Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2025/1872 E. , 2025/2614 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/1872
Karar No:2025/2614
TEMYİZ EDENLER :1- (DAVALI) ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Akaryakıt Lastik Sıkıştırılmış Gaz Turizm Nakliye Taahhüt İnşaat
Malzemeleri Tekstil Hayvancılık Gıda Sanayi Ticaret Ltd.Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrol Gıda İnşaat Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tunceli ilinde "Akaryakıt ve LPG" bayilik lisansı kapsamında faaliyet gösteren müdahil şirketin, akaryakıt istasyonu inşa edilmesi ve işletilmesi için mevzuatta düzenlenen kuralları ihlal ettiği ileri sürülerek anılan şirketin akaryakıt ve LPG bayilik lisanslarının iptali istemiyle davacı tarafından yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından müdahil şirketin akaryakıt istasyonuna verilen iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi talebiyle Tunceli Belediyesine yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın ehliyet yönünden reddine karar verildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, söz konusu karara yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay tarafından henüz bir karar verilmediği, bu durumda, müdahilin iş yeri açma ve çalışma ruhsatının imar mevzuatına aykırı olduğuna dair bir mahkeme kararının bulunmaması dolayısıyla halihazırda iş yeri açma ve çalışma ruhsatının geçerliliğini koruduğu, bunun yanında asgari mesafe tespit tutanağının da iptali istemiyle açılmış bir davanın bulunmadığı dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacının işlettiği istasyon ile dava konusu istasyon arasındaki mesafenin mevzuatın aradığı 1 km şartına uygun olduğu yönünde Tunceli Belediyesince 17/09/2021 tarihinde asgari mesafe tespit tutanağı düzenlendiği, dava konusu akaryakıt ve LPG istasyonunun üzerinde yer aldığı taşınmaza ilişkin olarak Tunceli Belediye Meclisi tarafından düzenlenen 29/12/2020 tarihli yapı ruhsatının ve bu ruhsatın dayanağı olduğu belirtilen Tunceli Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve bu kararın kesinleşmesinden sonra yapılan imar planı değişikliği kararını içeren Tunceli Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının ve anılan imar planı değişikliği ile inşaat ruhsatının iptali için yapılan başvurunun reddine ilişkin Tunceli Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, uyuşmazlığın çözümü amacıyla ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda Mahkemeye sunulan bilirkişi raporunda özetle; "Dava konusu parsel ile davacı parselin Tunceli-Elazığ Karayolu üzerinde konumlu olmasına rağmen her ne kadar farklı yollardan servis sağlansa bile parseller veya yapılar arasındaki mesafenin en az 1 km olması yani iki akaryakıt istasyonu arasındaki mesafe şartını sağlamadığı, (iki parsel arası mesafenin 873 metre, parsellerdeki yapılar arası mesafenin 928 metre olduğu)
- Dava konusu parselin 1.234,12 m² alana sahip olduğu, Çevre Düzeni Planı 3.5.4.8 hükmünün 7. veya 8.maddelerinde belirtilen 2.000 m² olması gerektiği şartını sağlamadığı,
- Dava konusu Tunceli ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parselde yapılan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama plan değişiklikleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde üst ölçekli planlara, plan kademelenmesine, şehircilik ilkelerine, planlama esasları ve kamu yararına uygun olmadığı, dolayısıyla dava konusu plan değişiklikleri kapsamında ilgili idaresince verilen dava konusu ... tarihli ve ... sayılı yapı ruhsatının da 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili yönetmeliklere uygun olmadığı" görüş ve kanaatine yer verildiği, yine anılan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davaya konu istasyonun bulunduğu parselin Tunceli-Elazığ karayoluna konumlu olduğu, anılan taşınmazın konumu sebebiyle -tesisin giriş çıkışının farklı yoldan yapılmasının- davacıya ait akaryakıt