Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/1773 E. , 2025/2595 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/1773
Karar No:2025/2595
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kaymakamlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Anadolu Lisesi kantininin işletme hakkının verilmesine ilişkin imzalanan kira sözleşmesinin süresinin dolduğundan bahisle Millî Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin Geçici 2. maddesi uyarınca anılan kantinin muhammen bedelinin 33.000,00-TL olarak belirlenmesine ilişkin 12/02/2024 tarihli Muhammen Bedel Tespit Tutanağı'nın iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı ile davalı idare arasında imzalanan Kira Sözleşmesinin 6. maddesinde ve Millî Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin 21. maddesinde kira bedelinin, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE-oniki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) oranında artırılması ancak kira bedelinin tespitine ilişkin önemli ölçüde farklılaşma (öğrenci mevcudunda en az %25 oranında azalış veya artış, kiracının cirosunu önemli derecede etkileyecek Bakanlık tarafından getirilen kısıtlayıcı düzenlemeler) olması halinde, muhammen bedelin yeniden tespit edilerek mevcut kiracıya aynı usulle ihale edilmesi suretiyle yeni sözleşme düzenleneceğinin kurala bağlandığı, 12/02/2024 tarihli Muhammen Bedel Tespit Tutanağı'nda okulun öğrenci sayısının 2022/2023 eğitim dönemi için 1300, 2023/2024 eğitim dönemi için ise 980 olarak belirtildiği, Mahkemelerinin 10/12/2024 tarihli ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden aylık 7.400,00-TL kira bedelinin TÜFE ölçüt alınarak artırılması esası yerine somut, hukuken kabul edilebilir haklı ve zorlayıcı koşullar ortaya konulmaksızın ve öğrenci sayısında yaklaşık %25 oranında eksilme bulunmasına rağmen muhammen bedelin fahiş bir şekilde 33.000,00-TL olarak tespit edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karara karşı kararın tebliğini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay nezdinde temyiz yoluna başvurulabileceği belirtilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığın ihale işleminden doğduğu, ihale işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlığın ivedi yargılama usulü uygulanarak çözümlenmesi gerektiği, bu itibarla, İdare Mahkemesince verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca ivedi yargılama usulüne göre doğrudan temyize tabi olduğu ve ivedi yargılama usulüne tabi olan davalarda istinaf kanun yoluna başvurulması mümkün olmadığından işin esası incelenmeksizin dosyanın Danıştaya gönderilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dosyanın Danıştaya gönderilmesi amacıyla Mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 2002 yılında gerçekleştirilen okul kantininin işletme hakkının kiraya verilmesine ilişkin ihale üzerinde bırakılan davacı ile kira sözleşmesi imzalandığı, takip eden yıllarda söz konusu sözleşmenin yenilendiği, davacının 20 yılı aşkın süredir kantini kira uzatma sözleşmeleri ile işlettiği, kiranın belirlenmesinde tekrar ihale yapılmadığından ÜFE, TÜFE artışının esas alındığı, ancak bu durumun 300 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na aykırı olduğu, ilçedeki emsal kantin kiralarına göre uyuşmazlığa konu kantinin kira bedelinin çok düşük olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, kira bedelinin sözleşmeye aykırı olarak keyfi şekilde belirlendiği, hukuki dayanağının bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin Üye ...'ın; "uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu" şeklindeki tamamı bu kararın ekinde yer alan usule ilişkin karşı oyuna karşılık, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde idari yargının görevli olduğu, öte yandan bir ihale işleminden kaynaklanan uyuşmazlığın ivedi yargılama usulüne tabi olduğu sonucuna varılarak esasın incelenmesine geçildi, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
... Vakfı tarafından gerçekleştirilen İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Anadolu Lisesi kantininin işletme hakkının verilmesine ilişkin ihale üzerinde bırakılan davacı ile 1.300,00-TL aylık kira bedeli üzerinden 1 yıl süreli 03/12/2002 tarihli kira sözleşmesi imzalanmış, takip eden yıllarda sözleşme yenilenmiş ve anılan tarihten itibaren söz konusu kantini işleten davacı ile en son 14/02/2023 tarihinde aylık 9.250,00-TL kira bedeli üzerinden 1 yıl süreli kira sözleşmesi imzalanmıştır.
