Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/1145 E. , 2025/2103 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/1145
Karar No:2025/2103
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Temizlik Otomotiv Petrol Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığı Dış Satın Alma Müdürlüğünce 22/08/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Afşin-Elbistan B Termik Santrali İşletme Müdürlüğü 14ac10 ve 14Ac20 Kül Konveyörünün Demontajının Yapılarak Mevcut Kül Konveyörüne İlave Edilmesi" ihalesinde teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacı şirket tarafından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ile ihale üzerinde bırakılan şirkete yönelik iddialarla yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; söz konusu ihaleye katılan davacının iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin ... Enerji ve Sanayi Tesisleri Ticaret A.Ş.'nin üzerinde bırakılması üzerine, davacı tarafından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan ... Enerji şirketinin iş deneyim belgesinin ihale konusu işe ve/veya benzer işe uygun olmadığı yönündeki iddialarla yapılan şikayet ve itirazen şikayet başvurularının reddi üzerine bakılan davanın açıldığı;
Davacı tarafından sunulan iş deneyim belgesinin EÜAŞ Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığı İç Satın Alma Müdürlüğünce 21/08/2024 tarihinde düzenlenen “Afşin Elbistan B Termik Santraline Ait Toplam 1800000 Ton Atığın 12 Ay Süreyle Taşınması ve Depolanması Hizmet Alımı İşi"ne ait iş bitirme belgesi (yüklenici) olduğu; Kurulca iş deneyim belgesine konu işe ilişkin bilgi ve belgelerin (gerçekleştirilen işlerin kısımlarının parasal tutarlarını gösteren ve anılan belgeye dayanak bilgi ve belgeler, yaklaşık maliyet cetveli, hak ediş belgeleri vb.) EÜAŞ Genel Müdürlüğünden istenilmesi üzerine sunulan belgeler incelendiğinde, belgeye konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname'nin 1. maddesinde işin konusunun “Afşin-Elbistan B Termik santralinden çıkan katı atıkların (kömürün yanması sonucu açığa çıkan kül cüruf ile baca gazı artıma tesisinden ortaya çıkan alçıtaşı) küllü su havuzundan çıkan katı atıkların ve kömür kırma binasından ayıklanmış katı atıkların mevcut konveyörler ile “Kül Yükleme İstansyonu’na (TDS) getirilmesi, buradan kamyonlara otomatik olarak yüklenerek atık depolama sahasına (Çöllolar dış döküm sahası) taşınarak depolanması, ÇŞB’nin 2018/15 sayılı Düzenli Depolama Tesisleri Uygulama Projesi Hazırlanmasına İlişkin Genelge’ye uygun depolama sonrası arazi yüzeyinin tesviye edilmesi ve üzerinin geçirimsiz malzeme ile kaplanması işleri için hizmet alımı işidir” şeklinde belirtildiği, ek olarak belgeye konu işin birim fiyat teklif cetvelinin tek satır olarak “Toplam 1.800.000 ton kül, cüruf, alçıtaşı, küllü su havuzundan çıkan katı atıklar ve kömür kırma binasından ayıklanmış katı atıkların taşınması ve depolanması” şeklinde ve biriminin de ton olarak düzenlendiği, yaklaşık maliyet cetvelinde işin içerisinde yer alan girdilerin konveyör personel giderleri, iş makineleri personel giderleri, kamyon yakıt giderleri, iş makineleri yakıt giderleri, konveyör kira giderleri, araç kira giderleri, araç bakım giderleri, enerji giderleri şeklinde belirlendiği, hak ediş icmallerinde de hak edişe esas atık miktarının, atık birim fiyatının ve hak edişe esas atık taşıma fiyatının belirlenerek yükleniciye ödeme yapıldığının anlaşıldığı;
Uyuşmazlığa konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname'de işin konusunun “Afşin-Elbistan B Termik Santrali mevcut kül konveyörünün döküş mesafesini uzatmak için, hizmet dışı atıl durumdaki kül konveyörünün (14AC10/20 Kül Konveyörü) tüm müştemilatı ile demontajının yapılması, demontajı yapılan malzemelerin/ekipmanların temizlik ve bakımlarının yapılarak mevcut kül konveyörüne (A11-12-13 Kül Konveyörleri) montajının yapılması (eklenmesi) ve gerekli elektrik-otomasyon entegrasyonunun yapılarak santral kül konveyörü sisteminin yekpare çalışır duruma getirilmesi için hizmet alımı işi” olduğunun düzenlendiği; öte yandan, dava konusu ihalede benzer işin "Bantlı Konveyör sistemi imalatı ve/veya kurulumu yapmış olmak veya Doğalgaz Santralı ve/veya Termik Santral ve/veya Tersane ve/veya Petrol Rafinerisi vb. büyük endüstriyel tesislerde, çelik konstrüksiyon yapıların imalatını/montajını ve/veya bakımını yapmış olmak veyahut Doğalgaz Santralı ve/veya Termik Santral ve/veya Tersane ve/veya Petrol Rafinerisi vb. büyük endüstriyel tesislerde bakım işi ve/veya rehabilitasyon işi yapmış olmak” olarak belirlendiği;
