T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9647
Karar No : 2024/2227
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mülkiyeti davacıya ait olup kiracı tarafından kullanılan Afyonkarahisar İli, Dumlupınar Mahallesi, … Caddesi, … İş Merkezi, … Blok, No:… adresinde bulunan … Salonu isimli işyerinde gizli fuhuş yapıldığından bahisle, anılan yerin Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü'nün 95. ve 104. maddeleri gereğince 90 gün süreyle kapatılmasına ilişkin Afyonkarahisar Valiliği Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; fuhuşun yaygınlaşması ve zührevi hastalıkların yayılmasının önlenmesi amacıyla Tüzükle getirilen tedbirlerden birisinin de gizli fuhuş yapılan yerlerin belirli bir süre kapatılması olduğu, izinsiz faaliyetin aynı yerde devamını engellemeyi amaçlayan bu tedbirin uygulanabilmesi için yerin gizli fuhuşu gerçekleştiren kişilerce kullanılmaya devam ediliyor olması ya da bu eylem kiracı tarafından gerçekleştirilmiş ise malik ile gizli fuhuş yaptırılması fiili arasındaki bağlantının sabit olması gerektiği, gizli fuhuşun, malikin bilgisi dışında kiracılar tarafından gerçekleştirildiği durumlarda kapatma tedbirinin uygulanması, olayla hiçbir ilgisi saptanamayan maliklerin mülkiyet hakkının sınırlanması anlamına geleceği ki bu durumun Tüzüğün amacı ile bağdaşmayacağı, uyuşmazlıkta; davacının maliki olduğu bağımsız bölüm olan yerle ilgili olarak fuhuş yapan, fuhuş yaptıran, bağlantı kuran vs kişilerin ifadelerine bakıldığında, davacının adı geçmediği gibi davacı ile bu kişilerin bir bağlantısının da saptanmadığı, bu haliyle davacı malik ile gizli fuhuş yaptırılması fiili arasındaki bağlantının sabit olmadığı, davacının fuhuş yapılması eylemiyle ilgili bir bilgisinin veya olayla bağlantısının bulunduğunun saptanamaması, fuhuşla ilişkilendirilen kişilerin burada ikamet etmediği, taşınmazın boşaltıldığı, davacının İzmir ilinde ikamet ettiği gözetildiğinde, artık gizli fuhuş yeri olarak kullanılmadığı sabit olan yerin kapatılması ile böyle bir faaliyetin sürdürülmesinin engellendiğinden bahsedilemeyeceği anlaşıldığından, davaya konu yerin 90 gün süreyle kapatılmasına yönelik tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; anılan Tüzüğün genel amacının fuhuşla mücadele ve genel sağlığın korunması olduğu, Tüzüğün ilgili maddelerinde kiracı-kiralayan veya mülkiyet sahibi ayrımı yapılmadığı, fuhuş yapılan yerlerin ayrım yapılmaksızın kapatılacağının düzenlendiği, kaldı ki taşınmazın kapatılması halinde mülkiyet sahibi davacının varsa maddi bir kaybını kiracıdan talep edebileceği, bu nedenle taşınmazın kiracının da kusuru nedeniyle kapatılabileceği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu iddia edilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY: Mülkiyeti davacıya ait olup kiracı tarafından kullanılan Afyonkarahisar İli, … Mahallesi, … Caddesi, … İş Merkezi, … Blok, No:… adresinde bulunan … Salonu isimli işyerinde gizli fuhuş yapıldığından bahisle, anılan yerin Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü'nün 95. ve 104. maddeleri gereğince 90 gün süreyle kapatılmasına ilişkin Afyonkarahisar Valiliği Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Genel Kadınlar ve Genelevlerinin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğünün ikinci kısmında; fuhuş yerlerinin tanımı yer alırken, dördüncü kısmında; genelevlerin açılabileceği mahal ve sokakların zührevi hastalıklar ve fuhuşla mücadele komisyonu tarafından belirleneceği öngörülüp bu tür yerlerin nerelerde açılamayacağına ilişkin düzenleme yapılmış, başvuruları komisyonca uygun bulunanların en büyük mülki amirin izni ile genelev açabilecekleri kurala bağlanmıştır.
