Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2024/5477 E. , 2025/2902 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2024/5477
Karar No : 2025/2902
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVACI) ... Reklam Pazarlama A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Davacı şirket adına, 2015/Ocak ila Kasım dönemleri için ikmalen tarh edilen ilan ve reklam vergisi ile bir kat kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dokuzuncu Dairesince verilen bozma kararına uyarak dosyayı esastan yeniden incelemek suretiyle; olayda, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun geçici 7. maddesi kapsamında alınan ... tarih ve ... sayılı Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı ile belirlenen tarifeler doğrultusunda dava konusu cezalı ilan ve reklam vergisi tarhiyatının yapıldığı belirtilmiş ise de, söz konusu geçici 7. maddede öngörülen "Cumhurbaşkanınca (02/07/2018 öncesinde Bakanlar Kurulunca) tespit edilecek karar yürürlüğe girinceye kadar" şartının 18/02/2014 tarih ve 28917 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 10/02/2014 tarih ve 2014/5896 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinin eki karar ile yerine getirildiği ve ışıklı veya projeksiyonlu ilân ve reklamların yıllık m² fiyatının bulvar ve cadde ayrımı yapılmaksızın 80,00 TL olarak belirlendiği, dolayısıyla bu tarihten itibaren ... tarih ve ... sayılı Meclis Kararının uygulanmasının mümkün olmadığı, bu durumda, 18/02/2014 tarih ve 28917 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 10/02/2014 tarih ve 2014/5896 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinin eki karar ile ışıklı veya projeksiyonlu ilân ve reklamların yıllık m² fiyatı 2014 yılı için bulvar ve cadde ayrımı yapılmaksızın 80,00-TL olarak belirlendiği için 2464 sayılı Kanunun 96. maddesinin (A) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca yeniden değerleme oranlarına (2015, 2016 yılları için sırayla %5,58, %3,83) göre Mahkemelerince yapılan hesaplama neticesinde dava konusu tarhiyatların ilişkin olduğu 2015 yılı ilân ve reklamların yıllık m2 fiyatının 84,46-TL olduğu, yasal düzenleme uyarınca söz konusu matrahın bu tutarın yarısı olan 42,23-TL olması gerektiği sonucuna ulaşıldığı, ilgili dönemde süresi 6 aydan kısa süreli olan ilan ve reklam vergisi beyannamelerine uygun olarak hazırlandığı ileri sürülmek suretiyle dosyaya ibraz edilen ve bir örneğinin 05/05/2022 tarihinde davacıya tebliğ edilen excel tablolarında belirtilen reklam alanlarına ilişkin olarak davacı tarafından somut olarak bir itirazda bulunulmadığından, söz konusu reklam alanlarının m2 tutarına ilişkin olarak taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığının kabulünün gerektiği, bu haliyle de, dava konusu ikmalen tarhiyatların 42,23/m² TL matraha isabet eden kısmında hukuka aykırılık, aşan kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı, vergi ziyaı cezası yönünden ise; olayda, ihale yoluyla davacı şirkete kiraya verilen reklam alanlarından alınan verginin davacı ile davalı idare arasında imzalanan kira sözleşmesi ve Belediye Meclis Kararıyla belirlendiği, dolayısıyla vergiyi doğuran olayın idarenin tasarrufuna bağlı olarak gerçekleştiğinin açık olduğu, buna göre, davacı şirketin vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi sonucunda verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi veya eksik tahakkuk ettirilmesinden bahsedilemeyeceğinden, davacı şirket adına kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen reddine, kısmen kabulüne, dava konusu tarhiyatların 42,23/m² TL matraha isabet eden kısmın aşan kısımları ile kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması gerektiğinden, Vergi Mahkemesinin kabul kararına yönelik istinaf isteminin dava konusu işlemlerin matrahı 42.23/m2'yi aşan vergi ve cezalara yönelik kısmının reddine, 42,23/m2'ye isabet eden kısmı ile kesilen cezalara yönelik kısmının kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılarak dava konusu işlemlerin 42,23/m2 matraha isabet eden kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Dava konusu vergi ceza ihbarnamesinde, verginin neye göre tahakkuk ettirildiği, nasıl hesaplandığı gösterilmediğinden, ihbarnamede bulunması gerekli unsurları ihtiva etmeyen ihbarname konusu ilan ve reklam vergisi tarhiyatının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istemilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: 2464 sayılı Kanunun geçici 7. maddesi uyarınca alınan Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı ile ilan ve reklam vergisinin yıllık m² fiyatının caddeler için 70,00-TL, bulvarlar için 140,00-TL olarak belirlendiği, ancak davacı tarafından m² fiyatı 30,00-TL üzerinden hesaplanarak beyan edildiğinden davacı adına ikmalen tarh edilen ilan ve reklam vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istemilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Daire kararında belirtilen gerekçeyle Bölge İdare Mahkemesi kararının vergi ziyaı cezası ile tarhiyatın 44,04-m²/TL'yi aşan kısmına yönelik kısmının bozulması, kalan kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davacının duruşma istemi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca uygun görülmeyerek ve dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin esasına geçildi;
