalı idarenin temyiz isteminin ise kısmen reddi, kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.
2886 sayılı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir" hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Davacının temyiz istemi yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın, davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin temyiz istemi yönünden;
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen ve Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, işgal edilen alanın 248,87 m² olduğu tespit edilmiş olup, ecrimisil bedeli belirlenirken dava konusu taşınmaza komşu taşınmazın kira sözleşme bedeli (2012 yılı için m² birim bedeli 219,68-TL/m²) emsal alınmış ve dava konusu taşınmaz emsalin 0.70 değeri mertebesinde olduğu kanısıyla takdiri olarak m² birim bedeli 2008 yılı için 113,13-TL/m² olarak belirlenerek yıllara göre yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle hesaplama yapılmış ise de; dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede ve taşınmaza yakın konumda bulunan farklı taşınmazların aynı tür işgalleri sebebiyle düzenlenen ecrimisil ihbarnamelerine karşı açılan davalarda 2010 yılı için m² birim bedellerinin 170,00-TL/m² olarak belirlendiği ve buna göre verilen kararların Danıştay İkinci Dairesinin 27/04/2023 tarih ve E:2021/402, K:2023/2311, 06/04/2023 tarih ve E:2021/12865, K:2023/1931 sayılı kararlarıyla onandığı görülmüştür.
Öte yandan; dava konusu taşınmazın davacı tarafından söz konusu işgal döneminin devamı olan 05/10/2013-23/09/2014 tarihleri arasında da işgal edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen 56.275,30-TL ecrimisil bedelinin (2013 yılı için m² birim bedeli 216,00-TL/m²) davacı tarafından itiraz edilmeden ödendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 2010 yılı m² birim bedeli 170,00-TL esas alınarak ve yıllara göre yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle (idarece belirlenen m² birim bedelini aşan yıllar için aleyhe hüküm verme yasağı kapsamında idarenin belirlediği m² birim bedeli esas alınarak) bilirkişilerce tespit edilen işgal alanına göre yapılan hesaplama neticesinde, dava konusu işlemin 224.637,00-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 48.417,46-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla; İdare Mahkemesince verilen kararın, dava konusu işlemin 98.411,27-TL'lik kısmının iptaline dair kısmının 48.417,46-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 49.993,81-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
4. Mahkeme kararının işlemin iptaline ilişkin bölümünün …-TL'lik kısmının ONANMASINA, …-TL'lik kısmının BOZULMASINA,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 30/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.