Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/1440 E. , 2025/2510 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/1440
Karar No:2025/2510
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Medya Sosyal Sağlık Hizmetler Organizasyon Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Engelliler Şube Müdürlüğünce 27/12/2024 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı "2025 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi" ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine ihalenin iptaline yönelik tesis edilen 19/02/2025 tarih ve 2025/UH.II-544 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlık konusu ihaleye ait Teknik Şartname'nin 7. maddesinden, yüklenicinin üretimini yaptığı yemekleri idarece belirlenen yerlere uygun saklama koşullarını sağlayarak taşıması gerektiği, söz konusu taşıma işinin sorumluluğu yükleniciye ait olmak üzere sahip olduğu araçlarla yapılabileceği gibi yüklenici tarafından sözleşme ile temin edilecek araçlarla da yapılabileceğinin anlaşıldığı;
Dava konusu işlemde, her ne kadar Ulaştırma Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınan görüş çerçevesinde değerlendirme yapılmışsa da C1 yetki belgesinin “yurtiçi veya uluslararası hususi amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara”, K1 yetki belgesinin “ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara”, L1 yetki belgesinin “ticari amaçla yurtiçi lojistik-lojistik işletmeciliği yapacaklara”, L2 yetki belgesinin “ticari amaçla yurtiçi veya uluslararası lojistik işletmeciliği yapacaklara”, N1 yetki belgesinin “İl içi ticari amaçla nakliyat ambarı işletmeciliği yapacaklara”, N2 yetki belgesinin “yurtiçi ticari amaçla nakliyat ambarı işletmeciliği yapacaklara” verilen belgeler olduğu, K2 yetki belgesinin ise “ticari amaçla taşıma olmamak kaydıyla sadece kendi iştigal konusu ile ilgili eşya taşımacılığı yapacaklara” verildiği, bu nedenle, dava konusu ihalede yüklenicinin kendi ürettiği yemekleri idarece belirlenen yerlere taşıma işinde kullanacağı araçlarda, K2 yetki belgesi bulundurmasının istenmesinde hukuken engel olmadığı, öte yandan, Karayolları Taşıma Yönetmeliğinin 64. maddesi uyarınca yetki belgesi sahiplerinin Kanun ve anılan Yönetmelik kapsamında yer alan faaliyetlerinin davaya konu ihalenin yürütümü esnasında denetime tabi olacağı;
Uyuşmazlığa konu ihaleye ait İdari Şartname'nin hazırlanmasında dikkate alınan Tip İdari Şartname'nin 7.5.5. maddesinde, bu Şartname ile 7.5.4. maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmayacağına yer verildiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanun'unda, ihalelere katılımda istenilen belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterlik ilanı veya davet belgelerinde belirtilmesinin zorunlu olduğunun düzenlendiği, İdari Şartname ile 7.5.4. maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmayacağı;
Bu itibarla, Teknik Şartname'nin uyuşmazlığa konu düzenlemesinde yer alan K2 belgesinin isteklilerce teklifleriyle birlikte sunulması gerektiğine yönelik bir düzenlemeye İdari Şartname'nin 7.5.4. maddesinde yer verilmediği, Teknik Şartname'de belirtilen K2 belgesinin ihaleye katılan isteklilerce yeterlik kriteri olarak teklifleri kapsamında sunulmasına gerek olmadığı, Teknik Şartname'de belirtilen söz konusu hususa ait belgelerin var olup olmadığının ve uygunluğunun sözleşme aşamasında kontrol edilmesi gerektiği, dava konusu ihale kapsamında gerçekleştirilecek yemek taşıma işinin C1, K1, K2, L1, L2, N1 veya N2 yetki belgeleriyle de gerçekleştirilebileceği kabul edilse dahi İdari Şartname'nin 7.5.4. ve 7.5.5. maddeleri dikkate alındığında, anılan belgelere sahip kişilerin ihaleye istekli olarak katılımını engelleyen herhangi bir düzenlemenin ihale dokümanı kapsamında yer almadığı, söz konusu belgenin işin yürütümü esnasında yüklenici tarafından idareye sunulacak olmasının ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, uyuşmazlık konusu taşıma işinin C1, K1, K2, L1, L2, N1 veya N2 yetki belgeleriyle yapılabileceği, ihale kapsamında sadece K2 yetki belgesinin aranmasının ihaleyi katılımı kısıtlayıcı olduğu, emsal kararlarında bu yönde olduğu, Teknik Şartname'de ihaleye katılımı daraltıcı düzenlemelere yer verilmesinin ihalenin iptalini gerektireceği, dava konusu Kurul kararının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Engelliler Şube Müdürlüğünce 27/12/2024 tarihinde açık ihale usulüyle ...ihale kayıt numaralı "2025 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi" ihalesi gerçekleştirilmiş ve ihale davacının uhdesinde kalmıştır.
