Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2025/1031 E. , 2025/4598 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2025/1031
Karar No : 2025/4598
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Yapı Enerji Mühendislik İnşaat Taahhüt Bilişim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz için ödenen 249.476,08-TL stabilize yol teknik alt yapı bedelinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün... tarih ve ...sayılı işleminin iptali ile 249.476,08-TL'nin başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararı ile tesis edilen büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan 12 metre ve üzeri imar yollarına yönelik 3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesine göre tahakkuk ettirilen stabilize yol teknik altyapı katılım bedeli ile ilgili esasların (e) bendinde, imar parselinin cephesinde bulunan ana arter yol, yeşil bant, servis yolu vb. unsurlarla ayrılmış ise bu parselden hem servis yolunun hem de ana yolun katılım bedelinin alınacağının düzenlendiği, ilgili idarelerce üst normlara uygun olarak tesis edilen düzenleyici işlemlerin hukuki belirlilik ilkesi gereği açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olması gerektiği, dolayısıyla 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 23. maddesine göre tahakkuk ettirilen stabilize yol teknik altyapı katılım bedeli ile ilgili uygulamalarda esas alınması gereken kriterlerin somut ve net olması gerektiği, ancak; anılan meclis kararının (e) bendinde yer alan "ana yol" ibaresinin muğlak bir ifade olduğu, stabilize yol teknik altyapı katılım bedeline esas yolun genişliği ya da hangi nitelikte olması gerektiği gibi temel unsurların net olmadığı, düzenlemenin bu haliyle idarece keyfi uygulamalara yol açılmasına sebebiyet verebileceği; bu durumda, dava konusu işlem ile söz konusu düzenleme doğrultusunda davacı parselinin cephe aldığı 20 metrelik yolun yanı sıra Ankara'da yaşayan tüm vatandaşlar tarafından ana bir ulaşım aksı olarak kullanılan 35 metrelik yola (... Bulvarı) yönelik stabilize yol teknik altyapı katılım bedelinin de davacı parseline yüklendiği anlaşıldığından, tahakkuk ettirilen teknik alt yapı bedelinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, 249.476,08-TL stabilize yol teknik altyapı katılım bedelinin başvuru tarihi olan 17/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; gelişme alanlarında teknik altyapı bedeli alınmasından muaf tutulan yapı ruhsatına konu bir kullanım öngörülmediği gibi aynı yol üzerinde bulunmakla birlikte daha önce yapılaşması tamamlanmış parsellerden yapı ruhsatı verildiği sırada hissesine düşen teknik altyapı bedeli alınıp sonradan yapılaşmaya giden parsellerden ise yapı ruhsatı alındığı sırada bölgede yapılaşmanın tamamlanmış olduğundan bahisle teknik altyapı bedeli alınmamasının eşitlik ilkesi ile de bağdaşmayacağı, bu durumda; davaya konu taşınmazın teknik alt yapısının davacı tarafından yapıldığı yönünde bir iddia da bulunmadığından, 3194 sayılı Kanun'un 23. maddesi uyarınca davacı şirketten anılan taşınmaz için stabilize yol teknik altyapı bedeli alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; ancak, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 14/07/2015 tarih ve 1498 sayılı kararının (b) ve (e) maddeleri gereğince davacı parselinin kuzeyinde bulunan ana arter niteliğindeki 35 metrelik yolun toplam genişliğinin yarısı üzerinden, batısında bulunan 20 metrelik yolun karşısında park ve özel spor alanı bulunduğundan tamamı üzerinden hesaplama yapılarak teknik alt yapı bedeli tahakkuk ettirildiği, söz konusu düzenlemelerin ise yargı kararıyla iptaline karar verildiği, bu nedenle, davalı idare tarafından, yapı ruhsatının düzenlenmesi sırasında teknik altyapıdan (parsel kenarındaki yollardan) dolayı, stabilize yol teknik altyapı bedeli istenmesi yerinde olmakla birlikte, taşınmaz açısından bu bedelin dayanağı olan düzenlemenin iptal edildiğinden stabilize yol teknik altyapı bedeline yönelik dava konusu işlemde bu haliyle hukuka uygunluk bulunmadığı; davalı idarece, ...tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı hakkında verilen yargı kararları bir bütün olarak değerlendirilerek, stabilize yol teknik altyapı bedeli alınan yolun davacı parseline isabet eden kısmının yarısı üzerinden bu bedelin davacıdan tahsil edildiği tarihteki birim değerler dikkate alınarak bir hesaplama yapıldıktan sonra bulunacak bedel ile davacının ödemiş olduğu bedel arasında mahsuplaşma yapılacağından tahsil edilen teknik alt yapı bedelinin iadesi istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısım yönünden yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine, kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının kaldırılarak anılan kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinde belirlenen koşulların bulunmaması nedeniyle teknik alt yapı bedeli alınamayacağı, şartların oluşması halinde ancak 2464 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yol harcamalarına katılım payı alınabileceği, dava konusu işlemin iptaline karar verildiğinden tazminat istemi hakkında da karar verilmesi gerekirken mahsuplaşma yapılacağı gerekçesiyle verilen karar verilmesine yer olmadığı yönündeki temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının temyize konu kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz için ödenen 249.476,08-TL stabilize yol teknik alt yapı bedelinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ...sayılı işleminin iptali ile 249.476,08-TL'nin başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinde, iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun yapı izni verilebilmesi için bu sahaların imar planı ve parselasyon planlarının yapılarak yetkili kurullarca tasdik edilmiş olması, ayrıca plan ve
bölge şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik
altyapısının yapılmış olmasının şart olduğu belirtildikten sonra; ancak, bunlardan
parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi, teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili
idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak
yaptırılanlara veya parselleri hizasına rastlayan ve Yönetmelikte belirtildiği
şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25 peşin ödeyip, geri kalan
%75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verileceği, alınan bu paraların teknik alt yapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere
aynen geri verileceği, hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3194 sayılı İmar Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış alanlarda yapı izni verilebilmesi bu alanda parselasyon işleminin ve teknik altyapının yapılmış olması şartına bağlanmış, anılan maddenin 2. fıkrasında ise istisnai olarak imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25'ini peşin ödeyip geri kalan %75'ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Bu madde kapsamında, yapı ruhsatı düzenlenmesi aşamasında ruhsat talebinde bulunanlardan teknik alt yapı bedeli istenebilmesi için yapı ruhsatının düzenlendiği tarihte ruhsatlandırılması istenen taşınmaza ait teknik alt yapının tamamlanmamış olması gerekir.
Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait taşınmazın çevresinde bulunan yolların ve teknik alt yapısının dava konusu teknik alt yapı katılım bedelinin tahsil edildiği 16/08/2017 tarihinden önce tamamlandığı, 3194 sayılı Kanunun 23. maddesinin 2. fıkrası uyarınca stabilize yol teknik alt yapı bedeli alınabilmesi için öngörülen koşulların oluşmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacı tarafından hukuka aykırı olarak tahsil edildiği ileri sürülen teknik alt yapı bedelinin iadesine karar verilmesinin istenildiği ve davacıdan yukarıda belirtilen yasa maddeleri uyarınca teknik alt yapı bedeli istenemeyeceği anlaşıldığından, yasaya aykırı biçimde davacıdan tahsil edilen 249.476,08-TL teknik alt yapı bedelinin başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmış olup ödenen bedelin iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptali,...-TL stabilize yol teknik altyapı katılım bedelinin başvuru tarihi olan 17/07/2019 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kısmen değişik gerekçe ile reddi, kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının kaldırılarak anılan kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığı yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/10/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
karar