T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2024/473
Karar No : 2024/2169
DAVACILAR : 1- …Spot Mağazacılık Gıda Tüketim Ürünleri
Sanayi Ticaret Anonim Şirketi
2- … Derneği
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
DAVALILAR : 1- … …
2- … Bakanlığı
VEKİLLERİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, 13/04/2007 tarih ve 26492 sayılı Resmi Gazete yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 15. maddesi ile değişik, anılan Yönetmelik'in eki olan Gayrisıhhî Müesseseler Listesi'nin üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseselerin sayıldığı kısmında, "Gıda Maddeleri, İçkiler, Yemler ve Tarımsal Ürünler Sanayii" başlığı altında yer alan 6.19 sayılı maddesindeki, "Günlük üretimi 1000 kg/günden az olan ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üreten büyükşehir belediyesi sınırları içinde en az 250 m², büyükşehir belediyesi olmayan illerde en az 200 m², köy, belde ve ilçe belediye sınırları içinde en az 100 m² olması zorunlu yerler" şeklindeki düzenlemenin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı şirketin, Antalya ve civarında 65 alışveriş mağazası ve Derneğin ise unlu mamul ruhsatlı 137 adet işyeri üyesi bulunduğu, gerek şirket ve gerekse Dernek üyesi iş yerlerinin "unlu mamuller üretimi ve satışı" faaliyet konusuyla işyeri açma ve çalışma ruhsatları bulunduğu ve az sayıdaki son-nihai tüketiciye hitap edecek sınırlı sayıda da olsa muhtelif ekmek ve çeşitleri üretmeleri halinde, yetkili idarece ruhsat iptali sorunuyla karşılaştıkları; bütün fırınların, ekmek fırını hükümlerine tabi tutulmaması gerektiği; dava konusu Yönetmelik'te de teknolojinin gelişimiyle birlikte ekmek pişirme özelliğine de sahip fırınların kullanıldığı unlu mamul üretim yerlerinin, ekmek fırını kapsamına alınmadığı; Belediyelerin, son teknoloji elektrik veya gazlı, seyyar pişirme fırınlarında pasta, poğaça yanında sınırlı sayıdaki kapı müşterisi için "ekmek" formunda hamur pişirilmesine izin vermediği; oysa Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 12. maddesinde "(1) Aşağıda belirtilen gıda işletmeleri için ilgili kurumlardan usulüne göre alınan izin belgesi/kayıt çıktıları işletme kayıt belgesi yerine kabul edilir. a) Çadır, büfe ve seyyar satış araçları gibi taşınabilir ve/veya geçici gıda işletmeleri. b) Üreticisi tarafından küçük miktarlardaki birincil ürünlerin son tüketiciye veya son tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel perakendecilere doğrudan arz eden yerler." düzenlemesine yer verilmiş olması karşısında, pasta ve simit üretiminde kullanılan fırında az sayıda "ekmek formunda" hamurun da pişirilip doğrudan nihai tüketiciye satılabilmesi gerektiği; bunun engellenmesinin Anayasada düzenlenen mülkiyet hakkı ile Hukuk Devleti ilkesinin zorunlu unsurları olan belirlilik ve ölçülülük ilkelerinin ihlali olduğu; aynı fırında ekmek de üretilmesi halinde işyerinin daha büyük ve teknik şartlara tabi ekmek fırını vasfına evrilmemesi gerektiği, bu nedenle de dava konusu düzenlemenin, unlu mamul üretilen yerlerde az sayıda ekmek formunda hamur üretilmesini, hiçbir ölçüt getirmeden, işyerini toplu bir şekilde ekmek fırını olarak kabul edilmesi sonucunu doğurduğu ve hukuka aykırı düzenlemenin iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMALARI :
… tarafından, savunma verilmemiştir.
