T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9564
Karar No : 2024/1452
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kaymakamlığı
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir İli, Konak İlçesi, ... sokak No:... adresinde bulunan genelevin tescil tabelasının düşürülmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Konak İlçesi Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının işletmeciliğini yaptığı genelevin mahkeme kararı ile tahliyesine karar verilmesi üzerine taraflar arasındaki kira sözleşmesinin sona erdiği, bu suret ile genelevin açılışında mevzuat hükümleri gereğince taşıması gerekli koşullardan geçerli kira sözleşmesi ve taşınmaz malikinin beyan ve muvafakatinin bulunması şartını sonradan kaybettiği nazara alındığında, davacıya ait bulunan genelevin tescil tabelasının düşürülmesine ilişkin Konak İlçesi Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonu kararında mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Söz konusu taşınmaz hakkında verilen tahliye kararının henüz kesinleşmediği ve dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü'nün komisyonun görevleri başlıklı 4. maddesinde, " a) Fuhuş yüzünden bulaşan zührevi hastalıkların yayılmasını önlemek için gereken tedbirleri almak, b) Zührevi hastalıkların ve fuhuşun zararlarını ve yayılmasını önlemeğe dair olan kanun ve tüzüklerin gereği gibi uygulanmasını sağlamak, c) Teşkilatın hesaplarını denetlemek " hükmü düzenlenmiş; 50. maddesinde, "Genel ev açmak isteyenler evvela bir dilekçe ile mahallin en büyük mülkiye amirine müracaat edecekler ve bu dilekçede Tüzük hükümlerine tamamen uyacaklarını, gerek bu hükümlere, gerekse zührevi hastalıklar ve fuhuşla mücadele komisyonu tarafından alınacak karar ve tedbirlere aykırı hareket etmiyeceklerini kabul ve taahhüt eyleyeceklerdir. Dilekçe sahibi ve varsa ortakları; adlariyle soyadlarını, doğdukları ve oturdukları yeri ve yaşlarını belirterek dilekçeyi imza edeceklerdir" düzenlemesine; 51. maddesinde, "50 nci maddede yazılı dilekçeye aşağıdaki belgeler eklenir ve dilekçede bu belgelerin nelerden ibaret olduğu belirtilir. Belgeler de ayrıca dilekçeyi verenler tarafından imzalanır. a) Binanın her katının planını gösteren bir kroki ve binanın bulunduğu mahalle ve sokak ismiyle kapı numarasını ve mal sahibinin kimliğini bildiren beyanname, b) Dilekçeyi verenlerin 9 x 12 boyunda ve arkasında imzaları bulunan ikişer fotoğrafları, c) Hizmetçi, kapıcı ve benzeri müstahdemlerin adı ve soyadı ile doğdukları ve oturdukları yer ve yaşları hakkında bilgi ve arkalarında adlariyle soyadları yazılı ikişer fotoğrafları, d) Açılacak evde sanatlarını yapacak genel kadınların adı ve soyadı, doğdukları ve oturdukları yer ve yaşları hakkındaki bilgileri ve ellerindeki hüviyet muayene cüzdanlarının numarasını gösteren bir liste ve her birinin, arkasında ad ve soyadları yazılı birer fotoğrafı, f) Genel ev açmak isteyen evli kadınların kocalarının rıza ve muvafakatları olduğuna dair noterlikce onaylı belge.. " düzenlemesine; 52. maddesinde, "Dilekçeyi alan makam, bunları ekleri ile birlikte Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonuna gönderir. Komisyonca görevlendirilecek sağlık ve icra kısmı memurlarından müteşekkil bir heyet, dilekçede ismi geçen kimseler hakkında gereken incelemeyi süratle yapıp genelev olacak binayı gördükten sonra inceleme ve görgü sonuçlarını komisyona bir raporla bildirir. Genelev olacak yerin ve bu evi açmak isteyenin ve burada sanatını yapacak kadınların durumları Tüzük hükümlerine uygun ise, dilekçe sahibinin isteği komisyonca kabul edildikten ve en büyük mülkiye amirince onaylandıktan sonra bu yerin açılmasına polisçe müsaade olunur. Bir şahıs, ancak, ikametgahının bulunduğu belediye hududu içerisinde genelev açabilir. Genelev patronları ve yöneticileri, belediye hududu içindeki ikametgahlarını zabıtaya bildirmekle mülkellef olup, işlettikleri