Tüzüğün devam eden maddelerinde diğer fuhuş yerleri için aynı kuralların geçerli olduğu vurgulanmış, 91. maddesinde; bu Tüzükte fuhuş yerleri hakkında konulan kapatma cezasından maksadın, Tüzükte yazılı süre içinde bu yerlerin mühür altında kapalı bulundurulması ve evi işletenlerin yine bu sürede her nerede olursa olsun sanatlarını yapmaktan men edilmesi olduğu, 95. maddesinde; izin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı tespit edilen evler hakkında 104. maddesinin uygulanacağı, 104. maddesinde ise; usulü dairesinde izin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı delilleriyle tespit edilen evlerin komisyon kararı ile 3 ayı geçmemek üzere kapatılacağı hükmü getirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Fuhuşun yaygınlaşması ve zührevi hastalıkların yayılmasının önlenmesi amacıyla Tüzükle getirilen tedbirlerden birisi de gizli fuhuş yapılan evlerin belirli bir süre kapatılmasıdır. İzinsiz faaliyetin aynı yerde devamını engellemeyi amaçlayan bu tedbirin uygulanabilmesi için, evin gizli fuhuşu gerçekleştiren kişilerce kullanılmaya devam ediliyor olması, ya da bu eylem kiracı tarafından gerçekleştirilmiş ise, malik ile gizli fuhuş yaptırılması fiili arasındaki bağlantının sabit olması gerekmektedir.
Gizli fuhuşun, malikin bilgisi dışında kiracılar tarafından gerçekleştirildiği durumlarda, kiracının evi tahliyesi halinde, Tüzükle öngörülen amaç kendiliğinden gerçekleşmiş olacağından, kapatma tedbirinin uygulanmasının koşulları ortadan kalkmaktadır. Bu gibi hallerde kapatma tedbirinin uygulanması, olayla hiçbir ilgisi saptanamayan maliklerin mülkiyet hakkının sınırlanması anlamına gelir ki, bu durumun Tüzüğün amacı ile bağdaşmadığı tartışmasızdır. Ancak, malikin bilgisi dışında kiracı tarafından gerçekleştirilen gizli fuhuş fiili nedeniyle konutun belli bir süreyle kapatılmasına dair idari tedbirin, kiracının taşınmazı tahliyesinden dolayı uygulanma koşullarını yitirdiğinden bahsedilebilmesi için kapatma kararını veren idareye bu hususu belirten (gizli fuhuş fiilini işleyen kiracının taşınmazı tahliye etmesi) bir başvurunun yapılarak tedbirin kaldırılmasının istenilmesi, idarece konuyla ilgili yapılacak inceleme sonucunda taşınmazın boşaltıldığının belirlenmesi halinde kapatma tedbirinin kaldırılması, aksi halde ise talebin reddedilmesi gerekmektedir.
Gizli fuhuş nedeniyle kapatma kararı verilen taşınmazın kiracısı tarafından tahliye edilmesi durumunun kapatma kararından sonra gelişen yeni bir durum olması nedeniyle, bu hususa dair hukuka aykırılık iddialarının belirtilen konuyla ilgili olarak idareye yapılacak başvuru üzerine tesis edilecek işlemlere karşı ileri sürülebileceği açık olup, doğrudan kapatma kararına karşı açılacak davalarda ise bu karara esas alınan hususlara yönelik hukuka aykırılık iddialarının dikkate alınabilmesi mümkün olacaktır.
Uyuşmazlığa konu olayda; Emniyet Müdürlüğü tarafından 14/07/2020 tarihinde yürütülen tahkikat sonucunda, mülkiyeti davacıya ait olup kiracı tarafından işletilen işyerinin fuhuş amacıyla kullanıldığının olay tespit tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, Afyonkarahisar Valiliği Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararıyla işyerinin 90 gün süreyle kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği ve bunun üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Gizli fuhuş fiilinin, malikin bilgisi dışında kiracı tarafından gerçekleştirilmesi durumunda kiracının işyerini tahliyesiyle Tüzükte öngörülen amacın kendiliğinden gerçekleşmiş olmasından dolayı kapatma kararının uygulanma koşullarının ortadan kalkacağı açık olmakla birlikte, davacı tarafından bu yönde davalı idareye yapılmış bir başvurunun bulunmadığı, böyle bir başvuru olsa dahi bu durumun verilecek cevaba göre başka bir dava konusu olacağı açıktır.
Bu itibarla; davacıya ait işyerinin, kiracısı tarafından fuhuş amacıyla kullanıldığı hususu, konuyla ilgili Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan tahkikata ilişkin dosyada bulunan bilgi ve ifadelerle sabit olup, söz konusu tespitlere dayalı olarak anılan Tüzük hükümlerine uygun olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 28/03/2024 tarihinde, oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinde belirtilen bozmayı gerektirir hiçbir neden bulunmadığından, temyize konu kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.