T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/966
Karar No:2023/3400
MÜDAHALE İSTEMİ HAKKINDA KARAR
...Yapı Malzemeleri ve İnşaat Ticaret A.Ş. vekili ...tarafından, Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü'nce 30/09/2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Terme-Fatsa)Ayr–Akkuş–(Ünye-Niksar)Ayr Yolu Km: 0+000 - 64+100 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri” ihalesine yönelik olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 18/01/2023 tarih ve 2023/UY.I-164 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının iptali istemiyle ...Kurumu'na karşı açılan davada, davanın reddine ilişkin ...İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı davacı tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine, ...İnşaat Asfalt ve Ticaret Ltd. Şti. ile Güney İnşaat ve Makina Sanayi Ticaret Ltd. Şti. tarafından verilen davalı idare yanında davaya müdahale istemlerini içeren dilekçe incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde ise üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukukî yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, fer'î müdahil olarak davada yer alabileceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, müdahale isteminde bulunan ...İnşaat Asfalt ve Ticaret Ltd. Şti. ile ...İnşaat ve Makina Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'nin davaya müdahalede hukukî yararlarının bulunduğu anlaşıldığından, davalı idare yanında MÜDAHALE İSTEMLERİNİN KABULÜNE, 05/07/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2023/966
Karar No:2023/3400
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...Yapı Malzemeleri ve İnşaat Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Kurumu
...
VEKİLİ : Av. ...
MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA) : 1) ...İnşaat Asfalt ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
2) ...İnşaat ve Makina Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğü'nce 30/09/2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Terme-Fatsa)Ayr–Akkuş–(Ünye-Niksar)Ayr Yolu Km: 0+000 - 64+100 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) İşleri” ihalesine yönelik olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 18/01/2023 tarih ve 2023/UY.I-164 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ...İnşaat Asfalt ve Ticaret Ltd. Şti. - ...İnşaat ve Makine Sanayi Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı (...-...iş ortaklığı) uhdesinde kaldığı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ...Altyapı Sanayi ve Ticaret A.Ş.- ...Altyapı A.Ş. iş ortaklığının (...-...iş ortaklığı) belirlendiği, ihalede geçerli teklif sahibi olarak belirlenen davacı şirket tarafından ihale uhdesinde kalan ...-...iş ortaklığı ile en avantajlı ikinci teklif sahibi ...-...iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının hukuka aykırı olduğu iddialarıyla yapılan şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının reddi üzerine bakılan davanın açıldığı, itirazen şikâyet başvurusundaki;
(1) Aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemleri için sunulan analizlerin, idarece verilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, ihale dokümanında tanımlanan yapım şartlarına ve Teknik Şartname’ye aykırı olduğu, analiz girdi ve miktarlarının değiştirildiği, açıklanması istenen tüm girdilerin açıklanmadığı, açıklanan girdilere ilişkin belgelendirme yapılmadığı, sunulan belgelerin ise Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45. maddesine aykırı şekilde düzenlendiği, (4) Açıklama yapılması istenen iş kalemlerinin birim fiyat tarifleri kapsamındaki maliyet unsurları ile isteklilerce sunulan analizlerdeki girdilerin birbirinden farklı olduğu, avantaj sağlamak amacıyla bazı girdilerin değiştirildiği, bazılarına hiç yer verilmediği, (6) Açıklamalarda yapım yönteminin ekonomik olması, kullanılacak avantajlı koşullar ve yapım işinin özgünlüğü hususlarında