… Bakanlığı tarafından, meri mevzuatımız uyarınca, unlu mamuller üretimi ruhsatı şartları ile ekmek üretimi ruhsatı şartlarının farklı olduğu; her iki faaliyeti birlikte yapmak istemeleri halinde ana faaliyet konusuna, tali faaliyet olarak diğerini eklemek suretiyle üretim yapabilecekleri gibi ekmek-fırın üretim ruhsatlı bir işyerinden alacakları ekmeği satmalarına da bir engel bulunmadığı; bununla birlikte, daha kolay alınabilen unlu mamul ruhsatıyla ekmek üretmelerinin hukuka aykırı olduğu gibi haksız rekabete de sebebiyet vereceği; ekmek fırınlarının yaydıkları yüksek ısı sebebiyle zamana ve kullanım sıklığına bağlı olarak yapı taşıyıcı sisteminde kullanılan beton ve donatı çeliklerinin mekanik özelliklerini olumsuz etkilediklerinin tespit edildiği, kamu yararı ve güvenliği ile halk sağlığı gibi önemli hususların göz önünde bulundurulması neticesinde yapılan düzenlemenin hukuka uygun olduğu ve davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, davacılar tarafından, 10/08/2005 tarihli, 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, 13/04/2007 tarihli, 26492 sayılı Resmi Gazete yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 15. maddesi ile değişik “Gayri Sıhhi Müesseseler Listesi” başlıklı Ek-2 cetvelinin (C) bölümünün 6.19 no’lu sırasında yer alan "Günlük üretimi 1000 kg/günden az olan ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üreten büyükşehir belediyesi sınırları içinde en az 250 m², büyükşehir belediyesi olmayan illerde en az 200 m², köy, belde ve ilçe belediye sınırları içinde en az 100 m2 olması zorunlu yerler" şeklindeki düzenlemesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkartabileceği düzenlenmiştir.
17/06/1989 tarihli, 20198 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde; "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü yer almıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenlemek amacıyla hazırlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Yönetmeliğin, sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemleri kapsar." hükmü, "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde," bu yönetmelik, "24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 4/7/1934 tarihli 2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu, 14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun, 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır. " hükmü, "Tanımlar" başlıklı 4/1-e bendinde; "Üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese: Konutların ve insan ikametine mahsus diğer yerlerin yanında açılabilmesi için sıhhî nezarete tabi tutulması yeterli olan müesseseleri, ifade eder." hükmü yer almıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde de; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: ...
a) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mevzuatta öngörülen tedbirlerin alınmış olması...
c) Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması, ...
m) (Ek: 29/6/2010 – 2010/671 K.; Değişik: 10/11/2014-2014/7002 K.) Ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması (Ancak, alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000 m² ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket, grossmarket ve megamarket gibi adlarla açılan işyerleri bünyesinde yer alan fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.), ..." hükmüne,
Geçici 3. maddesinde; "(Ek: 10/11/2014-2014/7002 K.) Bu maddenin yayımı tarihinden önce yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi özel yapı şekline uygun olarak düzenlenen ve bu haliyle tapu kütüğüne tescil edilen yapılarda açılacak fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan ancak ayrık nizamda müstakil binada bulunmayan ekmek fırınları devredilemez." kuralına yer verilmiştir.
Yönetmelik'in "Gayrisıhhi Müesseseler Listesi" başlıklı Ek-2 cetvelinin (C) bölümünün dava konusu 6.19 no'lu sırasında ise "Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) Günlük üretimi 1000 kg/günden az olan ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üreten büyükşehir belediyesi sınırları içinde en az 250 m², büyükşehir belediyesi olmayan illerde en az 200 m², köy, belde ve ilçe belediye sınırları içinde en az 100 m² olması zorunlu yerler, " üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler arasında sayılmıştır.
Dava konusu Yönetmelik'in "Gayrisıhhi Müesseseler Listesi" başlıklı Ek-2 cetvelinin (C) bölümünün dava konusu 6.19 no'lu sırasında yer alan düzenlemenin incelenmesi:
Dava konusu Yönetmelik'te ekmek fırını veya diğer gayrisıhhî müesseseler, belirli ölçütlere göre birinci, ikinci ya da üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese olarak sınıflandırılmıştır. Ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üreten iş yerlerinin sınıflandırılmasında, iş yerinin yüz ölçümü ve günlük üretim kapasitesi ölçüt olarak belirlenmiştir. İş yerinin yüz ölçümü; bulunduğu ilin büyükşehir olup olmaması, köy, belde veya ilçe sınırlarında olup olmamasına göre değişiklik göstermektedir.
İdarece, ülke genelindeki iş yerlerine yönelik belirli standartlar oluşturulurken, bu standartların belli ölçütler esas alınarak belirlenmesi gerekmektedir. Bu standartlar, iş yerindeki faaliyetin konusu, bulunduğu yerleşim yerinin nüfusu, yoğunluğu, yönetimsel yapısı ve benzeri ölçütler göz önüne alınarak belirlenebilir.