Dava dışı bir kişi tarafından, uyuşmazlık konusu ihalenin dokümanına yönelik 06/01/2025 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine Kurul'un 19/02/2025 tarih ve 2025/UH.II-544 sayılı kararıyla ihalenin iptaline karar verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasında, "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4734 sayılı Kanun'un 5. maddesinde, ihalelerde uygulanacak genel ilkeler belirlenmiş olup, idarelerin çıkacakları ihalelerde, rekabeti, kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını ve güvenilirliği sağlaması zorunludur. İdare tarafından ihale dokümanı düzenlenirken işin gerektirdiği şartlara yer verilmesi ve bu şartları sağlamayanların ihale dışı bırakılması tabii ise de ihale dokümanında işin gerektirdiğinden daha fazla sınırlayıcı şartlara yer verilmesi, rekabeti gereksiz bir şekilde daraltacaktır. Aynı zamanda, ihale konusu işin yapılması için gerekli olmayan şartların aranması, bu şartların sağlanması için istekliler tarafından gereksiz harcama yapılmasına neden olacağından ve sonuç olarak bu masraflarda isteklilerce tekliflere yansıtılacağından, kamunun gereksiz harcama yapmasına neden olacaktır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihalenin Teknik Şartnamesi'nin 7. maddesinde, "Yemeklerin muhafaza edilmesi ve daha hijyenik dağıtımlarının yapılabilmesi için (K2 belgeli) kapalı araca ait ruhsat fotokopilerini ve kira sözleşmelerini idareye sunacaklardır." düzenlemesine yer verildiği, dava dışı kişi tarafından bu düzenlemenin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla yapılan itirazen şikayet başvurusu kapsamında davalı idare tarafından Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünden bilgi talep edildiği, bu talebe verilen cevapta, mevzuat uyarınca isteklilerin iş kapsamında yemeklerini "C1, K1, K2, L1, L2, N1 veya N2" yetki belgesine sahip araçlarla taşıtabilmesinin önünde engel bulunmadığının belirtildiği, bunun üzerine davalı idare tarafından yüklenicinin K2 yetki belgesine sahip araçlarla birlikte "C1, K1, L1, L2, N1 veya N2" yetki belgesine sahip araçlarla da ihale konusu işi gerçekleştirebileceği dikkate alındığında, yalnızca K2 yetki belgesinin istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı olduğundan bahisle ihalenin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar temyize konu İdare Mahkemesi kararında, uyuşmazlık konusu "K2 yetki belgesine ilişkin düzenlemeye İdari Şartname'nin 7. maddesinde yer verilmediği, bu nedenle, yeterlik kriteri olarak kabul edilemeyeceği, yüklenici tarafından işin ifası sırasında sunulmasının zorunlu olduğu ve ihaleye katılım aşamasında sunulmasının gerekmediği, bu nedenle, düzenlemenin ihaleye katılımı engellemediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de rekabeti, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlama yükümlülüğü olan idarenin, ihale dokümanında yer verdiği düzenlemelerde rekabeti işin gerektirdiğinden fazla kısıtlayamayacağı, Teknik Şartname'de sadece K2 yetki belgesine sahip araçlarla taşıma yapılacağının düzenlenmesinin, aynı işi yapma yetkisine sahip C1, K1, L1, L2, N1 veya N2 yetki belgeli araç sahiplerinde ihaleye katılma konusunda çekince yaratarak rekabeti engelleyeceği, anılan yetki belgelerine sahip kişilerin ihaleye katılması halinde ise kendi araçlarıyla taşıma yapmak yerine K2 yetki belgesine sahip araçları kiralamak zorunda kalarak masraflarını artıracağı, bu masrafın da tekliflere yansıyacağı ve bunun sonuç olarak kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesine aykırı olacağı açıktır.
Bu itibarla, ihale konusu işin C1, K1, K2, L1, L2, N1 veya N2 yetki belgesine sahip araçlarla gerçekleştirilebilmesi mümkün iken Teknik Şartname'nin 7. maddesinde yer alan yemeklerin "sadece K2 yetki belgeli araçlarla" dağıtımının yapılabileceğine yönelik düzenlemenin rekabet ile kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkelerine ve bu haliyle 4734 sayılı Kanun'un 5. maddesine aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konu Kurul kararında hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5. ...-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Posta giderleri avansından artan tutar ile istemi hâlinde kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davalı idareye iadesine,
7. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
8. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 07/07/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
karar