Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2024/1273 E. , 2024/1695 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1273
Karar No : 2024/1695
HAKİMİN REDDİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR
Davacı ...vekili Av. ... tarafından, baro levhasına kaydedilmesinde ısrar edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle ... Bakanlığınca açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve ... esas sayılı yürütmenin durdurulması kararı sonucu baro levhasından kaydının silindiği 27/08/2020 tarihi ile tekrar Baro levhasına kaydedildiği 04/03/2021 tarihi arasında 189 gün avukat olarak çalışamamaktan kaynaklı 15.692,00-TL maddi ve yaşadığı manevi üzüntünün kısmen giderilmesi için 10.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; davanın esasının incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine ilişkin olarak ...İdare Mahkemesince verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı karara yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddine karar verildiği ve bu kararın kesinleşmesi üzerine davacı tarafından yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine dair ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istemiyle başvuru yapıldığı görülmüş olup; davacı tarafından ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi Başkanı ... ve Daire üyesi ...'in reddi isteminde bulunulması üzerine söz konusu talep hakkında karar verilmek üzere Dairemize gönderilen dosyada gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Mahkemelerde çekinme ve ret' başlıklı 57. maddesinde; "...İdare ve vergi mahkemelerinde reddedilen başkan ve üye birden çok ise istem bölge idare mahkemesince incelenir. Bölge idare mahkemelerinde reddedilen başkan veya üye birden çok ise istem Danıştayca incelenir. Danıştayca ve bu mahkemelerce ret istemleri yerinde görülürse işin esası hakkında da karar verilir..." hükmü yer almıştır.
Aynı Kanun'un "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıf yapılan konular arasında hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi konusuna yer verilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 'Ret sebepleri' başlıklı 36. maddesinde; "Hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde, taraflardan biri hâkimi reddedebileceği gibi hâkim de bizzat çekilebilir. Özellikle aşağıdaki hâllerde, hâkimin reddi sebebinin varlığı kabul edilir:
a) Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması.
b) Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği hâlde görüşünü
açıklamış olması.
c) Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hâkim ya da hakem sıfatıyla
hareket etmiş olması; uyuşmazlıkta arabuluculuk veya uzlaştırmacılık yapmış bulunması.
ç) Davanın, dördüncü derece de dâhil yansoy hısımlarına ait olması.
d) Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." hükmü, "Ret usulü" başlıklı 38. maddesinde; "Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerekir. Taraf, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorundadır. Belirtilen sürede yapılmayan ret talebi dinlenmez. Hâkimin reddi, dilekçeyle talep edilir. Bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir. Hâkimin reddi dilekçesi, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verilir. Ret talebi geri alınamaz. Hâkimi reddeden taraf, dilekçesini karşı tarafa tebliğ ettirir. Karşı taraf bir hafta içinde cevap verebilir. Bu süre geçtikten sonra yazı işleri müdürü tarafından ret dilekçesi, varsa karşı tarafın cevabı ve ekleri, dosya ile birlikte reddi istenen hâkime verilir. Hâkim bir hafta içinde dosyayı inceler ve ret sebeplerinin kanuna uygun olup olmadığı hakkındaki düşüncesini yazı ile bildirerek, dosyayı hemen merciine gönderilmek üzere yazı işleri müdürüne verir. Hâkimi çekilmeye davet, hâkimin reddi hükmündedir." hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri uyarınca, reddedilen Bölge İdare Mahkemesi Başkan ve Üye sayısı birden fazla olduğu için; istemin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 57. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, Dairemizce incelenmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, ... İdare Mahkemesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararını inceleyen ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararını veren Başkan ... ve Daire üyesi ...'in, yürütmenin durdurulmasına vaki itirazı inceleyip reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:...heyette yer almış olmaları dolayısıyla tarafsız olamayacakları ileri sürülerek hakimin reddi talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından ileri sürülen nedenin yukarıda yer verilen mevzuat hükmünde belirtilen sebeplerden hiçbirine girmediği, ilgililerin tarafsızlıklarından şüpheyi gerektirecek bir durumun oluşmadığı anlaşıldığından reddi hakim isteminin reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, yukarıda isimleri belirtilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi Başkan ve üyesine ilişkin reddi hakim talebinin reddine, 21/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.