... tarih ve ... sayılı Ataşehir Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü işlemiyle, aralarında uyuşmazlığa konu okulun da bulunduğu mülkiyeti Hazineye ait olup Milli Eğitim Bakanlığına tahsisli Ataşehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi okulların Okul-Aile Birliği Başkanlıklarınca kiraya verilen kantinlerinin Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No:300) uyarınca 5 yıllık sözleşme süreleri dolduğundan Millî Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin Geçici 2. maddesi uyarınca kira tespitlerinin yenilenmesi gerektiği belirtilerek anılan Yönetmelik'in 19. maddesi uyarınca muhammen bedel tespit komisyonu oluşturulmasına karar verilmiştir.
Anılan karar uyarınca oluşturulan muhammen bedel tespit komisyonunca 12/02/2024 tarihli Muhammen Bedel Tespit Tutanağı ile, ... Anadolu Lisesi kantininin 5 yıllık sözleşme süresinin 12/02/2024 tarihinde dolduğundan bahisle anılan kantinin aylık kira bedeli 33.000,00-TL olarak tespit edilmiş ve söz konusu kantininin anılan bedel üzerinden öncelikle Yönetmelik'in Geçici 2. maddesi uyarınca davacıya ihale edilmesine, davacının kabul etmemesi halinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/1,(g) maddesi uyarınca ihaleye çıkılmasına karar verilmiş, davacı ile okul-aile birliği arasında kantin için aylık 33.000,00-TL bedel üzerinden 14/02/2024 tarihinde "Okullarda Bulunan Kantin ve Benzeri Yerleri Kiralama Sözleşmesi" imzalanmıştır.
Bunun üzerine, anılan sözleşmeyi ihtirazi kayıtla imzalayan davacı tarafından yeni kira tespitinin mevzuat ve sözleşmeye aykırı ve fahiş olduğu iddialarıyla 12/02/2024 tarihli Muhammen Bedel Tespit Tutanağının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, tahmin edilen bedel, ihale konusu olan işlerin tahmin edilen bedeli olarak tanımlanmış; "Tahmin edilen bedelin tespiti" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında, "Tahmin edilen bedel, idarelerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulur. Tahmin edilen bedel, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilir ve asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirilir." kuralına yer verilmiştir.
09/02/2012 tarih ve 28199 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin 01/12/2023 tarih ve 32386 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik, "Muhammen bedel tespit komisyonu ve bedel tespiti" başlıklı 19. maddesinin ikinci fıkrasında, "Kantin ve benzeri yerlerin muhammen bedelinin tespitinde; öğrenci sayısı, okulun bulunduğu bölgenin gelişmişlik düzeyi, kiralanacak yerin fiziki özellikleri ve benzeri kriterler de dikkate alınır."; "Kiralama usulü ve işlemleri" başlıklı 20. maddesinde, "(1) Birlik; kantin ve benzeri yerleri öncelikle işletmecilere kiralama usulü ile işlettirir veya işletmecinin bulunmadığı durumlarda işletir. Kantin ve benzeri yerlerin kiraya verilmesinde, eğitim ve öğretimin aksatılmaması esastır. (2) Söz konusu yerlerin birlik tarafından kiraya verilmesi 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre pazarlık usulü ile yapılır. (...)"; "Sözleşme ve tarafların yükümlülükleri" başlıklı 21. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Kiralama işleminde ilk yıl kira bedeli ihale bedelidir. İkinci ve izleyen yıllar kira bedelleri Türkiye İstatistik Kurumunca (TÜİK) yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE-oniki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) oranında artırılır. Ancak kira bedelinin tespitine ilişkin önemli ölçüde farklılaşma (öğrenci mevcudunda en az %25 oranında azalış veya artış, kiracının cirosunu önemli derecede etkileyecek Bakanlık tarafından getirilen kısıtlayıcı düzenlemeler) olması halinde, muhammen bedel yeniden tespit edilerek mevcut kiracıya aynı usulle ihale edilerek yeni sözleşme düzenlenir."; anılan maddenin dördüncü fıkrasında, "Sözleşme süresi biten ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren mevcut kantin işletmecilerinin talep etmesi ve bu talebin okul-aile birlikleri tarafından uygun görülmesi halinde bu kantinler pazarlık usulü ile aynı işletmeciye yeniden kiralanabilir. Bu kiralamalarda da sözleşme süresi beş yılı, toplam sözleşme süresi de ilk sözleşme tarihinden itibaren yirmi yılı geçemez." kurallarına yer verilmiştir.
Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No:300)'nin eki "Ek-8 Milli Eğitim Bakanlığının Gözetim ve Denetiminde Okul Aile Birliklerince İşletilen Yerlere İlişkin Sözleşme"nin "I. Genel Şartlar" başlıklı kısmının 2. maddesinde, kira süresinin 5 (beş) yıl olduğu kurala bağlanmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığının "Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birliği Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" konulu, 03/01/2024 tarih ve 2024/35 sayılı Genelgesi'nin "I) Kantin işletmecisi bulunan okul/kurumlarda kantinlerin kiralanması" başlıklı bölümünde, "1. Yönetmeliğin 21 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca sözleşme süresi biten ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren mevcut kantin işletmecilerinin talep etmesi ve bu talebin okul aile birlikleri tarafından uygun görülmesi halinde bu kantinler, muhammen bedel tespit komisyonu tarafından muhammen bedel tespit edilerek aynı işletmeciye yeniden kiralanabileceğinden, il/ilçe milli eğitim müdürlüğü tarafından mevcut kantin işletmecilerinin yeniden kiralama talep etme hakkının olup olmadığı hususunun belirlenebilmesi için il/ilçe milli eğitim müdürlükleri tarafından bütün kantin işletmecilerinin ilk sözleşme başlangıç tarihinin tespit edilerek 16/02/2024 tarihine kadar okullara bildirilmesi gerekmektedir. 2. Yeniden kiralama talep etme hakkı bulunan kantin işletmecilerinin, mevcut sözleşmelerinin bitiş tarihinden en az iki ay önce bu haktan yararlanıp yararlanmayacakları hususunu okul aile birliğine yazılı olarak bildirmeleri gerekmektedir. (...) 5. Kiralama sözleşmesinin sonunda sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren mevcut kantin işletmecilerinin talep etmesi ve bu talebin okul aile birlikleri tarafından uygun görülmesi durumunda mevcut sözleşmenin bitiş tarihinden en az bir ay önce il/ilçe milli eğitim müdürlüğü tarafından Yönetmeliğin 19 uncu maddesine göre oluşturulan muhammen bedel tespit komisyonunca muhammen bedel tespiti yapılarak tespit edilen kira bedeli mevcut işletmeciye teklif edilecektir. 6. Kiracının kendisine teklif edilen kira bedelini kabul etmesi durumunda kantin işletmecisi ile okul aile birliği arasında muhammen bedel tespit komisyonu tarafından tespit edilen muhammen bedel üzerinden yeniden kiralama sözleşmesi imzalanır. Yapılacak kiralama sözleşmesinin süresi 5 yılı, toplam sözleşme süresi de 20 yılı aşamaz. 7. Kiracının kendisine teklif edilen kira bedelini kabul etmemesi durumunda ise belirlenen bu muhammen bedel üzerinden Yönetmeliğin 20 nci maddesi uyarınca oluşturulan ihale komisyonunca, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51 inci maddesinin (g) bendine göre pazarlık usulü ile ihale yapılacaktır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51 inci maddesinin (g) bendine göre yapılacak ihale, il/ilçe milli eğitim müdürlüğü tarafından isteklilere ilan yoluyla duyurulacaktır. 8. Komisyon tarafından ihale süreci tamamlanıp işletmeci tespit edildikten sonra işletmeci ile okul aile birliği arasında kiralama sözleşmesi imzalanır. (...)" düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan mevzuattan, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda bulunan kantin ve benzeri yerlerin, okul-aile birliği tarafından işletilebileceği veya 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca yapılacak ihale neticesinde imzalanan kira sözleşmesiyle işlettirilebileceği, kira süresinin en fazla 5 (beş) yıl olabileceği, kira sözleşmesinin 1 (bir) yıldan uzun süreli olması durumunda ilk yıl kira bedelinin ihale bedeli olacağı, ikinci ve izleyen yıllar kira bedellerinin Türkiye İstatistik Kurumunca (TÜİK) yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE-oniki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) oranında artırılacağı, kantin kiralama sözleşmesinin süresi biten ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren mevcut kantin işletmecilerinin talep etmesi ve bu talebin okul aile birlikleri tarafından uygun görülmesi halinde bu kantinlerin, muhammen bedel tespit komisyonu tarafından muhammen bedel tespit edilerek pazarlık usulü ile aynı işletmeciye yeniden kiraya verilebileceği, bu durumda muhammen bedel tespit komisyonunca muhammen bedel tespiti yapılarak tespit edilen kira bedelinin mevcut işletmeciye teklif edileceği ve kiracının kendisine teklif edilen söz konusu bedeli kabul etmesi durumunda kantin işletmecisi ile okul aile birliği arasında bu bedel üzerinden yeniden kiralama sözleşmesi imzalanacağı, kiracının teklif edilen bedeli kabul etmemesi durumunda ise belirlenen bu muhammen bedel üzerinden ihale komisyonunca, 2886 sayılı Kanun’un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca pazarlık usulü ile ihale yapılacağı, muhammen bedelin, öğrenci sayısı, okulun bulunduğu bölgenin gelişmişlik düzeyi, kiralanacak yerin fiziki özellikleri ve benzeri kriterler de dikkate alınarak tespit edileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, ... Anadolu Lisesi kantininin işletme hakkının verilmesine ilişkin ihale neticesinde davacı ile 03/12/2002 tarihinde 1 yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığı, anılan tarihten itibaren söz konusu kantinin davacı tarafından işletildiği, söz konusu sözleşmenin kira bedeli sözleşme hükümlerine göre güncellenerek en son 14/02/2023 tarihinde 1 yıl süreli olarak yenilendiği, dava konusu işlemde, işlemin 300 sıra sayılı Genel Tebliğ uyarınca söz konusu kantinin 5 yıllık sözleşme süresi 12/02/2024 tarihinde dolduğundan Yönetmelik'in Geçici 2. maddesi uyarınca kira tespitinin yenilenmesi gerektiğinden bahisle tesis edildiği belirtilmiş ise de işlem tarihi itibarıyla Yönetmelik'in anılan maddesinin mülga olduğu, anılan maddenin sehven yazıldığı, dava konusu işlemin Yönetmelik'in 21. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kira tespitinin yenilenmesi gerektiğinden bahisle tesis edildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, uyuşmazlığın sözleşme süresi devam ettiğinden kantin kira bedelinin Yönetmelik'in 21. maddesinin üçüncü fıkrası ve sözleşme hükümleri uyarınca belirlenmesine ilişkin olmadığı, 300 sıra sayılı Genel Tebliğ ile Yönetmelik'in 19. maddesi ve 21. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kantinin sözleşme süresi dolduğundan "pazarlık usulü ile mevcut kantin işletmecisi olan davacıya yeniden kiralanması"na yönelik kira tespitinin yenilenmesinden, başka bir ifadeyle sona eren sözleşme hükümlerine tabi olmaksızın kantin kira bedeline esas olmak üzere muhammen bedel tespitinden kaynaklandığı anlaşılmıştır.
12/02/2024 tarihli Muhammen Bedel Tespit Tutanağında muhammen bedel tespit edilirken bölgenin gelişmişlik düzeyi, kantinin fiziki özelliklerinin (150 m²), mevcut öğrenci sayısının (980) dikkate alındığı, bir önceki yıl öğrenci sayısının 1300 olduğu belirtilmiştir.
Mahkemenin 10/12/2024 tarihli ara kararına davalı idare tarafından verilen cevabın ekinde aynı bölgede bulunan ve uyuşmazlığa konu okul ile benzer şartlara sahip üç okula ilişkin kantin bilgileri sunulmuştur. Emsal olarak sunulan okullardan 785 öğrencinin bulunduğu, kantinin 120 m² olduğu okulda aylık kira bedelinin 25.000,00-TL; öğrenci sayısının 1500, kantinin 162 m² olduğu diğer okulda kantinin aylık kira bedelinin 50.000,00-TL; bir diğer okulda kantinin aylık kira bedelinin 80.537,94-TL olarak belirlendiği görülmüştür.