istasyonu ile aynı güzergahta olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği, çevre yolunda seyahat eden bir aracın davaya konu istasyonu kullanarak aynı yol üzerinden seyahatine devam edeceği hususu dikkate alındığında, müdahil şirketin işlettiği akaryakıt ve LPG istasyonunun mevzuatta şehir içinde istasyonlar arası için aynı yönde olmak üzere öngörülen kilometre mesafe şartını taşımadığı ve bu durumun da lisans verilmesi için öngörülen düzenlemelere aykırılık teşkil ettiği, ilgili belediyece 1 km şartının sağlandığına yönelik olarak düzenlenen 17/09/2021 tarihli asgari mesafe tespit tutanağına dava açılmamış olmasının bakılan davada anılan tutanağın hukuki denetiminin yapılmasını engellemeyeceği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ilgili mevzuatın hatalı yorumlanması neticesinde karar verildiği, müdahile ait istasyonun yer aldığı bölgenin güvenlik açısından hassas ve kritik olması nedeniyle gerekli akaryakıt ikmalinin yapılmasının hayati önem taşıdığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu;
Davalı yanında müdahil tarafından, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yapılan keşif sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunda yer alan ve daha sonrasında çürütülen gerçeğe aykırı tespitler dayanak gösterilmek suretiyle Mahkemece karar verildiği, asgari mesafe koşulunun aynı yönde olan akaryakıt istasyonları arasında uygulanması gerektiği, kendilerine ait istasyonun Tunceli-Elazığ karayolu yanında kurulu olduğu, ancak istasyondan Tunceli-Elazığ karayoluna doğrudan giriş çıkış olmadığı, karayolundan istasyona 18 m'lik imar yolundan giriş yapıldığı, aynı şekilde istasyondan çıkış yapan bir aracın da yön değiştirmeden hiç bir şekilde Tunceli- Elazığ karayoluna çıkamadığı, anılan hususların imar ve vaziyet planı ile yol geçiş izin belgeleriyle de sabit olduğu, aynı yoldan giriş çıkış almayan iki istasyonun aynı yönde kabul edilmesinin dayanak mevzuat kapsamında mümkün bulunmadığı, bu nedenle kendi istasyonları ile davacıya ait istasyon aynı yönde olmadığından asgari mesafe kuralının somut olayda uygulanamayacağı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Mahkeme kararının dayanağı bilirkişi raporunda yön tayini yapılmayarak yalnızca mesafeye odaklanıldığı, bu haliyle raporun eksik ve yanıltıcı olduğu, davalı idarece işbu davanın sadece iki istasyon arasındaki kilometre tahdidi uygulamasına ve ruhsatlandırılmasına yönelik açıldığı ifade edilmiş ise de, anılan iddianın gerçek dışı olduğu, bayilik lisanslarının iptali istenilen akaryakıt istasyonunun birçok yönü ile hukuka aykırı olduğu, nitekim akaryakıt istasyonu kurulabilmesi için 2.000 m² alana sahip olunması gerekirken, davaya konu istasyonun bulunduğu parselin 1.234,12 m² olduğu, anılan parselde yapılan imar planı değişikliklerinin üst ölçekli planlara ve şehircilik ilkelerine aykırı olduğu, söz konusu istasyon için verilen yapı ruhsatının da 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili yönetmeliklere uygun olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı ve davalı idare yanında müdahilin yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davacı "... Mahallesi, ... ada, ... parsel ..." adresinde kurulu istasyonda "Akaryakıt ve LPG otogaz" bayilik faaliyetinde bulunmaktadır.
Müdahil şirket ise "..." adresinde yer alan tesiste davalı idareden aldığı "Akaryakıt ve LPG otogaz" bayilik lisansı ile 2021 yılından itibaren faaliyet göstermektedir.
Davacı tarafından 26/04/2023 tarihli dilekçe ile davalı idareye yapılan başvuruda, "kendi işlettiği istasyon ile aynı yönde 1 km mesafe kuralını ihlal edecek şekilde, mevzuat uyarınca gerekli olan Kurumların izin ve onayı alınmadan, TSE standartlarına aykırı olarak müdahil şirket tarafından akaryakıt ve LPG istasyonu inşa edildiği ve işletildiği, bu nedenle kendi menfaatlerinin ihlal edildiği" ileri sürülerek müdahil şirket adına düzenlenmiş lisansların iptali istenilmiştir.