genelevlerin bulunduğu belediye hududu dışına çıkmak istediklerinde durumu bir vekil göstermek suretiyle mahallin en büyük polis amirine bildirirler. Bir şahıs, aynı belediye hududu içerisinde olmak ve her biri için ayrı ayrı sorumlu yönetici göstermek şartıyla birden fazla genelev açabilir. Yöneticiler (patron vekilleri), patronları hesabına işlettikleri genelevlerin bu Tüzük hükümlerine göre çalıştırılmasından patronla birlikte sorumludurlar. Yöneticilerin (patron vekillerinin), genelev patronları için bu Tüzükte gösterilen vasıf ve şartları haiz olmaları gereklidir " düzenlemesine; 95. maddesinde, "İzin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı iddia veya ihbar edilen veyahut her ne şekilde olursa olsun muttali olunan evler hakkında ahlak zabıtası memurları tarafından önce gizli inceleme yapılır. Bu gibi evlerde gizli fuhuş yapıldığı delilleriyle tesbit edildiği takdirde, düzenlenecek tutanaklar gizli inceleme raporları ile birlikte en büyük polis amiri tarafından komisyona sunulur. Bu yerler hakkında komisyonca 104 üncü maddeye göre işlem yapılır." düzenlemesine; 96. maddesinde, "Otel, motel, pansiyon, misafirhane, hamam, plaj, bar, pavyon, çalgılı kahve, diskotek, içkili gazino, gece klübü, taverna ve benzeri isimler altında işletme ruhsatı alınan yerlerde, gerçek amaç ve anlamda uzak olarak genel kadınlara sanat icra etmek imkanının verildiği veya bu gibi yerlerin bir genelev özellik ve mahiyetinde kullanıldığı, 95 inci maddeye göre tespit olunursa, bu tesisler ruhsatsız açılmış birleşme yerleri sayılarak sahipleri veya işletenler hakkında komisyonca 104 üncü madde uyarınca işlem yapılır." düzenlemesine; 104. maddesinde, "Usulü dairesinde izin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı delilleriyle tesbit edilen 95 ve 96 ncı maddelerde yazılı mahaller komisyon kararıyle üç ayı geçmemek üzere kapatılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; İzmir İli, Konak İlçesi, ... sokak No:... adresinde faaliyet gösteren genelevin bulunduğu taşınmazın 11/12/2015 tarihinde T.Ö. tarafından satın alındığı, taşınmazın maliki ile davacının kira konusunda anlaşamamaları nedeni ile taşınmaz maliki tarafından kiralananı davacının tahliye etmesi için İzmir 10. Noterliği vasıtası ile ihtarname keşide edildiği, bu ihtarnameye rağmen kiralananın tahliye edilmemesi nedeni ile taşınmazın maliki tarafından ... Sulh Hukuk Mahkemesinin E:... esasına kayden tahliye davası açıldığı, anılan Mahkemenin ... tarih E:... ve K:... sayılı kararı ile davacının kiracısı olduğu taşınmazın tahliyesine karar verildiği, iş bu karar üzerine taşınmazın maliki tarafından davalı idareye müracaat edilerek mevcut işletmenin ruhsatının iptal edilerek teslim edilmesinin talep edildiği, müracaat üzerine Konak İlçesi Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonunca İzmir İli, Konak İlçesi, ... sokak No:... adresinde bulunan taşınmazda davacı tarafından işletilen genelevin tescil tabelasının düşürülmesine karar verildiği ve iş bu işlemin iptali istemiyle de görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen Tüzük hükümlerine göre; fuhuşu denetlemek, fuhuş sebebiyle bulaşan zührevi hastalıkların yayılmasına ve bu yüzden halk düzeninin bozulmasına engel olmak, bu yönüyle genelevlerin açılması şartlarını ve açılacak genelevlerde bulunması gereken kriterleri belirlemek amaçlandığı açık ise de, genelevin kapatılmasına ilişkin düzenlenmelerde taşınmazın kira ilişkisine ilişkin ihtilafın yaptırım uygulanacak eksiklikler arasında sayılmadığı, taşınmaz maliki ile kiracı ilişkisine yönelik işlemlerin dava ve icra usullerinin söz konusu yaptırımların düzenlendiği yukarıda hükmüne yer verilen Tüzükten farklı olduğu dikkate alındığında, adı geçen Tüzükle belirlenen yaptırımları aşar nitelikte tesis edilen dava konusu işlem ile, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 04/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.