Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2024/8210 E. , 2025/2642 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2024/8210
Karar No : 2025/2642
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Bakanlığı - ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... ili, ... ilçe, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselde yer alan ..., ... ve ... nolu yapıları 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanundaki hükümler doğrultusunda denetlemediği nedeniyle üç defa idari para cezası uygulanan ... Yapı Denetim Ltd. Şti.’ne idari para cezası verilmesine sebep olduğundan bahisle davacının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 8. maddesinin 8. fıkrası uyarınca üç yıl süre ile herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olmamasına ilişkin 29/12/2021tarih ve 31704 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 27/12/2021 tarih ve 2549172 sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Oluru'nun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda;... Denetim Ltd.Şti.'ne para cezası uygulanmasına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle dava açılıp açılmadığı sorulmasına yönelik Mahkemelerince verilen 11/05/2023 tarihli ara kararına ilişkin cevapların incelenmesinden idari para cezalarına ilişkin kararların denetim şirketine tebliğ edilmediği, dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelerden söz konusu idari para cezasına ilişkin tebligatların iade geldiği ve usulüne uygun tebliğ edilmediğinin anlaşıldığı, davacının proje ve uygulama denetçisi olarak çalıştığı ... Yapı Denetim Ltd. Şti.'ne, ..., ... ve ... YİBF numaralı yapıların denetiminde denetim sorumluluğunu yerine getirmediğinden bahisle üç ayrı idari para cezası uygulandığı gerekçesiyle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de, söz konusu idari para cezalarının ... Yapı Denetim Ltd. Şti.'ne usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği ve idari para cezalarına karşı yasal yollara başvurma hakkı tanınmadığı, bu haliyle davacının çalıştığı yapı denetim kuruluşuna üç ayrı teknik inceleme raporu kapsamında üç adet idari müeyyide uygulanmasından bahsedilemeyeceğinden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı şirket taşındığı için tebligatın teslim alınmadığı, tebligatın Tebligat Kanununa uygun olduğu, usulsüz tebligat olmadığı, adres değişikliğinin idarelerine bildirilmediği belirtilerek temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, ... Denetim Ltd. Şti.'nde proje ve uygulama denetçisi olarak görev yapmaktadır.
...Yapı Denetim Ltd. Şti.'nin yapı denetimini üstlendiği ... ili, ... ilçe, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselde yer alan ..., ... ve ... nolu yapıları 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunda öngörülen esaslara göre denetlemeyerek görev aldığı yapı denetim kuruluşlarının üç defa idari para cezası almasına neden olduğundan bahisle, aynı Kanun'un 8. maddesinin 8. fıkrası uyarınca üç yıl süre ile herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olmamasına dair ... tarih ve ... sayılı davalı idare işlemi tesis edilmiştir.
Bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
29/06/2001 tarih ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun, 04/04/2015 tarih ve 6645 sayılı Kanunun 32. maddesi ile değişik 8. maddesinin 8. fıkrasında, "Yapı denetim kuruluşuna üç defa idari para cezası verilmesine sebep olduğu anlaşılan denetçi mimar ve denetçi mühendislerin belgeleri, Merkez Yapı Denetim Komisyonunun kararı ile iptal edilir. Bu suretle belgesi iptal edilen denetçi mimar ve denetçi mühendisler, üç yıl süre ile herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev alamaz ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olamaz." hükmü yer almakta iken,
14/02/2020 tarih ve 7221 sayılı Kanunun 25. maddesi ile değişik 8. maddesinin 8. fıkrasında "Yapı denetim kuruluşlarına üç ayrı teknik inceleme raporu kapsamında üç adet idari müeyyide uygulanmasına sebebiyet vererek kayıtları tutulan denetçi mimar ve denetçi mühendisler ile diğer teknik personel, Merkez Yapı Denetim Komisyonunun kararı ve Bakanlığın onayı ile üç yıl süre ile herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev alamaz ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı olamaz." hükmüne yer verilmiştir.