Bu durumda, uyuşmazlığa konu okul kantininin aylık kira bedeline esas olmak üzere tespit edilen muhammen bedelin mevzuatta belirtilen kriterler esas alınmak suretiyle belirlendiği, muhammen bedelin tespitinde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu kantin kirası muhammen bedelinin 33.000,00-TL olarak belirlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin kira bedelinin TÜFE ölçüt alınarak artırılması gerektiği gerekçesiyle iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. DAVANIN REDDİNE,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5....-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
7. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
8. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 10/09/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
(X) KARŞI OY (USUL YÖNÜNDEN):
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda söz konusu yargılama usulünün uygulanacağı; (g) bendinde, verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği kurala bağlanmıştır.
Anılan Kanun'un "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 1. fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği; 6. fıkrasında, bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğu, 8. fıkrasında, ivedi yargılama usulüne tabi olan davalarda istinaf yoluna başvurulamayacağı kuralları yer almıştır.
Aktarılan düzenlemelere göre ivedi yargılama usulüne tabi olan uyuşmazlıklarla ilgili olarak ilk derece mahkemelerince verilen kararlara karşı temyiz kanun yoluna başvurulabileceği, bunlar dışında kalan uyuşmazlıklarla ilgili olarak verilen kararlara karşı kural olarak istinaf kanun yoluna başvurulabileceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu kantine ilişkin davacı ile imzalanan "Okullarda Bulunan Kantin ve Benzeri Yerleri Kiralama Sözleşmesi"nin süresi sona erdiğinden bahisle muhammen bedel tespiti yapılmasına karar verildiği, Ataşehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından kantin muhammen bedelinin 33.000,00-TL olarak tespit edildiği ve davacının anılan bedel üzerinden 14/02/2024 tarihinde sözleşme imzaladığı; sözleşme imzalandıktan sonra 11/03/2024 tarihinde mahkeme kaydına giren dilekçe ile kantin kira bedelinin 33.000,00-TL olarak tespitine ilişkin işlemin iptali istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Millî Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği ve Milli Eğitim Bakanlığının "Okul Aile Birliği Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" konulu 03/01/2024 tarih ve 2024/35 sayılı Genelgesi'nde yer alan düzenlemelerden, okul kantinini işletmekte olan mevcut kiracının kendisine teklif edilen kira bedelini kabul etmesi durumunda kantin işletmecisi ile okul aile birliği arasında muhammen bedel tespit komisyonu tarafından tespit edilen muhammen bedel üzerinden yeniden kiralama sözleşmesi imzalanacağı, mevcut kiracının kendisine teklif edilen kira bedelini kabul etmemesi durumunda ise belirlenen bu muhammen bedel üzerinden Yönetmelik'in 20. maddesi uyarınca oluşturulan ihale komisyonunca, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51/1, (g) maddesi uyarınca pazarlık usulü ile ihale yapılacağı görülmektedir.
Mevcut kiracı olan davacının kendisine teklif edilen kira bedelini kabul ederek kantini işletmeye devam etmeyi tercih edip sözleşme imzaladığı ve herhangi bir ihale işleminin söz konusu olmadığı hususu dikkate alındığında; dava konusu "kira bedelinin tespiti" işleminin bir ihale işlemi niteliğinde olmayıp, mevcut kiracının sözleşmesinin uzatılmasına esas olacak kira bedelinin belirlenmesine ilişkin sözleşme uygulaması niteliğinde bir işlem olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.
Kaldı ki, davanın açıldığı tarihte sözleşme imzalanmış olması, dava konusu edilen işlemin bir "muhammen bedel" işlemi niteliğinde değil "sözleşme bedeli" niteliğinde olduğunu göstermektedir.
Bu durumda, davacının mevcut kiracı olduğu ve sözleşmenin yürürlükte olduğu dikkate alındığında, dava konusu "muhammen bedelinin tespiti" işleminin bir ihale işlemi niteliğinde olmayıp sözleşmesinin uzatılmasına esas olacak kira bedelinin belirlenmesine ilişkin sözleşme uygulaması niteliğinde bir işlem olarak kabul edilmelidir.
Bu itibarla, dava konusu işlem, ihale işlemi niteliğinde olmadığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20/A maddesi kapsamında ivedi yargılama usulünün de uygulanmaması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan kanun yolu başvurusunun İstanbul Bölge İdare Mahkemesince karara bağlanması gerektiği gerekçesiyle, temyiz isteminin görev yönünden reddine karar verilerek dosyanın İstanbul Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği oyu ile karara usul yönünden katılmıyorum.
karar