herhangi bir açıklamada bulunulmadığı, kâr ve genel giderler toplamının proje için gerekli genel giderleri (mobilizasyon, finansman vs.) dâhi karşılamadığı iddialarının incelenmesinden; isteklilerce yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen analiz formatına uygun olduğu, analiz girdi ve miktarları ile birimlerinin değiştirilmediği, sunulan analizlerde hata veya eksiklik bulunmadığı, sorgulamaya tâbi tutulan iş kalemlerindeki girdilerin değiştirilmediği ve verildiği şekliyle açıklandığı, açıklanması istenilen girdilerin tamamının açıklandığı ve belgelendirme yapıldığı, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında detaylı bilgilendirme yapıldığı, açıklamaların idarece her bir iş kalemi için kâr ve genel gider öngörüldüğü, kaldı ki davacı şirket tarafından da genel bir iddiada bulunulduğu, hangi kaleme yönelik olarak itiraz edildiğinin açıkça ortaya konulmadığının anlaşıldığı;
(2)Doğalgaz (LNG) girdisi için yapılan açıklamalarda kullanılan kamu kurum ve kuruluşunca ilan edilen fiyatın ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olduğunun belgelendirilemediği, bu tarihler arasında geçerli olmayan bir fiyatın kullanıldığı, fiyatın güncel piyasa fiyatını yansıtmadığı, işin yapılabilirliğini göstermediği, piyasadan teklif alınması suretiyle belgelendirilmesinin doğru olacağı, doğalgaz (LNG) açıklamasında referans olarak yer alan fiyatların yalnızca nihai müşterilere yapılan satışlara ait olduğu, lisans sahipleri arasında yapılan satışlara ilişkin fiyatları içermediği, bazı iş kalemlerinde “LNG” girdisi yerine “LPG” girdisinin kullanıldığı, LNG yerine motorin ve LPG dönüşümü ve fiyatlandırması suretiyle Tebliğ’in 45.1.13.15. maddesine açıkça aykırılık teşkil eden açıklamaların uygun olmadığı iddiasının incelenmesinden; aşırı düşük teklif açıklamasında açıklama istenilen iş kalemleri arasında yer alan “Doğalgaz (LNG) (Yakıt, yağ, benzin karşılığı)” iş kalemi için verilen birim fiyatın, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında Ağustos 2022 tarihinde EPDK tarafından yayımlanan Türkiye Geneli Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatı olan (ÖTV dahil KDV hariç) 18,868093-TL/m³ den yüksek olduğu, girdiye yönelik açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.4. maddesi kapsamında yapıldığı, LPG girdisi kullanılmadığının anlaşıldığı;
(3) Açıklama istenilen iş kalemlerine ait her bir analizdeki tüm girdilerin ayrı ayrı gösterilerek fiyatlandırılması ve bu fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde belgelendirilmesi gerekirken, iş kalemlerinin bütün olarak tek bir fiyat teklifine konu edilmek suretiyle açıklama yapılmasının, Tebliğ'in 45.1.4. maddesi ile 45.1.13. maddesine aykırılık teşkil ettiği ve (10) Açıklamalarda, farklı iş kalemlerinin analizlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatlar kullanılmak suretiyle haksız avantaj sağlandığı iddialarının incelenmesinden; aşırı düşük teklif açıklamalarında açıklama istenilen iş kalemlerine yönelik olarak ayrı ayrı teklif alındığı ve bu tekliflerin açıklamada kullanıldığı, farklı iş kalemlerinin analizlerinde yer alan aynı analiz girdileri için aynı fiyatların kullanıldığının anlaşıldığı;
(5) Açıklama istenmeyen analiz girdilerine 0,01-TL veya daha az fiyat teklif edilmesi nedeniyle bazı analiz girdilerinin tutarlarının 0,00-TL olarak hesaplandığı, bunun söz konusu analiz girdileri için fiyat öngörülmediği anlamına geldiği iddiasının incelenmesinden; açıklamalarda açıklama istenilmeyecek tüm analiz girdileri için 0,01-TL öngörüldüğü, 0,01-TL olarak öngörülen fiyatlar ile miktarların çarpılması suretiyle analiz girdilerinin toplam tutarlarının hesaplandığı, açıklama istenilmeyecek her bir analiz girdisi için bir fiyat öngörüldüğü, en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sadece “Çam Kerestesi 2. Sınıf” analiz girdisi için ise 4.000,00-TL birim fiyat teklif edildiği, açıklamaların mevzuata uygun olduğunun anlaşıldığı;