Yönetmelik'te ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üretilen iş yerleri ikinci ya da üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese olarak ayrılmıştır. Bu iş yerlerinin ikinci sınıf gayrisıhhî müessese olarak nitelendirilebilmesi için günlük üretimin 1.000 kg/gün ve üzerinde olması, iş yerinin asgari yüksekliğinin 3,5 metre olması ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde en az 400 m², büyükşehir belediyesi olmayan illerde en az 300 m², köy, belde ve ilçe belediye sınırları içinde en az 250 m² ve üzeri genişlikte olması gerekmektedir. Üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese olarak nitelendirilebilmesi için ise günlük üretimin 1.000 kg/günden az olması, iş yerinin büyükşehir belediyesi sınırları içinde en az 250 m², büyükşehir belediyesi olmayan illerde en az 200 m², köy, belde ve ilçe belediye sınırları içinde en az 100 m² genişlikte olması gerekmektedir. Bu doğrultuda, söz konusu iş yerlerinin üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese ölçütlerini taşımaması hâlinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alabilmesi mümkün değildir.
Görüldüğü gibi ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üretilen iş yerlerinin sahip olması gereken asgari şartlar ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Yerleşim yerinin büyüklüğüne bağlı olarak ihtiyaç arttıkça bu iş yerlerinin sağlaması gereken m² şartı da artmaktadır. Bu durumda, idarece iş yerlerine yönelik belirli bir standart oluşturulmasında kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava, davacı şirketin (şubelerinin), "market" ana faaliyeti ve davacı Dernek üyelerinin ise, "unlu mamuller üretimi ve satışı" faaliyeti konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatları bulunduğu ve işyerlerinde ekmek ürettiklerinin tespit edilmesi üzerine yetkili idarelerce idari yaptırım ve ruhsatlarının iptali yoluna başvurulması üzerine; anılan yaptırımlara dayanak teşkil eden, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "Ek-2 Gayrisıhhî Müesseseler Listesi... C) Üçüncü Sınıf Gayrisıhhî Müesseseler... 6- Gıda Maddeleri, İçkiler, Yemler ve Tarımsal Ürünler Sanayii" başlıklı "6.19- (Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) Günlük üretimi 1000 kg/günden az olan ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üreten büyükşehir belediyesi sınırları içinde en az 250 m², büyükşehir belediyesi olmayan illerde en az 200 m², köy, belde ve ilçe belediye sınırları içinde en az 100 m² olması zorunlu yerler," düzenlemesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE
İlgili Mevzuat:
Anayasa'nın 124. maddesinde, "Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." kuralına yer verilmiştir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." kuralı yer almıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında, "e) Üçüncü sınıf gayrisıhhi müessese: Meskenlerin ve insanların ikametine mahsus diğer yerlerin yakınında kurulabilmekle birlikte sıhhi yönden denetim altında bulundurulması gereken işyerlerini... ifade eder" düzenlemesine yer verilmiş iken, 13/04/2007 tarih ve 26492 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesiyle üçüncü sınıf gayrisıhhi müessesenin tanımı değiştirilmiş ve "e) Üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese: Meskenlerin yanında açılabilmekle beraber yalnız sıhhî nezarete tabi tutulması gereken işyerlerini... ifade eder" düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan değişikliğin (e) bendinin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Sekizinci Dairesinin 21/04/2009 tarih ve E:2007/9829, K:2009/2682 sayılı kararıyla, "idarelerin daha önce yaptıkları düzenlemeleri hukuken geçerli sebeplerle (üst normlardaki, sosyal ve iktisadi koşullardaki değişiklikler gibi) değiştirebileceği, insan sağlığı ve çevreyle ilgili konularda yapılacak olan değişiklikliklerde Anayasanın 56. maddesi hükmünün öncelikle gözönünde tutulması, önceki düzenlemelerde yer alan tanımlamalarda daraltıcı düzenlemelere gidilmesi halinde, bunu hukuken haklı kılabilecek gerekçelerin kesinlikle ortaya konulması gerektiği; gayrisıhhi müesseseler ile insan sağlığı ve çevre ilişkisinde önceliğin insan sağlığı ve çevrenin korunması olduğu, bu hususun bu konudaki idari düzenlemelerin ortak amacını oluşturması gerektiği, dava konusu Yönetmelik değişikliği ile önceki düzenlemenin aksine "insan ikametine mahsus diğer yerlerde" gayrisıhhi müesseselerin kurulabilmesine, müesseseler arasında hiçbir ayrım yapılmaksızın olanak sağlandığı ve davalı idare tarafından da bu konudaki değişikliğe ilişkin hukuken geçerli bir açıklamada bulunulmadığının anlaşıldığı; bu itibarla, insan sağlığını ihlal edici nitelikte bulunan söz konusu bu değişiklikte hukuka uyarlık görülmediği" gerekçesiyle, 13/04/2007 tarih ve 26492 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesinde yer alan üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseselerin tanımına ilişkin düzenlemenin iptaline karar verilmiş, bu karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 01/04/2013 tarih ve E:2009/1661, K:2013/1164 sayılı kararıyla onanmış, daha sonra, 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesi ile "e) Üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese: Konutların ve insan ikametine mahsus diğer yerlerin yanında açılabilmesi için sıhhî nezarete tabi tutulması yeterli olan müesseseleri," şeklinde yeniden düzenlenmiştir.
