T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2023/972
Karar No : 2023/5917
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DİĞER DAVALI İDARE : ...Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının parselasyon işlemine ikinci askı süresi içerisinde yapılan itirazının reddine dair Yunusemre Belediye Encümeninin ...tarihli, ...sayılı kararı ile bu işlemin dayanağı uygulama imar planı ve nazım imar planına ilişkin kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Manisa ili, Yunusemre ilçesi, ...Mahallesi, ...ada, ..., ..., ..., ..., ...ve ...parsel sayılı taşınmazlara ilişkin Yunusemre Belediye Encümeninin ...tarihli, ...sayılı kararı ve Manisa Büyükşehir Belediye Encümeninin ...tarihli, ...sayılı kararıyla 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca kabul edilen parselasyon işlemine ikinci askı süresi içerisinde yapılan itirazının reddine dair Yunusemre Belediye Encümeninin ...tarihli, ...sayılı kararının, bu kararın bildirimine ilişkin Yunusemre Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ...tarihli, E...sayılı işleminin ve parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; Yunusemre Belediye Encümeninin 10/03/2021 tarihli, 143 sayılı kararı ve Manisa Büyükşehir Belediye Encümeninin ...tarihli, ...sayılı kararıyla kabul edilen parselasyon işlemine karşı açılan davada, ...İdare Mahkemesinin ...tarihli, E:..., K:...sayılı kararı ile parselasyonun iptaline karar verildiğinden, bu işleme yapılan itirazın reddine dair dava konusu Yunusemre Belediye Encümeninin ...tarihli, ...sayılı kararının dayanağının kalmadığı gerekçesiyle anılan işlemin iptaline; parselasyon işleminin askıya çıkarılmasına ilişkin işlemin tek başına davacıların hukuki durumunda değişiklik meydana getirebilecek ve idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülebilir nitelikte bir işlem olmadığından bu işlem yönünden davanın incelenmeksizin reddine; parselasyon işleminin şekil unsuru yönünden hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi ve esasına yönelik karar verilmemiş olması nedeniyle, bu işleme dayalı olarak dava konusu edilen planların esası hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle planlar yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemlerin 3194 sayılı Kanun ve Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğine uygun şekilde tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Manisa ili, Yunusemre ilçesi, ...Mahallesi, ...ada, ..., ..., ..., ..., ...ve ...parsel sayılı taşınmazlara ilişkin Yunusemre Belediye Encümeninin ...tarihli, ...sayılı kararı ve Manisa Büyükşehir Belediye Encümeninin ...tarihli, ...sayılı kararıyla 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca kabul edilen parselasyon işlemine ikinci askı süresi içerisinde yapılan itirazının reddine dair Yunusemre Belediye Encümeninin ...tarihli, ...sayılı kararının, bu kararın bildirimine ilişkin Yunusemre Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ...tarihli, E...sayılı işleminin ve parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptalinin istenilmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekana ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
3194 sayılı İmar Kanununun dava konusu belediye encümeni kararının alındığı tarihte yürürlükte olan şekliyle "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18. maddesinde, "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Kararlarda bulunacak hususlar" başlıklı 24. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde, kararlarda, yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği hüküm altına alınmış; aynı Kanunun 31. maddesinin yargılama giderleri konusunda yollamada bulunduğu 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yerine yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinde; Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkemenin, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştıracağı belirtildikten sonra, 331. maddesinde; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği düzenlemesine yer verilmiş; böylece, kural olarak, yargılama giderlerinin davada haksız çıkan tarafa yükletilmesi esası benimsenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın parselasyon işlemine ikinci askı süresi içerisinde yapılan itirazının reddine dair Yunusemre Belediye Encümeninin ...tarihli, ...sayılı kararı ile bu işlemin dayanağı uygulama imar planı ve nazım imar planına ilişkin kısmı bakımından:
Temyize konu istinaf kararının parselasyon işlemi yönünden iptali, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden ise konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
Temyize konu istinaf kararının yargılama giderlerine ilişkin kısmı bakımından:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca, uyuşmazlıkta olduğu gibi, davanın konusuz kalması nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı yönünde karar verilmesi halinde, Mahkemece, yargılama giderleri hakkında karar verilirken, davanın açıldığı tarihte, tarafların haklılık durumlarının değerlendirilmesi, bu değerlendirmenin sonucuna göre de taraflardan sadece birine yüklenmesi ya da haklılık oranına göre taraflar arasında paylaştırılması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından dava dilekçesinde parselasyona ilişkin işlemler ile dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istenilmişse de, dava dilekçesinin içeriğinden sadece parselasyona ilişkin hukuka aykırılıkların ileri sürüldüğü, İdare Mahkemesince parselasyon işleminin yukarıda yer verilen gerekçe ile şekil unsuru yönünden hukuka aykırı bulunması, başka bir deyişle parselasyon işleminin esası hakkında bir karar verilmemiş olması nedeniyle 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planının esası hakkında da bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığından konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, bu davada verilen karar verilmesine yer olmadığına dair kararın verilmesinde idareye kusur atfedilerek davalı idarenin davanın açılmasına sebep olduğu değerlendirilmesi yapılarak yargılama giderlerinin idare üzerinde bırakıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumları incelendiğinde yargılama giderlerinden davalı idarenin sorumlu tutulmasına ilişkin temyize konu kararda, yargılama giderleri yönünden, usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kısmen reddine kısmen kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle parselasyon işlemine ikinci askı süresi içerisinde yapılan itirazının reddine dair Yunusemre Belediye Encümeninin ...tarihli, ...sayılı kararı yönünden iptali, bu kararın bildirimine ilişkin Yunusemre Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ...tarihli, E...sayılı işlem yönünden davanın incelenmeksizin reddi, parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına dair Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının iptale ilişkin kısmının oy birliğiyle, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının oy çokluğuyla ONANMASINA, yargılama giderlerine ilişkin kısmı yönünden ise oy çokluğuyla BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/06/2023 tarihinde, kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY : Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı yönünden, İdare Mahkemesince parselasyon işleminin yukarıda yer verilen gerekçe ile şekil unsuru yönünden hukuka aykırı bulunması, başka bir deyişle parselasyon işleminin esası hakkında bir karar verilmemiş olması nedeniyle 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının esası hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığından konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının parselasyonun varlığından bağımsız olarak mevzuata, planlama esaslarına ve şehircilik ilkelerine uygunluğu açısından gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle incelenerek işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin işin esası hakkında karar verildikten sonra yargılama giderleri hakkında da yeniden bir karar verileceği gerekçesiyle çoğunluk kararının belirtilen kısımlarına katılmıyoruz.