(7) Analizlerde aritmetik hata yapıldığı, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda düzeltilmiş analiz fiyatlarının, o iş kalemine ait teklif edilen birim fiyatın üzerinde kaldığı iddiasının incelenmesinden; sunulan analizlerde herhangi bir aritmetik hata yapılmadığının anlaşıldığı;
(8) Açıklamalarda yer alan analiz girdileri için, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, ihale ilan tarihi itibarıyla yayımlanmış cari yıl rayiç fiyatlarının kullanılması gerekirken, bir önceki yıla ait olan fiyatların kullanıldığı ve bu suretle cari yıl birim fiyatlarının altında kalan fiyatların teklif edildiği, rayiç fiyattan kullanılan pozlar ile açıklama yapılması istenen pozların birbiriyle uyuşmadığı, (15) Açıklama istenilen iş makinesi girdileri ile ilgili olarak, iş makinelerinin kendi malı olduğuna dair Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 41. maddesinde öngörülen belgeler ile iş makinelerinin teknik özelliklerini tevsik eden belgelerin sunulmadığı, sunulan belgelerin ise Teknik Şartnamede özellikleri belirtilen iş makinelerine sahip olunduğunu göstermediği, (16) Açıklamalarda kullanılan makinelerin beygir güçleri başta olmak üzere teknik özelikleri, idarenin analizi ile birim fiyat tarifleri, idarece tanımlanan yapım şartları ve Teknik Şartnamede belirtilen teknik özelliklerden farklı olduğu, (17) Sunulan iş makineleri ve araçların, kendi malı olduğunu göstermek üzere ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu sunulmadığı, güç, teknik özellik ve kapasite değerlerinin sağlandığının belgelendirilmesi gerektiği hâlde belgelendirme yapılmadığı iddialarının incelenmesinden; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2022 yılı III. dönem birim fiyatları ve 01/07/2022 tarihinden itibaren geçerli olan Karayolları Genel Müdürlüğü 2022 Yılı - 3 yol, köprü, tünel, bitümlü kaplamalar, bakım ve trafik işlerine ait birim fiyatları ile tevsik edildiği, geçmiş yıllarda birim fiyatı yayımlanmış olan pozlara ilişkin rayiç fiyatlarının kullanılmadığı, açıklama istenilen iş makinelerine ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı, kendi malı veya finansal kiralama yöntemiyle açıklama yapılmadığı, yapılan açıklamaların mevzuata uygun olduğu, ekskavatör ve dragline tipi makineler 100-139 HP analiz girdisinin açıklama istenmeyen analiz girdisi olduğunun anlaşıldığı;
(9) Analizlerdeki işçilik bedellerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9. maddesine aykırı olarak 2022 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında belirlendiği, işçilik maliyetleri için en az saatlik asgari ücretin esas alınması gerekirken işçilik maliyetlerinin de fiyat tekliflerine konu edildiği ve bazı fiyat tekliflerinde “işçilik dâhildir” ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı iddiasının incelenmesinden; açıklama kapsamında tüm işçilik girdileri için 28,76-TL’nin kullanıldığı, bazı analiz girdileri için fiyat teklifi alındığı, 2022 yılı 2. dönem brüt asgari ücretin 6.471,00-TL, saatlik brüt asgari ücretin ise 28,76-TL olduğu, açıklamaların uygun olduğunun anlaşıldığı;
(11) Açıklamalarda kullanılan akaryakıt fiyatlarının, EPDK tarafından yayımlanan “En yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda” yer alan ve ihale ilan tarihi ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının %90’ının altında olduğu, EPDK tarafından yayımlanan akaryakıt fiyatının TL/lt cinsinden hesaplanmasında, mazotun litre’den kg’ye dönüşümündeki yoğunluk 0,820-0,845 kg/lt aralığında belirlenmediği iddiasının incelenmesinden; mazot (motorin) analiz girdisinin açıklama istenilecek iş kalemleri arasında yer aldığı, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından yapılan açıklamada akaryakıt maliyeti için EPDK tarafından yayımlanan 21/09/2022 tarihli Petrol Piyasası Aylık Ortalama Bayi Satış Fiyatı Bülteni’nin sunulduğu, kullanılan fiyatın, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan ve EPDK tarafından yayımlanan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında olmadığı, mazotun litre’den kg’ye dönüşümündeki yoğunluk oranı hesabının 0,820-0,845 kg/lt aralığında belirlendiği, en avantajlı ikinci teklif sahibi iş ortaklığı tarafından yapılan açıklamada Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2022 yılı III. dönem rayiç fiyatının kullanıldığı, açıklamalarının uygun olduğunun anlaşıldığı;
