T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/497
Karar No : 2024/2179
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : ...
Kendi Adına Asaleten ve Küçük Çocukları ..., ..., ..., ...,
...'e velayeten
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, murisleri olan ... ve ...'in ...plaka sayılı araçla seyir halindeyken Solhan Bingöl Karayolunun 5. km'sinde meydana gelen trafik kazasında vefat etmeleri nedeniyle olayın meydana gelmesinde hizmet kusuru bulunduğundan bahisle uğradıklarını öne sürdükleri, davacılardan müteveffanın eşi ... ile çocukları diğer davacılar için ilk başta 100,00.-TL olmak üzere toplam 600,00.-TL sonradan dava ıslah edilmek suretiyle 650.089,00-TL maddi, yine eşi ... için 15.000.-TL ve çocukları olan diğer davacıların her biri için ayrı ayrı 5.000.-TL'den 40,000 TL manevi olmak üzere toplam 690.089,00-TL zararın, kazanın olduğu yolun yapımı ve trafiğe açılması aşamalarında davalı idarenin gereken düzenlemeleri yapmaması nedeniyle hizmet kusuru sonucu meydana geldiğinden bahisle kaza tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih E:... , K:... sayılı kararında; 2918 sayılı Yasa'nın 19/01/2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ile Anayasa Mahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile, çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, daha önce verilen görev ret kararının Danıştay tarafından temyiz incelemesi sonucu dosyanın idari yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, aynı kazada vefat etmiş diğer kişi mirasçılarınca açılan davada hükmedilen tazminat miktarına ilişkin kararın Danıştay tarafından onandığı, bu nedenle bu dosya için yeniden usul yönlerinin tartışılmasının hukuka aykırı olduğu, dosyanın öncesinde yetki, süre ve görev yönlerinden Danıştay incelemesinden geçmiş olduğundan verilen kararın hukuka aykırı olduğu bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz kanun yolu incelemesine tabi olan İdare Mahkemesi kararını istinaf kanun yoluyla inceleyen Bölge İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 4. maddesindeki; ''Bu Kanunun 45' inci maddesinin değişik (1) numaralı fıkrasında yazılı uyuşmazlıklarla ilgili olarak verilen nihai kararlardan, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar ile Danıştayın bozma kararı üzerine kararı bozulan mahkemece verilen kararlar, Danıştayda temyiz edilebilir.'', hükmü ile 8. maddesindeki; (Ek: 18/6/2014-6545/27 md.) ''1. İvedi yargılama usulü hariç olmak üzere bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır.'' hükmü yer almıştır.
Davanın ilk olarak ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı Mahkemenin ... tarih E:... , K:... sayılı kararı ile idari yargı görevli olduğu gerekçesiyle görev ret kararı verildiği, sonrasında ... İdare Mahkemesinde açılan davada Mahkemenin ... tarih E:... , K:... sayılı kararı ile dava dilekçesinin reddine karar verildiği, sonrasında verilen yenileme dilekçesiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih E: ..., K: ... sayılı kararı ile davanın görüm ve çözümünde adli yargı görevli olduğu gerekçesiyle görev ret kararı verildiği, bu kararın temyizi üzerine Danıştay 15. Dairesi'nin 22/09/2016 tarih E:2016/4993, K:2016/4631 sayılı kararı ile meydana gelen zararda hizmet kusuru bulunduğu iddiası bulunduğundan uyuşmazlığın idare mahkemesince esası incelenerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verildiği, sonrasında ... İdare Mahkemesince ... tarih E: ..., K: ... sayılı kararı ile davanın yetki yönünden reddine, dava dosyasının ... İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, bunun üzerine dosya kendisine gönderilen ... İdare Mahkemesi tarafından ... tarih ve E: ...; K: ... sayılı kararı ile davanın süreaşımı yönünden reddine karar verildiği, bu kararın temyizi üzerine Danıştay 15. Dairesi'nin 25/04/2018 tarih E:2017/2543, K:2018/4263 sayılı kararı ile uyuşmazlığı çözümlemekle yetkili olan Mahkemenin ... İdare Mahkemesi olduğu belirtilerek bozulması üzerine ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih E:... , K:... sayılı kararı ile dosyanın Elazığ İdare Mahkemesine gönderilmesi üzerine ... İdare Mahkemesinin ... tarih E:... , K:... sayılı kararı ile istinaf yolu açık olmak üzere kabul kararı verildiği, bu kararın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararı ile davanın adli yargı yerinde çözülmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusun kabulüne, kararın kaldırılmasına ve yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine temyiz yolu kapalı olmak üzere (kesin) olarak karar verildiği, bu karar üzerine ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih E:... , K:... sayılı kararı ile görev ret kararı verilmesi üzerine temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla da istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İdare Mahkemesi kararının öncesinde Danıştay'ın bozma kararı üzerine verilen bir karar niteliğinde olması nedeniyle istinaf kanun yoluna değil, Danıştay'da temyiz kanun yoluna tabi olduğu anlaşıldığından, İdare Mahkemesi kararını istinaf kanun yoluyla inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararı kaldırılarak ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı temyizen incelendi, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY:
Davacılar tarafından, 03.06.2006 tarihinde ... kontrolündeki aracın Bingöl Karayolunun 5.km'sinde seyir halindeyken kaza yaptığı, sürücü ... ve davacıların murisleri ... ve ...'in olay yerinde hayatını kaybettiği, bunun akabinde olayın oluşumunda davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürerek oluştuğu iddia edilen zararların tazmini maksadıyla davacılardan müteveffanın eşi ... ile çocukları diğer davacılar için 100,00.-TL olmak üzere ilk başta toplam 600,00.-TL olarak, sonrasında dava ıslah edilmek suretiyle toplamda 650.089,00.-TL tutarında maddi, eşi ... için 15.000.-TL, çocukları diğer davacıların her biri için ayrı ayrı 5.000.-TL'den 40,000 TL manevi olmak üzere de toplam 690.089,00-TL zararın kaza tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Her ne kadar İdare Mahkemesince meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan bu davanın adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiş ise de dosyanın evveliyatında … İdare Mahkemesinin … tarih E:…, K:… sayılı kararı ile davanın görüm ve çözümünde adli yargı görevli olduğu gerekçesiyle verilen görev ret kararının temyizi üzerine Danıştay 15. Dairesi'nin 22/09/2016 tarih E:2016/4993, K:2016/4631 sayılı kararı ile meydana gelen zararda hizmet kusuru bulunduğu iddiası bulunduğundan uyuşmazlığın idare mahkemesince esası incelenerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verildiği, ayrıca aynı kazada vefat eden diğer kişi ...'in mirasçıları tarafından açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih E: ..., K: ... sayılı kararında verilen kabul kararının Danıştay 15. Dairesinin 09.05.2017 tarih E:2016/268, K:2017/2343 sayılı kararı ile onandığı görüldüğünden, bu aşamada dosyanın esası yönünden bir inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden, davanın görev yönünden reddine karar verilmesinde hukuk uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,
2. …İdare Mahkemesi'nin … tarih E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 04/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.