Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/1493 E. , 2025/2516 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/1493
Karar No:2025/2516
MÜDAHALE İSTEMİ HAKKINDA KARAR
... Uluslararası Mühendislik ve Müşavirlik A.Ş. vekili Av. ... tarafından, Karayolları 10. Bölge Müdürlüğünce 26/11/2024 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı "Karayolları 10 Bölge Müdürlüğü Merkez ve Bölge Sınırları Dahilinde Devam Eden Yol Yapım ve Büyük Onarım Çalışmalarında Kontrollük ve Danışmanlık Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istemiyle Kamu İhale Kurumuna karşı açılan davanın reddi yolundaki ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davacı tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine, .... Mimarlık Mühendislik İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından verilen davalı idare yanında davaya müdahale istemini içeren dilekçe incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde ise üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, fer'i müdahil olarak davada yer alabileceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, müdahale isteminde bulunan .... Mimarlık Mühendislik İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.'nin davaya müdahalede hukuki yararının bulunduğu anlaşıldığından, davalı idare yanında MÜDAHALE İSTEMİNİN KABULÜNE, 07/07/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Uluslararası Mühendislik ve Müşavirlik A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
MÜDAHİL (DAVALI YANINDA): ... Mühendislik İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğünce 26/11/2024 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Karayolları 10 Bölge Müdürlüğü Merkez ve Bölge Sınırları Dahilinde Devam Eden Yol Yapım ve Büyük Onarım Çalışmalarında Kontrollük ve Danışmanlık Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; dava dilekçesinde teknik değerlendirmenin gerekçesine yer verilmemesi nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de, puanlamanın mevzuatta öngörülen şekilde gerçekleştirilmesi için ihaleye ilişkin teknik değerlendirme ve puanlamanın yapılan tespit ve değerlendirmeler göz önünde bulundurularak yeniden yapılmasına karar verildiği, dolayısıyla ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak bir durumun olmadığı ve diğer iddialar yönünden de ihalenin iptalini gerektirecek bir halin mevcut olmadığı,
Bu durumda, davacının itirazen şikayet başvurusundaki iddiaların usulüne uygun ele alındığı, ... Teknik Grup Mühendislik ve Müşavirlik A.Ş. - .... Mimarlık Mühendislik İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. ortak girişiminin (İş Ortaklığı) sunduğu geçici teminat ve diğer belgelere dair davacının itirazlarını haklı ve sabit kılacak bir durumun bulunmadığı, teknik değerlendirme ve puanlama iddiası yönünden düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, bu doğrultuda yeniden işlem tesis edileceği, dolayısıyla ihalenin iptali iddiasına itibar edilmediği, kamu yararı ve kamu hizmetinde istikrar gözetilerek tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, düzeltici işlem belirlenmesinin yeterli olmadığı, teknik değerlendirmeye yönelik olarak tespit edilen hukuka aykırılılar nedeniyle ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği, 3. ve 5. sıradaki iddialarının süre yönünden reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, ön yeterliliğe ilişkin olarak yapılan tebliğ ile diğer kişilerin yeterliliğinden haberdar olunması gibi bir durumun söz konusu olmadığı, İş Ortaklığının özel ortağı olan şirketin iş deneyim belgesinin yurt dışından alınan bir belge olduğu ve gerekli koşulları taşımadığı, eksik ve hatalı inceleme sonucu karar verildiği, iddialarının karşılanmadığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, işbu davada iptali istenen Kurul kararının gerekçesine aynen yer verilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Davalı yanında müdahil tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Dava konusu Kurul kararının 1. iddia yönünden düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin kısmı ile 2., 3. ve 4. iddialar yönünden itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin kısımları yönünden davanın reddine dair Mahkeme kararının onanması, 3. ve 5. iddialara ilişkin itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine dair kısım yönünden ise İdare Mahkemesi kararının bozulması ve bu kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY:
1-) Karayolları 10. Bölge Müdürlüğünce belli istekliler arasında ihale usulüyle gerçekleştirilecek olan "Karayolları 10 Bölge Müdürlüğü Merkez ve Bölge Sınırları Dahilinde Devam Eden Yol Yapım ve Büyük Onarım Çalışmalarında Kontrollük ve Danışmanlık Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin ön yeterlik değerlendirmesi 03/10/2024 tarihinde başlamış, 11/10/2024 tarihili komisyon kararıyla ön yeterlik değerlendirmesi tamamlanarak 9 adayın yeterli olduğu tespit edilmiş ve bu durum 14/10/2024 tarihinde adaylara bildirilerek tekliflerin ihale tarihi olan 26/11/2024 tarihine kadar sunulması istenilmiştir.