(12) Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin, fiyat teklifine konu alanda faaliyette bulunan şirketlerden alınmadığı, fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1. maddesine uygun olarak sunulmadığı, gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafında imzalanmadığı, fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil eden faturalar, fiyat teklifine konu mala veya hizmete ilişkin olmadığından fiyat tekliflerinin geçersiz olduğu, fiyat tekliflerinin gerçeğe aykırı şekilde düzenlendiği, fiyat teklifi veren kişi veya şirketlerin faâl durumda olmadığı, vergi ve oda kayıtlarının da bulunmadığı, fiyat tekliflerinin, yasal defter kayıtları ve belgelere aykırı şekilde, sadece aşırı düşük teklif açıklaması yapılabilmesini sağlamak amacıyla muvazaalı bir biçimde gerçekte olmayan işlemler varmış gibi gösterilerek düzenlendiği, (13) Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile stok tespit tutanağının geçici vergi beyanname dönemlerinin hatalı şekilde belirlendiği veya hiç belirlenmediği, standart formlara aykırı düzenlendiği, stoklarda olduğu belirtilerek stok tespit tutanağı kullanılmak suretiyle açıklama yapılan malın stoktaki miktarı, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olduğu hâlde, eksik kalan miktar için diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılmadığı, tutanaklarda, tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği gibi bilgilerin yazılmadığı veya hatalı olarak ya da eksik yazıldığı, aynı fiyat teklifi kapsamında birden fazla mal için fiyat teklifi alınmasına rağmen, bu tekliflerin dayanağını teşkil eden tutanaklarda her bir mal için satış veya maliyet tutarının hesaplanması amacıyla ayrı bir tablo düzenlenmediği, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması koşuluna uyulmadığı, tutanaklarda yer alan “Fatura Bilgileri Tablosu” usulüne uygun şekilde düzenlenmediği, tablodaki bilgilerin eksik ve hatalı olduğu, ayrıca tablodaki fatura adedi, faturaya konu mamul/mal veya hizmetin adı/nevi, miktar ve tutar bilgileri ile tutanağın satış veya maliyet tutarının tespitine ilişkin kısmında yer alan tablodaki bilgilerin birbiriyle çeliştiği, fatura içeriğinde fiyat teklifine konu mal veya hizmet dışında başka mal ve hizmetler de bulunduğu hâlde bunların tutarlarının ayrıştırılmadığı iddialarının incelenmesinden; alınan fiyat teklifi ile birlikte satış tutarı tespit tutanaklarının tutanağın ekinde sunulması gereken belgelerin sunulduğu, fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması koşulunun sağlandığı, fiyat tekliflerinin fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösteren şirketlerden alındığı, fiyat tekliflerinde meslek mensubu tarafından ilgili ibarenin belirtildiği ve meslek mensubuna ait iletişim bilgilerine yer verilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı, ayrıca fiyat teklifleri üzerinde fiyat teklifini veren şirkete ait imza ve kaşenin yer aldığı, meslek mensuplarına ait faaliyet belgesinin sunulduğu, tutanakta yer verilmesi gerekli olan bilgilerin doldurulduğu, ilgili tutanaklarda geçici vergi beyanname döneminin 2022 yılı 1. dönem olarak belirtildiği, meslek mensubu faaliyet belgesinin ilgili meslek mensubu tarafından tasdik edildiği, alınan fiyat teklifleri ile satış tutarı tespit tutanakları arasında tarih, sayı, ürün ve içerdiği bilgiler bakımından uyumluluk bulunduğu, fiyat tekliflerindeki tutarın ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı, şirketlere ait fiyat tekliflerinde ve ilgili tutanaklarda yer alan imzaların birbiri ve imza beyannamelerinde yer alan imza ile uyumlu olduğu, satış tutarı tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda fatura bilgilerine yer verildiği, doldurulması gereken bilgilerin belirtildiği, açıklamaların uygun olduğunun anlaşıldığı;