Yönetmelik'in "Gayrisıhhi Müesseseler Listesi" başlıklı Ek-2 cetvelinin (B) bölümünün 6.15 nolu sırasında, "(Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) Günlük üretimi 1.000 kg/gün ve üzeri ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üreten, asgari yüksekliği 3,5 metre ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde en az 400 m²; büyükşehir belediyesi olmayan illerde en az 300 m²; köy, belde ve ilçe belediye sınırları içinde en az 250 m² ve üzeri genişlikteki yerler" ikinci sınıf gayrisıhhî müessese; cetvelin (C) bölümünün 6.19 nolu sırasında ise, "Değişik: 19/3/2007-2007/11882 K.) Günlük üretimi 1000 kg/günden az olan ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üreten büyükşehir belediyesi sınırları içinde en az 250 m², büyükşehir belediyesi olmayan illerde en az 200 m², köy, belde ve ilçe belediye sınırları içinde en az 100 m² olması zorunlu yerler," üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseler arasında sayılmıştır.
Dava konusu düzenlemenin incelenmesi:
Yukarıda yer verilen 3572 sayılı Kanun maddesinde idareye, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunmasıyla ilgili düzenlemelere aykırı davranmama şeklindeki genel ölçütlere göre işyeri açma ve çalışma izni verilmesine ilişkin bir yönetmelik ile esasların belirlenmesi konusunda idareye takdir yetkisi tanınmıştır.
Yönetmelik'te ekmek fırını veya diğer gayrisıhhî müesseseler, belirli ölçütlere göre birinci, ikinci ya da üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese olarak sınıflandırılmıştır. Ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üreten iş yerlerinin sınıflandırılmasında, işyerinin yüz ölçümü ve günlük üretim kapasitesi ölçüt olarak belirlenmiştir. İşyerinin yüz ölçümü; bulunduğu ilin büyükşehir olup olmaması, köy, belde veya ilçe sınırlarında olup olmamasına göre değişiklik göstermektedir.
İdarece, ülke genelindeki işyerlerine yönelik belirli standartlar oluşturulurken, bu standartların belli ölçütler esas alınarak belirlenmesi gerekmektedir. Bu standartlar, işyerindeki faaliyetin konusu, bulunduğu yerleşim yerinin nüfusu, yoğunluğu, yönetimsel yapısı ve benzeri ölçütler göz önüne alınarak belirlenebilir.
Yönetmelik'te ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üretilen işyerleri ikinci ya da üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese olarak ayrılmıştır. Bu işyerlerinin ikinci sınıf gayrisıhhî müessese olarak nitelendirilebilmesi için günlük üretimin 1.000 kg/gün ve üzerinde olması, iş yerinin asgari yüksekliğinin 3,5 metre olması ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde en az 400 m², büyükşehir belediyesi olmayan illerde en az 300 m², köy, belde ve ilçe belediye sınırları içinde en az 250 m² ve üzeri genişlikte olması gerekmektedir. Üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese olarak nitelendirilebilmesi için ise, günlük üretimin 1.000 kg/günden az olması, işyerinin büyükşehir belediyesi sınırları içinde en az 250 m², büyükşehir belediyesi olmayan illerde en az 200 m², köy, belde ve ilçe belediye sınırları içinde en az 100 m² genişlikte olması gerekmektedir. Bu doğrultuda, söz konusu işyerlerinin üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese ölçütlerini taşımaması hâlinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı alabilmesi mümkün değildir.
Görüldüğü gibi ekmek, sade pide ve ekmek çeşitleri üretilen işyerlerinin sahip olması gereken asgari şartlar ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Yerleşim yerinin büyüklüğüne bağlı olarak ihtiyaç arttıkça bu işyerlerinin sağlaması gereken m² şartı da artmaktadır.
Bu durumda, idarece işyerlerine yönelik belirli bir standart oluşturulmasına ilişkin dava konusu düzenlemede kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 27/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.