Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2025/1199 E. , 2025/1477 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/1199
Karar No : 2025/1477
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Mirasçıları
1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
6- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma kararı uyarınca verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, gayrimenkul alım satımı nedeniyle elde ettiği ticari kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle takdir komisyonu kararlarına dayanılarak 2010 ve 2011 yılları için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması ve söz konusu takdir komisyonu kararlarının iptali istemine ilişkindir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının vefatı üzerine gerek mirasçıları tarafından vekilleri aracılığıyla verilen dilekçe ile gerek Dairelerince verilen ara kararları üzerine davalı idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesi yönündeki iradesi nedeniyle dosyanın yeniden işleme alınması gerektiği gerekçesiyle temyiz incelemesinin yapılabilmesi için dosyanın Danıştay'a gönderilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma kararı, usulü bir sebebe dayandırılmış ve Vergi Dava Dairesi kararı, dava hakkında 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca yeniden yapılacak incelemeye göre karar verilmek üzere bozulmuştur.
Danıştayca 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca verilen bozma kararlarında temyize konu olan kararların hukuki sonuçları ortadan bütünü ile kalkmakta ve yeni bir karar verilinceye kadar da yürütme kendiliğinden durmaktadır. Diğer bir ifadeyle bozma kararı sonrasında ilgili yargı yerince yeni bir karar verilmek zorundadır. İlgili yargı yeri bozma kararı üzerine ilk kararında ısrar edebilir veya bozma kararına uyarak bozma kararındaki esaslar doğrultusunda yeniden karar verir.
Buna göre, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca işlemden kaldırılan dosyanın yeniden işleme konulmasını gerektirir şartların oluşması hâlinde, Vergi Dava Dairesince, işin esası hakkında yeniden karar verilerek bu kararın temyiz edilmesi üzerine dosyanın Danıştay'a gönderilmesi gerekirken aksi yöndeki yargıyla işin esası hakkında yeniden karar verilmeden dosyanın Danıştay'a gönderilmesi yargılama hukukuna uygun düşmediğinden Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Takdir komisyonu kararlarının iptali istemi yönünden davayı incelenmeksizin reddeden, cezalı vergiyi ise kaldıran ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen istinaf istemi, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Danıştay Dördüncü Dairesinin 07/04/2022 tarih ve E:2018/8026, K:2022/2349 sayılı kararıyla, dosya temyiz aşamasındayken davacının 17/01/2020 tarihinde vefat ettiği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca karar verilmek üzere, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı bozulmuştur.
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurması ve davalı bakımından istinaf başvuru şartlarının oluşması halinde dosyanın Dairelerine iadesine karar verilmek üzere bozma kararına uyularak istinaf başvurusu yönünden işlemden kaldırılan dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava devam ederken davacının vefat ettiği gerekçesiyle davalı idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosya işlemden kaldırılmış, müteveffa ...'nin mirasçılarının tayin ettiği vekil tarafından 17/12/2024 tarihinde verilen dilekçede davayı devam ettirme iradesi ortaya konulduğundan davalı idare açısından istinaf başvuru şartlarının oluştuğu gerekçesiyle Mahkemelerinin 25/12/2024 tarihli yazısıyla dosya ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmiştir.
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının vefatı üzerine gerek mirasçıları tarafından vekilleri aracılığıyla verilen dilekçe ile gerek Dairelerince verilen ara kararları üzerine davalı idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesi yönündeki iradesi nedeniyle dosyanın yeniden işleme alınması gerektiği gerekçesiyle temyiz incelemesinin yapılabilmesi için dosya Danıştay'a gönderilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin 1. fıkrasında, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar, dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği kurala bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un ''Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar'' başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının 2. bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın; görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi, usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozacağı, ''Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem'' başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merciin, dosyayı öncelikle inceleyeceği ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar vereceği, ''Temyiz ve istinaf istemlerinde yürütmenin durdurulması'' başlıklı 52. maddesinin 5. fıkrasında ise, kararın bozulmasının, kararın yürütülmesini kendiliğinden durduracağı düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Münhasıran ölenin şahsına sıkı sıkıya bağlı olan, başkalarına devir ve temliki veya miras yoluyla intikali mümkün olmayan haklarla ilgili davalar dışında, Türk Medeni Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliklerinde değişiklik olması durumunda tarafa ait bütün haklar, mallar ve borçlar, davayı takip hakkı kendisine geçene ait olduğundan, açılmış bulunan bu tür davaları takip etmeye, ölenin mirasçılarının veya davayı takip hakkı kendisine geçenin hakkının bulunduğunun kabulü gerekir.
Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma kararı, usuli bir sebebe dayandırılmış ve Vergi Dava Dairesi kararı, dava hakkında 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca yeniden yapılacak incelemeye göre karar verilmek üzere bozulmuştur.
Danıştayca 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca verilen bozma kararlarında temyize konu olan kararların hukuki sonuçları ortadan bütünü ile kalkmakta ve yeni bir karar verilinceye kadar da yürütme kendiliğinden durmaktadır. Diğer bir ifadeyle bozma kararı sonrasında ilgili yargı yerince yeni bir karar verilmek zorundadır. İlgili yargı yeri bozma kararı üzerine ilk kararında ısrar edebilir veya bozma kararına uyarak bozma kararındaki esaslar doğrultusunda yeniden karar verir.
Vergi Mahkemesince işin esası hakkında verilen kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen istinaf isteminin sonuçlandırılması üzerine temyiz kanun yoluna başvurulduğu ve temyiz aşamasında davacının vefat ettiği gerekçesiyle Vergi Dava Dairesi kararının bozulduğu dikkate alındığında, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hukuk aleminde varlığını sürdürdüğünden söz edilemez.
Buna göre, uyuşmazlıkta, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca işlemden kaldırılan dosyanın yeniden işleme konulmasını gerektiren şartların oluşması hâlinde, Vergi Dava Dairesince, istinaf istemi hakkında yeniden karar verilmesi ve bu kararın temyiz edilmesi üzerine dosyanın Danıştay'a gönderilmesi gerekirken davacının temyiz kanun yolu aşamasında vefat ettiği gerekçesiyle temyiz incelemesinin yapılabilmesi için dosyanın Danıştay'a gönderilmesi yargılama hukukuna uygun düşmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 24/03/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
karar