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı şirket adına, 2015/Ocak ila Kasım dönemleri için ikmalen tarh edilen ilan ve reklam vergisi ile bir kat kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Kanun'un; "Vergi ziyaı" başlıklı 341. maddesinde, "Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder. Şahsi, medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermek de vergi ziyaı hükmündedir. Yukarıdaki fıkralarda yazılı hallerde verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız iadenin geri alınması ceza uygulanmasına mani teşkil etmez." hükmüne, "Vergi ziyaı cezası" başlıklı 344. maddesinde, 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği, vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu ceza üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 12. maddesinde, Belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü İlan ve reklamın ilan ve reklam vergisine tabi olduğu, "Mükellef ve sorumlu" başlıklı 13. maddesinde, ilan ve reklam vergisinin mükellefinin, yurt dışından gönderilen ilan ve reklamlar dahil olmak üzere, ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzel kişiler olduğu, ilan ve reklam işlerini mutat meslek olarak ifa edenler, başkaları adına yaptıkları ilan ve reklamlara ait vergileri mükellefler adına ilgili belediyeye yatırmaktan sorumlu olduğu, 15. maddesinde, ilan ve reklam vergisinin tarifeye göre alınacağı,16. maddesinde, vergiye tabi ilan ve reklamlarda, ilan ve reklam işinin mükellefçe yapılması halinde ilan veya reklam işinin yapılmasından önce mükellef tarafından, ilan ve reklam işinin bu işi mutad meslek olarak ifa edenler tarafından yapılması halinde ilan ve reklam işini yapanlarca ilan veya reklamın yapıldığı ayı takip eden ayın 20 nci günü akşamına kadar verilecek beyanname üzerine, tarh ve tahakkuk ettirileceği, beyannamelerin vergi tarifesinin1, 2, 3, 4, 5 ve 6 ncı bentlerinde yazılı ilan ve reklamlarda bunların yayınlandığı, dağıtıldığı veya teşhir edildiği mahallin belediyesine verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
Anılan Kanunun “Vergi ve harç tarifelerinin tespiti” başlıklı 96. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde ise; Bakanlar Kurulunun, bu Kanunda en az ve en çok miktarları gösterilen (A) fıkrasında yazılı vergi ve harçların tarifelerini belediye gurupları itibarıyla tayin ve tespit edeceği; (B) fıkrasında ise bu Kanunun 15. maddesinde, 21. maddesinin birinci fıkrasının (III) numaralı bendinde, 56. maddesinde, 60. maddesinde ve 84. maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan vergi ve harçların maktu tarifelerinin, bu Kanunda belirtilen en alt ve en üst sınırları aşmamak şartıyla mahallin çeşitli semtleri arasındaki sosyal ve ekonomik farklılıklar göz önünde tutularak belediye meclislerinin önerisi, İçişleri Bakanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tespit edileceği, tespit edilen tutarların, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılacağı, bu şekilde hesaplanan miktar ve tutarların, virgülden sonraki iki hanesinin dikkate alınarak uygulanacağı, bu miktar ve tutarların ilgili tarifeler için belirlenen en çok tutarı aşamayacağı, bu uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığının yetkili olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemesince, dava konusu vergi ziyaı cezalarının tamamında hukuka uygunluk bulunmadığı yolunda gerekçeye yer verilerek, vergi ziyaı cezalarının kaldırılması gerektiği belirtilmesine rağmen sehven "istinaf isteminin dava konusu işlemlerin matrahı 42.23/m2'yi aşan vergi ve cezalara yönelik kısmının reddine, 42,23/m2'ye isabet eden kısmı ile kesilen cezalara yönelik kısmının kabulüne davanın, dava konusu işlemlerin 42,23/m2 matraha isabet eden kısmının reddine" şeklinde hüküm kurulduğu anlaşılmış olup, anılan kısmın, "istinaf isteminin dava konusu işlemlerin matrahı 42.23/m2'yi aşan vergi ve kesilen cezalara yönelik kısmının reddine, 42,23/m2 matraha isabet eden kısma yönelik kısmının kabulüne" şeklinde düzeltilerek tarafların temyiz incelenmesine geçilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, ilan ve reklam vergisinin beyana dayalı bir vergi olduğu, mükellefçe veya ilan ve reklam işini mutat meslek olarak ifa edenler tarafından verilecek beyanname üzerine tarh ve tahakkuk ettirildiği, mükellef veya sorumlu tarafından verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi veya eksik tahakkuk ettirilmesinin vergi ziyaı cezasına sebebiyet verdiği, vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde de, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği, ayrıca ilan ve reklam vergisinin Bakanlar Kurulu tarafından tespit edilen ilan ve reklam vergisi tarifesinde tespit edilen tutarların, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanmak üzere alınacağı anlaşılmaktadır.
