Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/1106 E. , 2025/3940 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/1106
Karar No : 2025/3940
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVALI) ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVACI) ... Spor Kulübü Derneği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ..., ... ada, ... parsel sayılı, Hazineye ait taşınmazın 3.907,00m²'sinin, sosyal tesis (iki adet tek katlı yapı+iki katlı yapı+çardak ve basket sahası) yapılmak suretiyle 14/07/2017-02/01/2020 tarihleri arasındaki dönemde fuzulen işgal edildiğinden bahisle 2.333.193,47TL ecrimisil istenilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgelerle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak alınan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu taşınmazın, işlemde belirtilen dönemde işgali nedeniyle istenebilecek ecrimisilin 1.764.776,49TL olduğu, dolayısıyla dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin bu kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan 568.416,98TL'lik kısmında ise, hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen reddine, dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; işlemin mevzuata ve emsallere uygun olduğu ve kararın, dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu; Davacı tarafından ise, dava konusu taşınmazın ticari bir alan olmadığı, fahiş ecrimisil tespit edildiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI: Taraflarca cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı tarafın temyiz isteminin incelenmesinden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacı tarafın temyiz isteminin incelenmesinden;
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, 75. maddesinin 1. fıkrasında Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin istenileceği ve ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmediği gibi fuzuli şagilin kusurunun da aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin, 2. fıkrasında "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur..." düzenlemesi yer almış bulunmaktadır.
20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." düzenlemesi bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; idarece mahallinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 02/01/2020 tarihli taşınmaz tespit tutanağında mülkiyeti Hazineye ait arsa vasıflı taşınmazın, toplam 2 adet tek katlı, 2 katlı yapı, çardak ve basket sahası yapılmak suretiyle, toplam 3.907,00m² alanın fuzulen işgal edildiğinin tespit edildiği ve ... tarih ve ... sayılı Kıymet Takdir Kararıyla 2017 yılı birim m2 bedeli 211,21TL/m2 olmak üzere toplam 2.333.193,47TL ecrimisil bedeli takdir edildiği; bu bedel dikkate alınarak düzenlenen 12/05/2022 tarih ve 3512203 sayılı ecrimisil ihbarnamesinin davacıya tebliği üzerine ise, bakılmakta olan davanın açıldığı;
- Uyuşmazlığın çözümü için Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve karara dayanak alınan bilirkişi raporunda ise, kıymet takdir kararında da emsal olarak alınan; aynı taşınmazın, aynı amaçla ve aynı davacı tarafça 21/05/2016-13/07/2017 tarihleri arasındaki dönemde işgali nedeniyle... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı dosyası kapsamında başvurulan bilirkişi heyetince belirlenerek hükme esas alınan 2017 yılı için ise 148,63TL/m2 birim bedel üzerinden hesaplama yapıldığı ve bu rapor dikkate alınarak İdare Mahkemesince karar verildiği;
- Bilirkişi raporuna ve hükme esas alınan ...İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı istinaf başvurularının reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın kısmen reddine ilişkin kısmının onandığı ve dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının ise, "..... parsel sayılı taşınmazın ecrimisil hesaplamasına esas birim bedelinin... 2016 yılı için 120,00TL/m2 olarak belirlenmiş olması karşısında, bu bedel dikkate alınarak ve yeniden değerleme oranı kullanılmak suretiyle hesaplama yapılması sonucunda bir karar verilmesi..." gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, 2016 yılı için 120,00TL/m2 birim bedeli dikkate alınarak ve yeniden değerleme oranı kullanılmak suretiyle hesaplama yapılması sonucunda bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından; temyize konu kararın davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA,
3.Davacının temyiz isteminin kabulüne,
4. Anılan İdare Dava Dairesi kararının, davanın kısmen reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
5.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 19/06/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
karar