Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/1666 E. , 2025/2491 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/1666
Karar No:2025/2491
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca açık ihale usulüyle 20/06/2023 tarihinde gerçekleştirilen ...ihale kayıt numaralı "Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, Üzüm Teknolojileri Ar-Ge Uygulama Merkezi İnşaat Yapım İşi" ihalesi üzerinde kalan davacı şirketin ihale sözleşmesini yasal süresinde imzalamadığından bahisle geçici teminatının irat kaydedilmesine ilişkin işlemin iptali ve geçici teminat tutarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; uyuşmazlık konusu ihaleye verilen tekliflerden birinin sınır değerin altında kaldığından bahisle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu ve ikinci teklifin de bulunmadığı, buna ilişkin 14/07/2023 tarihli ihale komisyonu kararının 18/07/2023 tarihinde onaylandığı, kesinleşen ihale komisyonu kararının ihale üzerinde bırakılan davacı şirkete EKAP üzerinden 18/07/2023 tarih ve 11.58 saatinde gönderildiği, ihale kararının tebliğinden itibaren itiraz için öngörülen yasal süre de geçtikten sonra 01/08/2023 tarihinde saat 10.34'te davacı şirketin EKAP üzerinden "Kararın bildirim tarihini izleyen günden itibaren en geç 10 gün içinde ihale konusu işe ait sözleşmeyi imzalamak üzere" davet edildiği, buna karşın yasal olarak tanınan sürenin sonunda (11/08/2023) davacı şirketin ihale sözleşmesini imzalamaya gelmediğinden bahisle davalı idarece 4734 sayılı Kanun'un 44. maddesi uyarınca davacının geçici teminat mektubunun nakde çevrilerek gelir kaydedildiği;
Bu itibarla, davacı tarafından her ne kadar e-posta adreslerinin değiştiğinden bahisle ihale kararı ile sözleşmeye davet mektubunun tebliğ edilmediği ileri sürülmüş ise de, 4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihalelerde, ihale sürecine dair bütün tebligatların EKAP üzerinden yapılacağı, ayrıca yüklenicinin de elektronik adres değişikliğini EKAP’a kaydetmesi ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemesinin zorunlu olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan davacının ihale konusu işe ilişkin sözleşmeyi yasal süresi içerisinde imzalamadığı, bu durumda mevzuat uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyen isteklinin yatırdığı geçici teminatın gelir kaydedileceği açık olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Anayasa ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca işlem yapılmadığından idarenin işlemlerinin iptal edilmesi gerektiği, Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda söz konusu yargılama usulünün uygulanacağı; ikinci fıkrasının (g) bendinde ise, verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değiştirilen "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; altıncı fıkrasında, bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu; sekizinci fıkrasında ise, ivedi yargılama usulüne tabi olan davalarda istinaf yoluna başvurulamayacağı kuralları yer almıştır.
Aktarılan düzenlemelere göre ivedi yargılama usulüne tabi olan işlemlerden doğan uyuşmazlıklarla ilgili olarak ilk derece mahkemelerince verilen kararlara karşı temyiz kanun yoluna başvurulabileceği, bunlar dışında kalan uyuşmazlıklarla ilgili olarak verilen kararlara karşı kural olarak istinaf kanun yoluna başvurulabileceği, ancak 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidi olarak sayılan uyuşmazlıklarla ilgili kararlara karşı istinaf kanun yolundan sonra temyiz kanun yoluna da başvurulabileceği açıktır.
Mahkeme kararına karşı istinaf kanun yoluna mı yoksa temyiz kanun yoluna mı başvurulabileceğinin belirlenmesi için öncelikle dava konusu uyuşmazlığın ivedi yargılama usulüne tabi olup olmadığının tespiti zorunludur. 2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulünün uygulanacağı kurala bağlandığından, ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklardan ne anlaşılması gerektiğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
İhale işlemlerine ilişkin idari usulü düzenleyen temel kanunlardan olan 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 4. maddesinde, ihalenin, "Bu Kanunda yazılı usûl ve şartlarla, işin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemleri"; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 4. maddesinde ise, "Bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri" ifade ettiği belirtilmiş olup, bu kanuni tanımlamalar ve istikrar kazanan içtihatlar dikkate alınarak ihale ilanı ile başlayıp sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan süreçte tesis edilen işlemlerin ivedi yargılama usulüne tabi ihale işlemleri olduğunun kabulü gerekir.
Dosyanın incelenmesinden, 4734 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, Üzüm Teknolojileri Ar-Ge Uygulama Merkezi İnşaat Yapım İşi" ihalesi üzerinde kalan davacı şirket tarafından, ihale sözleşmesinin yasal süresinde imzalanmadığından bahisle geçici teminatının irat kaydedilmesine ilişkin işlemin iptali ve geçici teminat tutarının iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı, ihale sürecindeki işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklara ivedi yargılama usulünün uygulanacağı, dava konusu işlemin "ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlık" niteliği taşıdığı, bu nedenle uyuşmazlığın ivedi yargılama usulü uygulanarak çözümlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, İdare Mahkemesince verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca ivedi yargılama usulü kuralları gereğince doğrudan temyize tabi olduğu, ivedi yargılama usulüne tabi olan davalarda anılan Kanun'un 45. maddesinin 8. fıkrası uyarınca istinaf kanun yoluna başvurulmasının mümkün olmadığı dikkate alındığında, ... Bölge İdare Mahkemesi tarafından esasa girilmeksizin dava dosyasının Danıştaya gönderilmesi gerekirken, esasın incelenmesi suretiyle verilen kararda usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/07/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
karar