(14) İdarece hazır beton malzemesi için üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin 120 km olarak belirlendiği, isteklilerin bu düzenleme uyarınca C 30/37 hazır beton harcı girdisi için fiyat teklifi aldığı firmanın hazır beton üretim tesisinin bulunduğu yeri ve tesisin söz konusu firmaya ait olduğunu gösteren belgeleri aşın düşük teklif açıklaması kapsamında sunmaları gerektiği iddiasının incelenmesinden; ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından “C30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1) analiz girdisinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2022 III. dönem yılı rayiç fiyatı ile açıklandığı, en avantajlı ikinci teklif sahibi iş ortaklığı tarafından söz konusu girdinin fiyat teklifi ile açıklandığı, her iki istekli tarafından da idarenin verdiği formülün kullanıldığı ve idarece belirlenen 180 km mesafenin esas alındığı, açıklamaların ilgili mevzuata uygun olduğunun anlaşıldığı;
(18) Açıklama istenilen nakliye girdilerine ilişkin olarak idarece verilen nakliye formüllerinin kullanılmadığı, formüllerdeki değerlerin değiştirildiği, nakliye mesafelerinin düşürülmesi suretiyle avantaj sağlandığı, itinererler, nakliye hesaplamasına esas ocak yerlerini gösterir harita, taahhütnameler ve muvafakatnameler de dâhil olmak üzere nakliye girdisinin fiyatını açıklamak üzere sunulan tüm belgeler, kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenmiş veya onaylanmış belge niteliğinde olmadığı iddiasının incelenmesinden; idarece aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilere nakliye formüllerinin ve taşıma mesafelerinin verildiği, istekliler tarafından idarece verilen mesafeler ve nakliye formülleri kullanılmak suretiyle nakliye bedellerinin hesaplandığı, (K) katsayısının 2022 yılı için belirlenen tutardan az olmadığı, idarece verilen nakliye mesafelerinin düşürülmesi gibi bir hususun söz konusu olmadığının anlaşıldığı, bu itibarla itirazen şikâyet başvurusunun reddine yönelik dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, doğalgaz LNG'ye ilişkin açıklamaların ve tekliflerinin hiçbir geçerliliği bulunmadığı, EPDK'nin internet sitesinden ve konuyla ilgisi olmayan geçersiz fiyatların alınarak LNG'ye dönüştürülmesinin teklifleri geçerli kılmadığı, aşırı düşük teklif açıklamalarında referans olarak verilen fiyatların doğal gaz ithalat ve toptan satış lisansı sahibi şirketlerce sunulan veriler esas alınarak derlenmiş olduğu, bu fiyatların sadece nihai müşteriye yapılan satışlara ilişkin fiyatlar olduğu, lisans sahipleri arasında yapılan satışlara yönelik fiyatları içermediği, ihaleye katılan isteklilerce teklifleri kapsamında sunulamayacağı, bu fiyatların sadece fiyat farkı için esas alınabileceği, aşırı düşük teklif açıklamasına esas alınamayacağı, piyasadan teklif alınması suretiyle açıklama yapılması gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13. ve 45.1.13.15. maddelerinde yer alan hükümlerin emredici nitelikte olduğu, uygulanmaları hususunda idarelere tanınmış bir takdir yetkisi bulunmadığı, doğalgaz fiyatının güncel piyasa fiyatını yansıtmadığı, açıklama isteme yazısında motorin girdisinin kilogram cinsinden verilmiş olması karşısında LNG yerine motorin yahut LPG girdisi ile açıklama yapılamayacağı, teknik inceleme yapılmadan karar verildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz edilen Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ...İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacı ile müdahillere iadesine,
5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 05/07/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.