Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2025/1238 E. , 2025/2987 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2025/1238
Karar No : 2025/2987
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Belediye Başkanlığı- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Devlet Ormanı niteliğinde bulunan Mersin ili, Yenişehir ilçesi, ... Mahallesi, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... parsel sayılı taşınmazlar ile Mersin İli, Mezitli İlçesi, ... Mahallesi ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Yenişehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen Yenişehir III. Etap 1/1000 ölçekli İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı ile anılan planın tadilen onaylanması ve bu kapsamda ortaya çıkan sorunların çözülmesi maksadıyla tesis edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının revize edilmesine ilişkin Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının ve bu karara karşı yapılan itirazın reddine dair Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; davaya konu toplam 33 adet parselin bir kısmının tamamen, bir kısmının da kısmen orman alanları içinde kaldığı, anılan taşınmazların tamamına yakın bir kısmının ise uygulama imar planı sınırları içinde kaldığı davaya konu edilen Mersin Büyükşehir Belediyesinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile tadilen onaylanan Yenişehir III. Etap 1/1.000 ölçekli İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planı ve bu kapsamda ortaya çıkan sorunların çözülmesine yönelik hazırlanan 1/5.000 ölçekli Nazım İmar Planı Revizyonunda “Üniversite Kampüs Alanı” gösterimine ilgili kurum olan davacının yaptığı itirazlar reddedilerek kurum görüşüne aykırı olarak planlama yapıldığı, planların hazırlanmasında araştırma-analiz raporlama tekniğinin yetersiz olduğu, dava konusu taşınmazların bulunduğu alanların Devlet ormanı alanı olması nedeniyle bu taşınmazlarının bulunduğu alanlarda imar planı ve parselasyon yapılmasının veya bu alanların ormancılık faaliyetleri dışında, başka bir gaye için kullanılmasının uygun olmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince verilen kararda; Yenişehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... Sayılı kararı ile kabul edilen Yenişehir III.Etap 1/1000 ölçekli İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planının tadilen onaylanmasına ve bu kapsamda ortaya çıkan sorunların çözülmesine yönelik olarak 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planının Revize edilmesine ilişkin Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararının 25.02.2022 - 28.03.2022 tarihleri arasında askıya çıkartıldığı, askı ilan süresi içerisinde davacı tarafça yapılan itirazın ilanın son günü olan 28/03/2022 gününü izleyen otuz gün içerisinde yanıtlanmayarak reddi üzerine, zımni ret işleminin oluştuğu 27/04/2022 tarihini izleyen günden itibaren başlayan 60 gün içerisinde ve en son (26/06/2022 gününün pazar gününe denk gelmesi nedeniyle) 27/06/2022 tarihine kadar açılması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden sonra 17/01/2023 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı, bu nedenle süre aşımı yönünden reddi gerekirken işin esasının incelenmesi suretiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Devlet Ormanı niteliğinde bulunan Mersin ili, Yenişehir ilçesi, ... Mahallesi, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... parsel sayılı taşınmazlar ile Mersin İli, Mezitli İlçesi, ... Mahallesi ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Yenişehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararı ile Yenişehir III. Etap 1/1000 ölçekli İlave ve Revizyon Uygulama İmar Planının tadilen onaylanmış, bu kapsamda ortaya çıkan sorunların çözülmesi maksadıyla yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar planının revize edilmesine ilişkin Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararı 25.02.2022 - 28.03.2022 tarihleri arasında askıda ilan edilmiştir. Davacı idare tarafından bu karara karşı askı süresi içerisinde yapılan itirazın Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde; Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu ifade edilmiş; "Ormanların korunması ve geliştirilmesi" başlıklı 169. maddesinde; Devletin, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyacağı ve tedbirleri alacağı; (...) Bütün ormanların gözetiminin Devlete ait olduğu; Devlet ormanlarının mülkiyetinin devrolunamayacağı; Devlet ormanlarının kanuna göre, Devletçe yönetileceği ve işletileceği; Bu ormanların zamanaşımı ile mülk edinilemeyeceği ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamayacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.
6831 sayılı Orman Kanununun 2. Maddesinde; Bu madde de belirtilen hususlar dışında orman sınırlarında hiç bir surette daraltma yapılamayacağı belirtilmiş, aynı Kanunun 17. maddesinin 3. fıkrası ile 18. maddesinde de, Orman alanlarında ne şekilde yapılaşma olabileceğine dair sınırlı şekilde sayılan bir takım istisnalara yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İmar mevzuatında, 6831 sayılı Orman Kanunu'nda orman arazilerinin planlamaya tabi tutulmayacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte orman vasfı bulunan yerlerin plan kapsamına alınması halinde niteliğine uygun olarak "orman" lejantıyla fonksiyon getirilmesi gerekmektedir.
Öte yandan, "orman alanı" lejantının plan kararı ile üretilen bir kullanım kararı olmaktan ziyade, her ölçekte planlamaya veri olarak kabul edilen taşınmazın hali hazırdaki statüsünü ifade ettiği, orman alanlarının korunmasına yönelik tedbirlerin ve kullanma koşullarının ise Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve özel Kanun niteliğinde ki 6831 sayılı Orman Kanunu ile belirlendiği, bu itibarla "orman alanlarına" plan kararı ile getirilen kullanımlarla ilgili olarak yapılacak hukuki denetimin de genel kanun niteliğinde ki İmar Kanunu hükümlerinden önce, özel Kanun niteliğinde ki Orman Kanunu hükümleri çerçevesinde her ölçek ve tür planlarda, plan hiyerarşisinden bağımsız olarak ayrı ayrı yapılması gerektiği açıktır.
Yukarıdaki hükümler uyarınca, orman alanlarının, orman alanı dışında bir kullanımla plana konu edilmesi hiçbir suretle mümkün değildir. Bunun yanında devlet ormanlarının muhafazası ve işletilmesi için kanunla görevlendirilmiş bulunan Orman Genel Müdürlüğünün, esasen planlamaya konu olmaması gereken orman alanlarını ülke çapında yapılan tüm planlamaları yalnızca askı ilanlarına göre takip ederek korumasına da olanak bulunmamaktadır. Aksi yönde bir kabul yargılama usulünü uygularken Devlet ormanlarının korunmasına yönelik Anayasa hükümlerini göz ardı etmek olacaktır.
Bu durumda, yukarıda yer alan yasal düzenlemeler uyarınca orman alanlarında ya da orman vasfını taşıyan parsellerde imar planı hazırlanması ya da parselasyon işlemi yapılması hukuken mümkün olmadığından, davacı idarenin itirazının reddi yolundaki Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bildirimi üzerine açılan davada süre aşımı bulunmamıştır.
Bu itibarla, işin esasına girilerek dava konusu parsellerin orman vasfında olup olmadığının araştırılması suretiyle varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın süre aşımı nedeni ile reddine dair temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 27/05/2025 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.
karar