Davalı idarece verilen 28/04/2023 tarihli cevapta, "müdahil şirket adına düzenlenen asgari mesafe tespit tutanağı ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının geçerliliği hususunda söz konusu belgeleri düzenleyen Tunceli Belediyesinden bilgi talep edildiği, müdahil adına düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiğinin bildirilmesi üzerine ilgili şirketin lisansının iptal edildiği, ancak sonrasında Belediyenin ruhsatın iptaline ilişkin yazının sehven hatalı olarak düzenlendiğini ve söz konusu tesise ilişkin ruhsatların geçerliliğini koruduğunu beyan etmesi üzerine lisans iptali işleminin geri alınarak lisansın tekrar yürürlüğe konulduğu, lisans başvurularında aranan asgari mesafe tespit tutanağı ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının düzenlenmesi, iptali ve tadili konularında yerel idarelerin yetkili olduğu, bu hususta kendilerince yerindelik denetimi yapılamayacağı" belirtilerek davacının başvurusunun reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 2. maddesinde, "Bu Kanunun uygulanmasında; (...) 23) Kilometre tahdidi: Şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki akaryakıt istasyonu arasındaki, Kurul tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirlenecek asgari mesafeyi, (...) ifade eder."; 8. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Kurul, teknik ve ekonomik kriterlere göre bayilik kategorileri oluşturabilir. Bu durumda bayilik lisansları kategorilerine göre düzenlenir. Akaryakıt ve LPG istasyonları arasındaki mesafeler, aynı yönde olmak üzere, şehirler arası yollarda on kilometreden, şehir içi yollarda bir kilometreden az olmamak üzere Kurul tarafından çıkarılacak ve 01/1/2005 tarihinde yürürlüğe girecek yönetmelikle düzenlenir." kuralları yer almıştır.
5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesinde, "Bu Kanunun uygulanmasında; (...) ü) Kilometre tahdidi: Şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki akaryakıt ve otogaz istasyonu arasındaki Kurul tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirlenecek asgarî mesafeyi, (...) ifade eder." kuralına yer verilmiştir.
5015 ve 5307 sayılı Kanun'ların verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 45. maddesinde, "İki akaryakıt ve/veya LPG istasyonu arasındaki mesafe, aynı yönde olmak üzere; a) Şehirlerarası yollarda on, b) Şehir içi yollarda bir kilometreden az olamaz."; Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 37. maddesinde, "Şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki akaryakıt ve/veya otogaz istasyonu arasındaki mesafe, aynı yönde olmak üzere; şehirlerarası yollarda on, şehir içi yollarda bir kilometreden az olamaz." kuralı yer almıştır.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 15/12/2016 tarihli toplantısında, Akaryakıt ve LPG istasyonları arasındaki asgari mesafe kısıtlaması uygulamalarına ilişkin alınan 15/12/2016 tarih ve 6664 sayılı kararın 2. maddesinde, "Akaryakıt ve LPG istasyonları arasındaki asgari mesafe kısıtlaması uygulamalarında,
İstasyonun üzerinde bulunduğu yol ismi veya yol kodu değil, yön esası dikkate alınır,
b) Şehir içi yolların üzerindeki akaryakıt ve LPG istasyonları arasında bir kilometrelik mesafe aranır.(...)"; 3. ve 4. maddelerinde ise, "Akaryakıt ve LPG istasyonları arasındaki asgari mesafe ölçümlerinde iki yapı arasındaki mesafe dikkate alınır. İstasyonlar arası asgari mesafeye ilişkin işlem ve uygulamalarda akaryakıt istasyonları kendi aralarında ve LPG istasyonları da kendi aralarında değerlendirmeye tabi tutulur." düzenlemeleri yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, Akaryakıt ve LPG istasyonları arasındaki mesafelerin aynı yönde olmak üzere şehirlerarası yollarda on kilometreden, şehiriçi yollarda bir kilometreden az olamayacağı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, "..." adresinde kurulu istasyonun maliki olan davacı tarafından, mevzuata aykırı olarak "..." adresinde müdahil şirket tarafından akaryakıt ve LPG istasyonu inşa edildiği ve işletildiği ileri sürülerek anılan şirketin bayilik lisanslarının iptali istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
Davacı tarafından, uyuşmazlığa konu müdahile ait istasyonun bulunduğu taşınmaza ilişkin olarak Tunceli Belediye Meclisi tarafından düzenlenen yapı ruhsatı ile ruhsatın dayanağı olan imar planı değişikliklerine karşı ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında iptal davası açılmış, uyumazlığın teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle müdahile ait istasyon mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu bilirkişi raporu tanzim edilmiştir. Söz konusu rapora istinaden ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. (İki istasyon arasındaki 1 km mesafe şartının ve Çevre Düzeni Planı hükümlerinde belirtilen parsel büyüklüğünün 2.000 m² olma şartının sağlanmadığı, imar planı değişikliklerinin de üst ölçekli planlara, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olmadığı gerekçesiyle.)
