Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/1621 E. , 2025/2512 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/1621
Karar No:2025/2512
TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVALI) ... Kaymakamlığı
2. (DAVACI) ...Endüstrisi Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhlerine olan kısımlarının, davacı tarafından düzeltilerek onanması; davalı idare tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aybastı Kaymakamlığı Milli Emlak Şefliğince, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/a maddesi uyarınca pazarlık usulüyle gerçekleştirilecek iki adet hurda aracın satışına ilişkin 06/05/2025 tarihli ihale ile hurda araçların kendisine devri gerektiğinden bahisle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun reddine dair...tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davanın 06/05/2025 tarihinde gerçekleştirilecek olan ihalenin iptali istemine ilişkin kısmının incelenmesinden;
Davalı idarece, 06/05/2025 tarihinde yapılacak olan ihalenin ilan edilen ilan metninin incelenmesi sonucu gerçek ve tüzel kişilerden istenilen belgelerin eksik yazıldığı tespit edilmesi nedeniyle, 2886 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca geçersiz sayılacağından iptal edildiği, yeni ilan metni hazırlanarak 27/05/2025 tarihinde yapılmak üzere yeniden ihaleye çıkıldığının belirtildiği ve 25/04/2025 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin iptal edilerek 07/05/2025 tarihli Kaymakamlık Oluruyla 27/05/2025 tarihinde yeniden ihaleye çıkılmasına karar verildiği;
Bu durumda, bakılan davanın 05/05/2025 tarihinde açıldığı, ihtilaf konusu ihalenin ise 25/04/2025 tarihinde iptal edildiği dikkate alındığında, dava açılış tarihi itibarıyla ortada idari davaya konu edilebilecek bir işlem bulunmadığından, davanın 06/05/2025 tarihinde gerçekleştirilecek olan ihalenin iptali istemine ilişkin kısmının incelenmeksizin reddi gerektiği;
Davanın, davalı idarenin... tarih ve ... sayılı işleminin hurdaların devredilmesine ilişkin kısmının incelenmesinden;
Mevzuat uyarınca, resmi daire ve idareler, iktisadi devlet teşekkülleri ile bunlara ait müessese ve iştiraklerinin malik oldukları her çeşit maden hurdaları ile bunların hurda halindeki halitalarının ve kullanılmayacak bir hale gelmiş bulunan muharrik ve müteharrik araçlarının kendi ihtiyaçlarından fazlalarının davacıya zorunlu olarak satılacağı;
Uyuşmazlıkta, ihaleye konu edilen iki adet araca ilişkin olarak düzenlenen taşıt muayene ve kontrol raporlarında, araçların ekonomik ömrünü doldurduğunun belirtildiği, raporların taşıt parçalarının durumlarının listelendiği bölümünde, bütün araç parçalarının “hurda durumunda” olarak işaretlendiği, ihale ilanında da ihale edilen şeyin cinsinin “hurda araç ihalesi”, tahmin edilen bedelinin ise kilogram cinsinden fiyatlandırılarak tahmini 24.500,00-TL olarak belirtildiği, ihale konusu edilen taşıtların hurda niteliğinde olduğu;
Bu itibarla, yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca, hurda niteliğinde olan malzemenin davacıya satışı suretiyle devredilmesi zorunluluğunun bulunduğu anlaşıldığından, davacının talebinin reddine ilişkin dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemin bu kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın 06/05/2025 tarihinde gerçekleştirilecek olan ihalenin iptali istemine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Hakkında Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca reddine, ... tarih ve ... sayılı işlemin davacı tarafından hurdaların devredilmesine yönelik başvurunun reddine ilişkin kısmı yönünden ise iptaline; 697,15-TL yargılama giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 697,15-TL yargılama gideri ile 18.000,00-TL vekalet ücretinin ise davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davanın süre yönünden reddedilmesi gerektiği, 7330 sayılı Kanun’un 4. maddesinin dördüncü fıkrasının davacının yetki sınırını gösterdiği, anılan düzenlemenin diğer idarelere hurdalarını davacıya satma zorunluluğu yüklemediği, hurda satışının serbest olduğu, iki defa ihaleye çıkıp satılmayan hurda araçların davacıya devredileceği, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu;
Davacı tarafından, ihalenin iptal edildiği bilgisine yargılama sırasında vakıf olunduğu, incelenmeksizin ret yerine karar verilmesine yer olmasına karar verilmesi ve yargılama giderlerinin buna göre düzeltilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : 3284 sayılı Kanun ile 7330 sayılı Kanun ve diğer mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, resmi daire ve idareler ve iktisadi devlet teşekkülleri ile bunlara ait müessese ve iştiraklerin Makine ve Kimya Endüstrisi A.