05/02/2008 tarih ve 26778 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 6. maddesine 22/08/2015 tarih ve 29453 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak eklenen 7. fıkrada "Hataların taşıyıcı sistemi etkilemesi nedeniyle yapı denetim kuruluşuna yeni iş almaktan men cezası uygulanmasına sebebiyet veren ya da gerçeği yansıtmayan raporlar hazırlayarak laboratuvarların belgesinin iptaline neden olan denetçi mimar ve mühendisler ile teknik elemanlar da, Kanunda yapı denetim kuruluşlarına ve laboratuvarlara idari para cezası uygulanmasına neden olan denetçi mimar ve mühendisler ile teknik elemanlar için öngörülen yaptırımlara tabidir. Yapı Denetim kuruluşları ve laboratuvarlara Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç), (d) bentleri ile (g) bendinin (1) numaralı alt bendi ve onuncu fıkrasının (b) ve (c) bentleri ile (e) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca uygulanan her bir idari yaptırım, sorumluluğu bulunan denetçi mimar ve mühendisler ve teknik elemanlara verilecek idari yaptırımlar konusunda tekerrüre esas alınır. Ancak Kanunun 8. maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi uyarınca uygulanacak idari para cezasının denetçi mimar ve mühendisler ile teknik elemanlar hakkında uygulanacak idari yaptırım için tekerrüre esas alınabilmesi için idari para cezasına konu her üç uyarı cezasına da o kişinin sebep olması gerekmektedir. Aynı inceleme kapsamında kuruluşa birden fazla fiilden idari yaptırım uygulansa bile neden olan denetçi mimar ve mühendisler ile teknik elemanlar için bu durum bir kere tekerrüre esas alınır." kuralına yer verilmiş, 29/12/2018 tarih ve 30640 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklikle anılan fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda metni verilen düzenlemelerden; 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 6645 sayılı Kanun'la değişik 8. fıkrasının yürürlükte olduğu dönemde; yapı denetim kuruluşuna üç defa idari para cezası verilmesine sebep olduğu anlaşılan denetçi mimar ve denetçi mühendislerine maddede belirtilen yaptırımların uygulanacağı, ancak Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 6. maddesine 22/08/2015 tarih ve 29453 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak eklenen 7. fıkra uyarınca aynı inceleme kapsamında kuruluşa birden fazla fiilden idari yaptırım uygulansa bile neden olan denetçi mimar ve mühendisler ile teknik elemanlar için bu durumun bir kere tekerrüre esas alınacağı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; ... Yapı Denetim Ltd. Şti.'nin yapı denetim hizmetini üstlendiği ... YİBF, ... YİBF nolu ve ... YİBF nolu yapılar ile ilgili olarak yapılan şikayet üzerine ... Valiliğince ... YİBF nolu yapıda yapılan inceleme sonucunda düzenlenen ... tarihli teknik inceleme raporunun ... İl Yapı Denetim Komisyonunca değerlendirilmesi neticesinde ... tarih ve ... sayılı kararının alındığı, bu karar uyarınca bahsi geçen şirketin denetim sorumluluğunu 4708 sayılı Kanunun 2. maddesinin dördüncü fıkrasının (c) ve (g) bentlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle, ... Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile anılan şirkete 4708 sayılı Kanunun 8/(ç) maddesi uyarınca 16.902,60-TL idari para cezası verildiği, ... YİBF nolu yapının incelenmesi sonucunda ... tarihli teknik inceleme raporunun düzenlendiği, anılan raporun ... İl Yapı Denetim Komisyonunca değerlendirilmesi neticesinde alınan ... tarih ve ... sayılı kararı ile bahsi geçen şirketin denetim sorumluluğunu 4708 sayılı Kanunun 2. maddesinin dördüncü fıkrasının (c) ve (g) bentlerine uygun olarak yerine getirmediğine karar verildiği, bu karar uyarınca ... Valiliği'nin... tarih ve ...sayılı işlemi ile 4708 sayılı Kanunun 8/(ç) maddesi uyarınca 15.835,71-TL idari para cezası verildiği, daha sonra ... YİBF nolu yapı mahallinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 19/06/2020 tarihli teknik inceleme raporunun ... İl Yapı Denetim Komisyonunca değerlendirilmesi neticesinde alınan ... tarih ve... sayılı karar ile bahsi geçen şirketin denetim sorumluluğunu 4708 sayılı Kanunun 2. maddesinin dördüncü fıkrasının (c) ve (g) bentlerine uygun olarak yerine getirmediğine karar verildiği, bu karar uyarınca ... Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile 4708 sayılı Kanunun 8/(ç) maddesi uyarınca 15.835,71-TL idari para cezası verildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık bu çerçevede ele alındığında, proje ve uygulama denetçisi (inşaat mühendisi) olan davacının 4708 sayılı Kanun ve Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği uyarınca öngörülen görev ve sorumlulukları yerine getirmediğinden ve yapı denetim kuruluşuna üç ayrı idari müeyyide verilmesine neden olduğundan bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği görüldüğünden, yapı denetim kuruluşuna hakkında tesis edilen idari yaptırım kararlarının aynı yere ilişkin aynı inceleme kapsamında olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Bu durumda, yapı denetim kuruluşuna verilen her üç idari para cezasının da aynı ada ve parselde yer alan bloklarda tespit edilen aykırılıklara dayandığı, idari para cezalarının konusunu oluşturan yapıların toplu inşaat niteliğinde bütünsellik arz eden işler kapsamında bulunması halinde, anılan yapıların aynı inceleme dönemi kapsamında kabul edilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, anılan yapıların toplu inşaatlar ve bütünsellik arz eden işler kapsamında bulunduğu ve üç idari para cezasının da aynı inceleme ve denetim döneminde yer aldığı dikkate alındığında, fiillerin işlendiği zamanda yürürlükte bulunan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'nde yer alan "Aynı inceleme kapsamında kuruluşa birden fazla fiilden idari yaptırım uygulansa bile, neden olan denetçi mimar ve mühendisler ile teknik elemanlar için bu durum bir kere tekerrüre esas alınır" kuralı uyarınca, bunun 3 ayrı ceza olarak ele alınmasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmış, dava konusu işlemin iptali yolundaki idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
Nitekim: aynı dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan başka bir davada; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararı ile iş bu kararda yer alan gerekçe ile istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ve bu karar da Dairemizin 08/05/2025 tarih ve E:2024/1109, K: 2025/2641 sayılı kararıyla onanmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 08/05/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
karar