Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/1647 E. , 2025/3244 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/1647
Karar No : 2025/3244
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Restoran İşletmeciliği ve Organizasyon
Otomotiv Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... No:... adresinde davacıya ait 3. sınıf lokanta konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının imara aykırılıklar nedeniyle iptali ile bu işleme dayanılarak tesis edilen iş yerinin kapatılmasına ilişkin Çankaya Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; işyerinde tespit edilen mevzuata aykırı hususların açıkça belirlenerek giderilebilmesinin temini için ruhsat sahibine onbeş günlük süre verildikten sonra bu süre içerisinde aykırılıkların giderilmemesi halinde işlem tesis edilmesi gerekirken, davalı idarece mevzuat hükmünde yer alan süre tanınmaksızın dava konusu işlemlerin tesis edildiği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacıya 110,00 m² için verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatlı alan dışında, kaçak ve ruhsatsız yapılar yapılmak suretiyle faaliyet gösterildiği, imar kanunun uyarınca süre verilmesine rağmen aykırılıkların giderilmediği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde; "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak. " hükmüne,
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir... " hükmüne yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... seri numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... No:... adresinde faaliyet gösteren 110,00 m² kullanım alanlı 3. sınıf lokantanın, 30/10/2023 tarihli yapı tatil zaptına göre; yapı kayıt belgesine konu 110,00 m² yapı dışında, imar mevzatına aykırı olarak söz konusu yapıya 130,00 m² ve 20,00 m² ebatlarında iki adet ilave yapıldığı, 55,00 m² büyüklüğünde beton ve döşeme ile muhtelif büyüklüklerde çardak ve ihata duvarı yapılmak suretiyle alan genişletilmek suretiyle taşınmazın iş yeri olarak kullanıldığının görüldüğü, Yapı Kontrol Müdürlüğünün 30/10/2023 tarihli yazısı ile işyerinde tespit edilen aykırılıkların verilecek 30 gün süre içerisinde ruhsata uygun hale getirilmesi, aksi takdirde kaçak yapıların yıkılacağı hususunun tebliğ edildiği, aykırılıklar nedeniyle İmar Kanunu uyarınca davacıya birden fazla kez idari para cezası verildiği görülmüştür.
Uyuşmazlıkta, imara ve mimari projesine aykırılığı tespit edilen yapılar hakkında imar mevzuatı uyarınca tesis edilecek olan işlemlerin bu yapıda faaliyet göstermekte olan işyerleri hakkında işyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin mevzuat kapsamında işlem tesisine engel oluşturmayacağı açık olup, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, bir işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için işyerinin bulunduğu yapının imar mevzuatına uygun olmasının zorunlu olduğu ve işyeri açma ve çalışma ruhsatına bağlanan faaliyetin yer aldığı yapının ruhsatlandırıldığı mevcut imar durumunun sürekliliği korunarak imara aykırı bir durumun ortaya çıkmasının önlenmesinin amaçlandığı, davacıya ait iş yeri ile ilgili olarak verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı yapı kayıt belgesine istinaden 110,00 m²'lik alan için verildiği ve tespit edilen imara aykırılıkların ise on beş günlük sürede giderilebilecek aykırılıklardan olmadığı anlaşıldığından, tüm bu hususlar birlikte dikkate alındığında, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 22/05/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin Ek-3. maddesinde; "13/1.maddesi, 21/2.maddesi ve 23/5.maddesi uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir. Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. Aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılır..." düzenlemesine yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından işletilen işyerinde davalı idarece yapılan denetim sonucu düzenlenen 14/03/2023 tarihli tutanakla ruhsata aykırı unsurların tespit edildiği ve bunların giderilmesi için davacıya 15 günlük süre verildiği halde, daha sonra bu hususların giderilmediğinden bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek-3. maddesi uyarınca davacı hakkında idari para cezası ve işyeri hakkında geçici süreyle faaliyetten men kararı verilmesi gerekirken işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda, sonucu itibarıyla hukuka aykırı bulunmayan temyize konu kararın gerekçesi değiştirilmek suretiyle yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.
karar