T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/203
Karar No : 2024/1475
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): …
Vekili : Av. ….
Karşı Taraf (Davalı) : … Bakanlığı / ANKARA
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Hakkındaki mahkumiyet hükmünün kesinleşmediği ve bu hükme dayanılarak karar verilmesinin masumiyet karinesini ihlal ettiği, darbe teşebbüsü gecesi üstlerinin verdiği emirlere uymak dışında herhangi bir eyleminin bulunmadığı, darbe teşebbüsüne katıldığına yönelik herhangi tanık beyanının olmadığı, soruşturma yapılmadan ve savunması alınmadan kamu görevinden çıkarıldığı, dava konusu işlemin şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğu, ölçülülük ilkesinin ihlal edildiği, eksik ve yetersiz bir inceleme ile karar verildiği iddia edilmektedir.
Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi: …
Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır.
Bununla birlikte, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde verilen ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında yer alan; "...Sanık ...’nın olay tarihi itibariyle Piyade Uzman Çavuş rütbesiyle … Komutanlığı, … Taburu, Muhafız …Bölüğünde görev yaptığı, kendi adına kayıtlı … nolu cep telefonu hattını kullandığı,
Yukarıda … Muhafız Alayında darbe teşebbüsü ile ilgili genel hazırlık bölümünde belirtildiği üzere 15 Temmuz haftası Alay’da darbe girişimine yönelik yapılan hazırlıkların sanığa ve diğer er/erbaş sanıklara alarm tatbikat hazırlığı olarak bildirildiği, bu hazırlıklar kapsamında düzenlenen Muhafız Komando Tabur Komutanlığı … Listesi’ne göre sanığın … Müdahale Kuvveti .. Takım … Manga komutanı olarak görevlendirildiği, bu manganın komutan yardımcısının P.Uzm.Çvş. K.Ö. olduğu,
Sanık ...’nın ikametinde bulunduğu sırada, HTS kayıtlarına göre akşam saat 21:03'te M.Ç.'nin cep telefonuyla arayıp alarm tatbikatının başladığını bildirmesi, M.Y.'nin whatsapptan paylaştığı benzer içerikli mesajı üzerine tatbikatın başladığını öğrendiği, yapılan planlama doğrultusunda sanığın şahsi aracıyla daha önce belirlenen uzman çavuş arkadaşlarını da alarak, Alay’a geldiği, uzun kollu kamuflajını giyerek silah, teçhizat ve mühimmatını aldığı, ayrıca manga komutanı olması nedeniyle kendisine telsiz de verildiği, sanık F.A.'nın komutasında 2. Müdahale Kuvveti’nin diğer askerleriyle birlikte … Meydanına götürüldüğü,
Alay komutanının … Meydanına gelerek Muhafız Tabur Komutanlığı askerlerine hitaben "Genel Kurmay Başkanlığına terör saldırısı var sizin göreviniz gidip orayı emniyete almak gazanız mübarek olsun" şeklinde konuşma yapıp, müdahale kuvvetine Genelkurmay Başkanlığı'na gitme emri verdiği, sanığın da bu konuşmayı duyduğu, Alay Komutanı sanık M.K.B.'nin ayrıca F.A.'ya bütün personelin cep telefonlarının toplatılması emrini verdiği, sanık F.A.'nın da Subay ve Astsubay hariç olmak üzere bütün personelin cep telefonlarını toplattığı, sanığın da bu nedenle cep telefonunu teslim ettiği,
Sanık F.A.'nın emriyle aralarında sanığın da bulunduğu … Meydanındaki tüm personelin bulundukları yere mesafe olarak yakın olan Muhafız Tabur binası önündeki araçların yanına yürüyerek giderek burada hazır bekleyen araçlara bindikleri, sanık ...’nın da buradaki otobüslerden birine bindiği, sanığın bindiği araç ile birlikte toplam 9 araçlık konvoyun saat 22:58'de Genelkurmay Başkanlığı'na gitmek üzere Alay'ın 2 nolu nizamiyesinden çıkış yaptığı,
Yukarıda genel bölümde de anlatıldığı üzere Genelkurmay Başkanlığı'na giden 9 araçlık konvoyun yolun polis çekici aracıyla kapatılmış olması nedeniyle bir müddet Akay kavşağı girişinde beklediği, daha sonra hareket eden konvoyun Milli Müdafaa Caddesi üzerinde polisler tarafından durdurularak bir müddet bekletildiği, içlerinde sanığın da bulunduğu personelin araçlardan inmedikleri, başlarında bulunan rütbeli personellerin Genelkurmay Başkanlığı yerleşkesine geçiş için polislerle görüşme yaptıkları, polislerin araçların geçişine izin vermemesine rağmen sanık F.A.'nın emriyle 9 araçlık konvoyun hareket ederek saat 23:37'de Genelkurmay Başkanlığı Kuzey nizamiyesinden giriş yaptığı, araçların PTT binası önünde durması üzerine saat 23:38'de sanık ve diğer askerlerin araçlardan inerek Sağlık Komutanlığı önünde takım ve manga düzenine göre sıraya geçtikleri, araçlardan inen bazı personelin araç içerisinde radyodan duydukları darbe girişimi haberlerini ayrıca konvoyun beklemesi sırasında polis veya sivil kişilerle temas nedeniyle öğrendikleri darbe girişimi bilgilerini diğer asker arkadaşları ile de paylaştıkları, bu şekilde Genelkurmay yerleşkesine giriş yapan aralarında sanığın da bulunduğu askerlerin genel itibariyle darbe girişiminden haberdar oldukları,