Bu kapsamda, davacı tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu işin uyuşmazlığa konu ihale kapsamında yaptırılacak ilave montaj ve demontaj işleriyle birlikte santral kül konveyörü sisteminin yekpare çalışır duruma getirilmesi için alınacak hizmet işi veya benzer iş tanımı ile nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik göstermediği, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirildiğinden söz etmeye imkan bulunmadığı, iş deneyim belgesine konu işin santrale ait atığın taşınması ve depolanmasına ilişkin olduğu ve belgeye konu işlerin İdari Şartname’de belirtilen ihale konusu iş veya benzer iş olarak belirtilen işleri ihtiva etmediği, öte yandan, ihalede temizlik, bakım ve tamir işlerinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu görülmekle birlikte, belgeye konu işin birim fiyat teklif cetvelinin tek satır olarak “ton” üzerinden düzenlendiği ve hak ediş icmallerinde de hak edişe esas atık miktarı, atık birim fiyatı ve hak edişe esas atık taşıma fiyatı üzerinden hesaplama yapıldığından iş içerisinde yer alan tutarların ayrıştırılmasının da mümkün olmadığı anlaşıldığından, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında ve dolayısıyla itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Ayrıca davacı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda "... Enerji ve Sanayi Tesisleri Ticaret A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin özel sektöre gerçekleştirilen bir yapım işi olduğu ve ihale konusu işe ve/veya benzer işe uygun olmadığı" iddiasında bulunulmuş ise de, anılan şirket tarafından sunulan “Afşin Elbistan Santralinden Kışlaköyde Bulunan TKİ İşletmesine Yeraltı Kablosu İle Enerji Temin İşi”ne ilişkin yüklenici iş bitirme belgesinde yapı tekniğinin “Ana Ünite 20 kv 12000 A Jenaretör Kesicisi İlavesi, 54.600 metre 20 kv 630 mm2 yeraltı kablosu montaj işi” olarak belirtildiği, belgeye konu işin, İdari Şartname’de benzer iş olarak düzenlenen "Doğalgaz Santralı ve/veya Termik Santral ve/veya Tersane ve/veya Petrol Rafinerisi vb. büyük endüstriyel tesislerde bakım işi ve/veya rehabilitasyon işi yapmış olmak" şeklindeki benzer iş tanımı kapsamında olduğu ve dolayısıyla iddianın yerinde bulunmadığı anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair Kurul kararının bu kısmında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, iş deneyim belgesine konu işe ait Teknik Şartname'de acil, yükleme bandı, A11, A12 ve A13 atık bantlarının her türlü bakım, vulkanize, tamir işleri vb. ile işletilmesinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğunun belirtildiği ve bu tanımın benzer iş tanımına uygun olduğu, işe başlarken tüm bant konveyör hatlarının ve tahrik dağıtım sistemlerinin tutanakla teslim alındığı, işin bitiminde de tutanakla teslim edildiği, yedek parçaların idarece temin edildiği, tüm tamir, bakım, onarım, elektrik-elektronik aksamlarının bakımları, bantların tamiri, onarımı, şase, tambur, role tamir bakım demontaj ve montajları, sinyalizasyon, otomasyon sistemleri, acil stop sistemi, mekanik aksamların kaynak işlemleri ve bant konveyör ve tahrik dağıtım sistemlerinin işletilmesinin 1 yıl boyunca kesintisiz olarak gerçekleştirildiği, belgeye konu işin niteliğinin atık taşıma ve depolama işi olduğundan benzer iş tanımına uygun olduğu, yapılan iş müşterek bir iş olup ayrılmaz bir bütün olduğu, her ne kadar Kurulca ton bazlı atık taşıma işi olarak görülse de işin bant konveyörleri kullanılmadan, bakım ve onarım yapılmadan gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, tüm bant konveyör hatlarının bantlar ile atığın taşımasının yapılarak bu hatlardan ne kadar tonajda atığın taşındığının tespit edilmesi için ton olarak ödeme yönteminin belirlendiği, bunun işin niteliğini ve niceliğini değiştirmediği, asıl işin bant konveyör hatlarının bakım ve onarımının yapılarak aktif şekilde kullanılması olduğu, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde bant konveyör hatlarının personel bakım ve giderlerinin de bu kapsamda benzer işe dahil edildiği, ihalede istenilen benzer iş tanımına uyduğu, işin %20'lik kısmının ihale konusu iş