2-) Mali tekliflerin sunulması sonrasında yapılan teknik ve mali inceleme ve puanlamalar neticesinde 31/12/2024 tarihli komisyon kararı ile müdahil şirketin özel ortağı olduğu İş Ortaklığı ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, davacı ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.
3-) Aktarılan süreç sonrasında davacı tarafından ihaleyi gerçekleştiren idareye 09/01/2025 tarihinde şikayet başvurusunda bulunulmuş, başvurunun 14/01/2025 tarihli işlem ile reddedilmesi üzerine 23/01/2025 tarihinde davalı idareye itirazen şikayet başvurusunda bulnulmuştur.
4-) Davalı idare tarafından davacının başvurusu beş başlık altında incelenmiş, davacının birinci iddiası yerinde bulunmuş, ikinci ve dördüncü iddiaları ile üçüncü iddiasının teklif değerlendirmesi kapsamında sunulan belgelere ilişkin kısmı yönünden iddiaları yerinde bulunmayarak başvurusunun reddine karar verilmiş, üçüncü iddiasının ön yeterlik değerlendirmesi kapsamında sunulan belgelere ilişkin kısmı ile beşinci iddia yönünden ise başvurunun süre yönünden reddine karar verilmiş, sonuç olarak davacının birinci iddiasının yerinde bulunması nedeniyle teknik değerlendirme ve puanlamanın yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmiş, bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54. maddesinde, "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. (...)"; "İdareye şikayet başvurusu" başlıklı 55. maddesinde, "Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.(...) İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. (...) Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir."; "Kuruma itirazen şikayet başvurusu" başlıklı 56. maddesinde " İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. (...)" kuralları yer almıştır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin "Başvuru süreleri" başlıklı 6. maddesinde " İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür karar verileceği kurala bağlanmıştır."; "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 7. maddesinde, "Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, (...) izleyen günden itibaren başlar." kurallarına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1. Temyize konu Mahkeme kararının, dava konusu Kurul kararının 1. iddia yönünden başvurunun yerinde bulunması, 2. ve 4. iddialar ile 3. iddianın teklif değerlendirmesi kapsamında sunulan belgelere ilişkin kısmı bakımından itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi ve sonuç olarak düzeltici işlem belirlenmesine dair kısımları yönünden Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin kısmı incelendiğinde;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısımları usul ve hukuka uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2. Temyize konu Mahkeme kararının, dava konusu Kurul kararının 3. iddianın ön yeterlik değerlendirmesi kapsamında sunulan belgelere ilişkin kısmı ile 5. iddiası yönünden itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine dair kısmı yönünden Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin kısmı incelendiğinde:
Aktarılan kurallardan, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla yapılacak şikayet başvurusunun, bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece davacının üçüncü iddiasının iki bölüme ayrıldığı, bu başlık altında yer alan ve ön yeterlik değerlendirmesi kapsamında sunulan belgelere ilişkin aykırılık iddialarının ön yeterlik değerlendirmesine katılan adayların yeterlik durumuna ilişkin olduğununun kabul edildiği, yine davacının beşinci iddiasının da ön yeterlik değerlendirmesine katılan adayların yeterlik durumuna ilişkin olduğununun kabul edildiği ve incelemenin bu doğrultuda gerçekleştirildiği, yapılan incelemede iki aşamalı olarak gerçekleştirilen ihalede, öncelikle 03/10/2024 tarihinde ön yeterlik değerlendirmesine katılan adayların Ön Yeterlik Şartnamesinde belirtilen şartları sağlayıp sağlamadıkları tespitinin yapılarak, yeterli bulunan adaylara ihaleye teklif verebileceklerine ilişkin 14/10/2024 tarihli davet yazısının gönderildiği ve bahse konu yazı ekinde yer alan “Ön Yeterlik Değerlendirme Sonucu Tutanağı”nda, ön yeterlik değerlendirmesi neticesinde yeterli bulunan adayların listesine yer verildiği, bu kapsamda başvuru sahibi tarafından iddia edilen hususların farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin, ihaleye davet yazısının tebliğ tarihi olan 14/10/2024 tarihi olduğu, dolayısıyla anılan hususlara ilişkin şikayet başvurusunun idareye 14/10/2024 tarihini izleyen 10 gün içinde, en geç 24/10/2024 günü mesai bitimine kadar yapılmasının zorunlu olduğu, ayrıca ön yeterlik değerlendirmesi sonucu yeterli bulunan İş Ortaklığının ihaleye teklif verdiği, bu bakımdan ön yeterlik değerlendirmesi sonucu yeterli bulunması nedeniyle hak kaybına uğradığı iddiasına ilişkin olarak farkına varıldığı/farkına varılması gerektiği son tarihin ihalenin gerçekleştirildiği 26/11/2024 tarihi olduğu, her durumda bu tarihi izleyen 10 gün içinde, en geç 06/12/2024 günü mesai bitimine kadar başvuru yapılmasının zorunlu olduğu, ancak başvurunun mevzuatta öngörülen kurallara göre belirlenen başvuru süreleri geçtikten sonra idareye 09/01/2025 tarihinde yapıldığı gerekçesiyle, anılan iddialar bakımından başvurunun süre yönünden reddine karar verildiği, davacı tarafından kendilerine tebliğ edilen yazının teklif sunulabileceğine ilişkin olduğu, başvurularının ise diğer isteklilerin yeterliklerine ilişkin olduğu, ihale sürecinin aşamalara bölünmeksizin bir bütün olarak kabul edilmesi suretiyle şikayet başvurusunda bulunulduğunun iddia edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, her ne kadar davalı idarece ön yeterlik aşamasına ilişkin iddialara yönelik şikayet başvurusunun ön yeterlik değerlendirmesi sonucunun bildirildiği tarihten yahut en geç ihale tarihinden itibaren on gün içinde yapılması gerektiğinden bahisle belirtilen kısımlar bakımından başvurunun süre yönünden reddine karar verilmiş ise de ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varıldığı tarihin ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiği, aksi bir yorumun hak arama hürriyetini kısıtlayacağı, bu bakımdan davacı şirketin şikayete konu durumdan 31/12/2024 tarihinde davacıya tebliğ edilen kesinleşen ihale kararıyla haberdar olduğu ve başvuru süresinin bu tarihten itibaren hesaplanması gerektiği göz önüne alındığında, davacı tarafından şikayet başvurusunun süresi içinde (09/01/2025 tarihinde) yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, davacı tarafından yasal süresi içerisinde ihaleyi yapan idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının davacının itirazen şikayet başvurusunun süre yönünde reddedilen kısımlarında (üçüncü iddiasının süre yönünden reddedilen kısmı ile beşinci iddiasına ilişkin kısım) hukuka uygunluk, anılan kısımlar bakımından davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine,
2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu Kurul kararının 1. iddia yönünden başvurunun yerinde bulunması, 2. ve 4. iddialar ile 3. iddianın teklif değerlendirmesi kapsamında sunulan belgelere ilişkin kısmı bakımından itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi ve sonuç olarak düzeltici işlem belirlenmesine dair kısımları yönünden davanın reddine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Mahkeme kararının bu kısımları ile davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne;
4. ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı sayılı kararının dava konusu Kurul kararının 3. iddianın ön yeterlik değerlendirmesi kapsamında sunulan belgelere ilişkin kısmı ile 5. iddiası yönünden itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine dair kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
5. Bu kısım yönünden DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
6. Dava kısmen ret kısmen iptal kararı ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL'nin yarısı olan...TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan ...TL'lik kısmı ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
7. Ayrıntısı aşağıda gösterilen müdahil yargılama giderleri toplamı ...-TL'nin yarısı olan ...-TL'nin müdahil üzerinde bırakılmasına, kalan...TL'nin davacıdan alınarak müdahile verilmesine,
8. Posta giderleri avansından artan tutar ile ilk derece aşamasında kullanılmayan...TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
9. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
10. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 07/07/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
karar