Bölge İdare Mahkemesince, dava konusu 2015 yılına ilişkin ilân ve reklamların yıllık m2 fiyatının 84,46-TL olduğu, yasal düzenleme uyarınca söz konusu matrahın bu tutarın yarısı olan 42,23-TL olması gerektiği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle karar verilmiş ise de; Bakanlar Kurulu tarafından tespit edilen ilan ve reklam vergisi tarifesinde tespit edilen tutarların, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanmak suretiyle alınacağından ve 18/02/2014 tarih ve 28917 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 10/02/2014 tarih ve 2014/5896 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinin eki karar ile ışıklı veya projeksiyonlu ilân ve reklamların yıllık m² fiyatı 2014 yılı için, bulvar ve cadde ayrımı yapılmaksızın, 80,00-TL olarak belirlendiğinden, 2014 yılında %10,11 olarak ilan edilen yeniden değerleme oranı uygulandığında 2015 yılında uygulanacak olan tarife tutarının yıllık m² fiyatının 88,08-TL olduğu, ilan ve reklamlar altı aydan kısa süreli olduğu için de, yasal düzenleme uyarınca söz konusu tarife tutarının yarısı olan 44,04-TL olması gerektiği anlaşılmıştır. Bu durumda, ilan ve reklam vergisi matrahının; 42,23/m² TL'ye isabet eden kısmına yönelik davacı tarafından yapılan temyiz isteminin reddi, 42,23/m² TL'ye isabet eden kısmı aşan kısmına yönelik davalı tarafından yapılan temyiz isteminin ise kabulü ile yukarıda belirtilen husus göz önüne alınmak suretiyle yeniden bir karar verilmek üzere Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan kısmının bozulması gerekmektedir.
Öte yandan, 2464 sayılı Kanunun 96. maddesinin (A) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca yeniden değerleme oranına göre dava konusu tarhiyatların ilişkin olduğu 2015 yılı için ışıklı veya projeksiyonlu ilân ve reklamların yıllık m2 fiyatının 88,08-TL olduğu, yasal düzenleme uyarınca söz konusu matrahın bu tutarın yarısı olan yıllık m2 fiyatının 44,04-TL olması gerektiği halde ilan ve reklam işini mutad meslek olarak ifa eden davacı şirket tarafından 2015/Ocak ila Kasım dönemlerine ilişkin olarak verilen beyannamelerde, tarifenin yanlış uygulanması suretiyle, yıllık m² birim fiyatının 30,00-TL üzerinden hesaplanarak verginin eksik tahakkuk ettirildiği açık olduğundan vergi ziyaı cezası kesilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Ayrıca, bozma kararı üzerine, vergi ziyaı cezasına ilişkin olarak verilecek kararda vergi ziyaı cezasının üzerinden hesaplanacağı hukuka uygun olarak tespit edilen ilan ve reklam vergisi matrahının dikkate alınacağı tabiidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, vergi ziyaı cezası ile ilan ve reklam vergisi matrahının ... TL'ye isabet eden kısmını aşan kısmı yönünden BOZULMASINA, kalan kısmının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminde bulunanlardan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca aleyhe onanan kısım üzerinden hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 11/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
karar