Alayda görevli askeri personelin tek görevinin Cumhurbaşkanı'nı ve Alay sınırları içerisinde kalan komutan konutlarını korumak olduğu, Alay sınırları dışında özellikle Genelkurmay Başkanlığı yerleşkesi gibi bir alanda alarm tatbikatı icra edemeyecekleri, subay, astsubay ve uzman çavuş sanıkların darbe girişiminden önceden haberdar olmasalar dahi yaşları, bilgi düzeyleri, tecrübeleri ve rütbeleri de dikkate alındığında, Genelkurmay yerleşkesine geldikleri ve verilen bu emirleri duydukları andan itibaren kendilerine verilen emirlerin görev ve yetki alanları dışında kalan kanuna aykırı ve konusu suç teşkil eden emirler olduğunu bilecek durumda oldukları, sanığın da verilen kanuna aykırı ve konusu suç teşkil eden emirleri duyduğu,
Sanığın da içinde bulunduğu 1. takım askerlerinin sanık F.A. ve takım komutanı H.İ.B. tarafından verilen tam dolduruş emri sonrasında çevre nöbeti için Kuzey Nizamiyenin batısına doğru ilerledikleri, sanıklar H.Ç. ve H.İ.B.'nin takım askerlerini sırayla yerleştirmeye başladıkları, sanığın komutanlığını yaptığı 2. manganın, nizamiye binasının hemen batısında Yahya Galip Caddesi üzerindeki demir korkuluklar gerisinde mevzi alan 1. manganın devamında, Yahya Galip ve Necatibey Caddelerinin kesiştiği, polis akademisini karşıdan gören sabit kulübe ve etrafında demir korkuluklar gerisinde mevzi aldığı, manga komutan yardımcısı Uzman Çavuş K.Ö.'nün de aynı bölgede olduğu, başlarında 1. takım astsubayı sanık P. Asb. Bçvş. Ü.Y.'nin olduğu,
Sanığın kendisine verilen emir üzerine mangasındaki askerlere silah namlusu dışarıyı gösterecek şekilde mevzi aldırdığı, takım astsubayı Ü.Y.'nin de kontrol amaçlı olarak mevzileri dolaştığı, mevziler arasında dolaşan yabancı rütbeliler tarafından "tel örgülere kimseyi yaklaştırmayın, tele yaklaşan asker, sivil kim olursa, kim yaklaşırsa vurun" şeklinde emir verildiğini sanığın da duyduğu, sanık Binbaşı H.Ç.'nin de bu emir sonrası mevzidekilerin yanına gelip "dikkatli olun" diye uyarıda bulunduğu,
Sanığın bulunduğu yer itibariyle Yahya Galip ve Necatibey Caddelerindeki polis memurlarını ve polis araç hareketliliğini ayrıca cadde girişinin polis araçlarıyla kapatıldığını gördüğü, ilerleyen saatlerde cadde üzerinde darbeye tepki gösteren sivil vatandaşları ve Kuzey Nizamiye bölgesinde Genelkurmay veya Özel Kuvvet personelinin silahla atışları sonucu yaralanan sivil vatandaşları ayrıca saldırı helikopteri tarafından sivil vatandaşların üzerine yapılan atışları gördüğü, demir korkuluklara yaklaşan sivil vatandaşların, içlerinde sanığın da bulunduğu mevzi alan askerlere darbe girişiminde bulunulduğuna ve eylemlerini sonlandırmalarına yönelik ikaz ve uyarılarda bulundukları, sanığın yukarıda belirtilen olayları da görmesine rağmen kendisine verilen kanuna aykırı ve konusu suç teşkil eden emirlere riayet ederek, silahlı ve tam teçhizatlı şekilde sabah 05:00 sıralarına kadar mevzide kalmaya devam ettiği, verilen emir üzerine diğer takım askerleri ile birlikte Sağlık Komutanlığı önüne gittiği,
Sanık ve müdahale kuvveti askerlerinin Sağlık Komutanlığı önünde dinlendikleri sırada Genelkurmay Karargahında ve Özel Kuvvetlerde görevli rütbeli askerlerin sanık F.A.'nın yanına gelerek görüştükleri, bu saat itibariyle yaşananların bir darbe girişimi olduğunun ve görüşme yapan grubun darbe girişiminin başarılı olması için hareket ettiğinin bilinen bir gerçek olduğu, … Muhafız Alayı personelinin de sanık F.A.'nın kimlerle görüştüğünü gördükleri, darbeci ekip tarafından Genelkurmay Başkanlığı yerleşkesine dışarıdan yapılacak bir polis müdahalesinin veya operasyonun engellenmesi açısından bu emrin verildiği, sanık F.A.'nın da bu emri uygulayarak müdahale kuvveti askerlerine mevzilere gitme emri verdiği, aralarında sanığın da bulunduğu takım askerlerinin saat 06:32'de tekrar mevzilerine gittikleri, saat 07:20'ye kadar mevzilerinde silahlı şekilde bekledikleri, verilen emir üzerine toplanıp önce askeri Gazino bölgesine ardından da yerleşke içerisinde Necatibey Caddesine ( TÜİK tarafı ) bakan alana giderek bir müddet burada bekledikten sonra saat 10:51'de Sağlık Komutanlığı önüne takımdaki askerle birlikte gittikleri,
Sanık ... ve diğer askerlerin silah, mühimmat ve teçhizatlarını araçlara bıraktıkları, bir müddet bu bölgede bekledikten sonra saat 14:35'de Alay'a dönmek üzere iki otobüse binerek hareket ettikleri..." şeklindeki tespitler bakılmakta olan dava dosyasında yer alan diğer tespitler ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 21/02/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.