Ş.'ye devretmekle yükümlü oldukları maden hurdalarının, 3284 sayılı Kanun'da belirtilen maden hurdaları ve bunların hurda halindeki halitaları ile kullanılamayacak bir hale gelmiş muharrik veya müteharrik vasıtalarla sınırlı olduğu, başka bir anlatımla, resmi daire ve idareler ve iktisadi devlet teşekkülleri ile bunlara ait müessese ve iştiraklerin 3284 sayılı Kanun'da belirtilenlerin dışındaki mal ve malzemeleri davacı şirkete devretme zorunluluğunun bulunmadığı, yine, davacı şirketin de kamu idarelerine ait olup 3284 sayılı Kanun kapsamında kalan mal ve malzemeleri satın alarak devir alma zorunluluğu olduğu halde, anılan Kanun kapsamında olmayan emtiayı devralma zorunluğunun bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Dairemizin içtihatları uyarınca, idareler tarafından satışı çıkarılan araçlar, satın alanlarca kullanılabilecek durumda ise hurda olarak kabul edilmemekteyse de dava dosyası incelendiğinde, davalı idare tarafından ihaleye çıkarılan iki aracın; trafikten çekilerek plakalarının iade edildiği, taşıt muayene ve kontrol raporunda her bir parçasının hurda durumda olduğunun belirtildiği, daha önemlisi; ihaleye, araçların tahmini kilosu üzerinden kilogram başına fiyat istenmek suretiyle çıkıldığı, tahmini bedelin 24.500,00-TL olarak belirlendiği, ihale dokümanında, ömrünü tamamlamış araçlara yönelik lisansa sahip olmanın ihaleye katılım şartı olarak belirlendiği ve ihale sonucunda yüklenicinin bertaraf formu düzenleyeceği kuralına yer verildiği dikkate alındığında, ihale sonucunda araçları satın alan kişilerin araçları kullanamayacağı, araçların hurda niteliğinde olduğu ve bu kapsamda mevzuat uyarınca davalı idare tarafından davacıya devredilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davalı idarenin temyiz isteminin reddine, davacının temyiz istemi yönünden ise yargılama giderlerine ilişkin kısmın düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 24. maddesinin (f) bendinde, kararlarda yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği; 31. maddesinde, yargılama giderleri hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmış; anılan madde ile atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği; 331. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakimin, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği; 332. maddesinde ise yargılama giderlerine mahkemece re'sen hükmedileceği belirtilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar. b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davanın, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işleminin hurdaların devredilmesine ilişkin kısmının incelenmesinden;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davanın 06/05/2025 tarihinde gerçekleştirilecek olan ihalenin iptali istemine ilişkin kısmının incelenmesinden;
Davacı tarafından, ihale yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, yargılama giderlerinin tamamının davalıdan alınarak tarafına verilmesi yönünde karar verilmesi istenilmektedir.
Dava açıldıktan sonra dava konusu işlemin idare tarafından geri alınması halinde, davanın konusuz kalmış olacağından ve davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmadığından, mahkemece konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilecektir. Bununla birlikte, dava konusu ihale işleminin 25/04/2025 tarihinde davalı idare tarafından geri alındığı ancak davanın ise 05/05/2025 tarihinde açıldığı, dava açıldığı tarihte idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem bulunmadığı anlaşıldığından, davanın 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, kararın yargılama giderlerinin yarısının davacıdan alınarak davalı idareye verilmesi yönündeki kısmının ayrıca incelenmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ihale ilanı üzerine, davacı şirketin 22/04/2025 tarihinde, ihalenin iptal edilerek iki adet hurda aracın kendisine devrini talep ettiği, davalı idarenin ise ... tarih ve ... sayılı işlemiyle bu başvuruyu reddettiği, bunun üzerine davacı tarafından, hem ihalenin hem de iki hurda aracın kendisine devri hususunda yapmış olduğu başvurunun iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından ihaleye karşı açılan işbu davada, iki adet hurda aracın mevzuat gereği kendisine devrinin zorunlu olduğunun iddia edildiği, bu iddiasının haklılığının ise davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işleminin hurdaların devredilmesine ilişkin kısmının hukuka aykırılığının ortaya koyulmasıyla ispatlandığı, dolayısıyla gelinen aşamada, davacının ihaleye karşı dava açmakta da haklılığının bulunduğu anlaşıldığından, yargılama giderlerinin yarısının davacı üzerinde bırakılmasında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.
Ancak, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyize konu İdare Mahkemesi kararının davacı aleyhine yargılama giderlerine ilişkin kısmının düzelterek onanması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz isteminin reddine,
2. ...tarih ve ... sayılı işlemin hurdaların devredilmesine ilişkin kısmı yönünden iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Davanın 06/05/2025 tarihinde gerçekleştirilecek olan ihalenin iptali istemine ilişkin kısmının ise 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca reddi yolundaki temyize konu Mahkeme kararının hüküm fıkrasında yer alan "1.394,30-TL yargılama giderinin, tarafların haklılık oranına göre takdiren, 697,15-TL'sinin davalı idare tarafından davacıya verilmesine, kalan 697,15-TL'sinin ise davacı üzerinde bırakılmasına" ibaresinin "1.394,30-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine" şeklinde değiştirilmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
4. Temyiz sırasında gerçekleştirilen 505,00-TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, toplam 4.316,80-TL temyiz harcının ise davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 07/07/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
karar