ile uyumlu olduğu, ihale üzerinde bırakılan şirket tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun bulunmasının ve özel bir firmaya yapılan işin sanki devlet işiymiş gibi EKAP'a kaydedilip benzer iş sayılmasının eşit muamele ve şeffaflık ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararı ile temyiz edilen İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen reddi ile davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararının dava konusu Kurul kararının davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik iddiaya ilişkin kısmının onanmasına; kısmen kabulü ile dava konusu Kurul kararının ihale üzerinde bırakılan şirkete yönelik iddiaya ilişkin kısmının bozulmasına ve bu kısım bakımından dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY:
EÜAŞ Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığı Dış Satın Alma Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile .../... ihale kayıt numaralı "Afşin-Elbistan B Termik Santralı İşletme Müdürlüğü ... ve... Kül Konveyörünün Demontajının Yapılarak Mevcut Kül Konveyörüne İlave Edilmesi" ihalesi gerçekleştirilmiştir.
İhaleye katılan davacının teklifi iş deneyim belgesinin ihale konusu iş ve/veya benzer iş tanımına uymaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmış ve ihale ... Enerji ve Sanayi Tesisleri Ticaret A.Ş. üzerinde bırakılmıştır.
Davacı tarafından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ile ihale üzerinde bırakılan şirkete yönelik iddialarla yapılan şikayet başvurusunun reddi üzerine itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş, ... tarih ve... sayılı Kurul kararıyla itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Bunun üzerine davacı tarafından söz konusu Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1) Temyize konu Mahkeme kararının, dava konusu Kurul kararının, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin iddiaya yönelik kısmı bakımından davanın reddine dair kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
2) Temyize konu kararın, dava konusu Kurul kararının, ihale üzerinde bırakılan şirkete ilişkin iddiaya yönelik kısmı bakımından davanın reddine dair kısmına gelince;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrasında, "Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlâl edilip edilmediği açılarından inceler." kuralına yer verilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in "Kurum tarafından inceleme" başlıklı 18. maddesinin birinci fıkrasında, "(1) İtirazen şikâyet başvuruları; a) İlan veya ön yeterlik/ihale dokümanına yapılan başvurular, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlarla sınırlı incelenir. b) İhale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden incelenir." kuralı yer almıştır.
Aktarılan kurallara göre, Kurulca itirazen şikâyet başvurularının başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar yönünden incelemesi gerekmektedir.
Davacı tarafından, Kurula yapılan itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçede, "İhale üzerinde bırakılan ... Enerji ve Sanayi Tesisleri Ticaret A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin yapım işine ait bir iş deneyim belgesi olduğu, ayrıca özel sektörde yapılan bir işe ait olduğu, bu nedenle EKAP'a kaydının mevzuata uygun olmadığı, ihale konusu işe ait benzer iş listesinin kabul edilecek işler listesi kapsamında olmadığı, enerji teminine ait iş deneyimi olmadığı halde iş deneyim belgesinin içeriğinin detaylı olarak incelemesi yapılmadan kabul edilmesinin 4734 sayılı Kanun'un 5. maddesindeki temel ilkelere aykırı olduğu ve eşit muamele ilkesine aykırı değerlendirme yapıldığı, söz konusu firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken geçerli teklif olarak kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu" yönünde iddialarda bulunulmuş;
Başvuru üzerine hazırlanan Esas İnceleme Raporu ile Kurulca alınan dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararında, "... Enerji ve Sanayi Tesisleri Tic. A.Ş. tarafından beyan edilen yeterlik bilgileri tablosunun 'Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler' satırının 'EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi' bölümünün, 'Belgeye EKAP Tarafından Verilen Sayı' kısmında '21338-Y-ÖS-2-1_EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi.doc' şeklinde beyanının yer aldığı görülmüştür.
Söz konusu belge sayısı kullanılarak EKAP üzerinden yapılan sorgulamada erişilen belge üzerindeki bilgiler incelendiğinde, anılan belgenin 'Afşin Elbistan Santralinden Kışlaköyde Bulunan TKİ İşletmesine Yeraltı Kablosu İle Enerji Temin" işinden elde edilmiş, 03/05/2021 sözleşme tarihli, ... ve Sanayi Tesisleri Ticaret A.Ş. adına düzenlenmiş olan '21338-Y-ÖS-2-1' sayılı ve '2.023.425,30 Euro' belge tutarlı bir yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, anılan belgenin EKAP üzerinden 26/01/2023 tarihinde düzenlendiği ve anılan belge üzerinde işin yapı tekniğinin 'Ana Ünite 20kv 12000 A Jenaretör Kesicisi İlavesi, 54.600 metre 20 kv 630 mm2 yeraltı kablosu montaj işi' olarak belirtildiği, belgeye konu işin, İdari Şartname’de benzer iş olarak düzenlenen '… Doğalgaz Santralı ve/veya Termik Santral ve/veya Tersane ve/veya Petrol Rafinerisi vb. büyük endüstriyel tesislerde bakım işi ve/veya rehabilitasyon işi yapmış olmak …' benzer iş tanımı kapsamında değerlendirilebileceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu kapsamdaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır." hususlarına yer verilmek suretiyle davacının iddiasının reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, davacı tarafından, ihale üzerinde bırakılan ... Enerji ve Sanayi Tesisleri Ticaret A.Ş.'nin iş deneyim belgesine konu işin özel sektöre yapılan bir iş olduğu, bu nedenle belgenin EKAP'a kaydının mevzuata uygun olmadığı, belgeye konu işin ihale konusu işe ait benzer iş kabul edilecek işler listesi kapsamında olmadığı, enerji teminine ait iş deneyiminin olmadığı, belge içeriğinin detaylı olarak incelemesi yapılmadan kabul edilmesinin 4734 sayılı Kanun'un 5. maddesindeki temel ilkelere aykırı olduğu gibi iddialarda bulunulmasına rağmen Kurulun davaya konu kararında, iş deneyim belgesinin yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, belgenin EKAP üzerinden 26/01/2023 tarihinde düzenlendiği ve belgede işin yapı tekniğinin 'Ana Ünite 20kv 12000 A Jenaretör Kesicisi İlavesi, 54.600 metre 20 kv 630 mm2 yeraltı kablosu montaj işi' olarak belirtildiği, belgeye konu işin, İdari Şartname’de benzer iş olarak düzenlenen '… Doğalgaz Santralı ve/veya Termik Santral ve/veya Tersane ve/veya Petrol Rafinerisi vb. büyük endüstriyel tesislerde bakım işi ve/veya rehabilitasyon işi yapmış olmak …' benzer iş tanımı kapsamında değerlendirilebileceği belirtilerek, davacının iddialarının bütünü kapsamında, iş deneyim belgesinin uyuşmazlığa konu ihalede ihale konusu iş ve/veya benzer işe uygun olup olmadığına yönelik inceleme yapılmadan, eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, Kurulca, 4734 sayılı Kanun'un 56. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı bir şekilde eksik inceleme yapılmak suretiyle tesis edilen dava konusu Kurul kararının bu kısmında bu yönüyle hukuka uygunluk, davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararının bu kısmında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine,
2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddine dair temyize konu kararının, dava konusu Kurul kararındaki davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik iddiaya ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan kararın bu kısmı ile davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne;
4. Temyize konu kararın, dava konusu Kurul kararındaki, ihale üzerinde bırakılan şirkete yönelik iddiaya ilişkin davanın reddine dair kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu kısım yönünden DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
5. Dava kısmen ret, kısmen iptal kararı ile sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz aşamasında davacı tarafından yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan ...-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
6. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
7. Posta giderleri avansından artan tutar ile istemi halinde temyiz aşamasında kullanılmayan...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
8. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
9. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 22/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
karar