Söz konusu karara karşı Tunceli Belediyesi tarafından yapılan istinaf başvurusunu inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, yukarıda anılan bilirkişi raporunda yer alan hususlar değerlendirilmiş ve "davaya konu edilen akaryakıt istasyonunun Tunceli-Elazığ karayolu üzerinde bulunduğu, ancak bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere Tunceli-Elazığ karayolundan doğrudan giriş sağlamadığı, 33. sokaktan giriş yaptıktan sonra bu yola paralel olan 10 metrelik araç yoluna, sonrasında dava konusu akaryakıt ve servis istasyonuna giriş yapıldığı, bilirkişi raporunda her ne kadar fiilen akaryakıt istasyonundan çıkan araçların çıkışının doğrudan Tunceli-Elazığ karayoluna yapıldığının tespit edildiği ileri sürülmüş ise de; plan paftaları ile vaziyet planı incelendiğinde, dava konusu akaryakıt istasyonunun çıkışının doğrudan Tunceli-Elazığ karayoluna olmadığı, istasyona araç giriş ve çıkışının (yol geçiş izin belgesinde de görüldüğü üzere) Tunceli-Elazığ karayoluna yandan bağlanan 18 metrelik ayrı bir yola yapıldığı, bu yolun ise bölünmüş yol olduğu, istasyondan çıkan bir aracın doğrudan Tunceli-Elazığ karayoluna çıkışının bulunmadığı, 18 metrelik yol üzerinden Tunceli-Elazığ karayolunun tersi istikamete dönüş yapılarak çıkışın tamamlandığı, Tunceli/Elazığ yoluna bağlanabilmek için bir başka yoldan dolaşılarak çıkmak zorunda bulunulduğu, bu haliyle davaya konu akaryakıt ve servis istasyonunun Tunceli-Elazığ karayolundan cephe aldığından söz edilemeyeceği, diğer bir deyişle davacının taşınmazı ile dava konusu edilen akaryakıt istasyonunun aynı güzergah üzerinde yer almadığı ve çıkışın yapıldığı 18 metrelik yola cepheli olması nedeniyle her iki petrol istasyonunun aynı yol güzergahı üzerinde bulunmadığı" gerekçesine yer verilmek suretiyle davacının kişisel, meşru ve güncel menfaati bulunmadığından davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir. (16/02/2023 tarih ve E:2022/1930, K:2023/190 sayılı karar). Anılan karar ise Danıştay Altıncı Dairesinin 12/02/2024 tarih ve E:2023/2766, K:2024/759 sayılı kararıyla kesin olarak onanmıştır.
Müdahil şirketin bayilik lisanslarının iptali istemiyle açılan işbu davada temyize konu kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesince, yukarıda açıklanan bilirkişi raporunda yer verilen hususlar dikkate alınmak suretiyle "davaya konu istasyonun bulunduğu parselin Tunceli-Elazığ karayoluna konumlu olduğu, anılan taşınmazın konumu sebebiyle -tesisin giriş çıkışının farklı yoldan yapılmasının- davacıya ait akaryakıt istasyonu ile aynı güzergahta olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği, çevre yolunda seyahat eden bir aracın davaya konu istasyonu kullanarak aynı yol üzerinden seyahatine devam edeceği, müdahil şirketin işlettiği Akaryakıt ve LPG istasyonunun mevzuatta şehir içinde istasyonlar arası için aynı yönde olmak üzere öngörülen kilometre mesafe şartını taşımadığı" şeklinde değerlendirme yapılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi kararında da, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu esas alınarak, müdahil şirketin bayilik lisansının iptali istemiyle açılan işbu davada karar verme yoluna gidildiğinden öncelikle söz konusu bilirkişi raporunun incelenmesi gerekmektedir.
... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyası kapsamında hazırlanan 10/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle, ".... Dava konusu alanın mücavir alan sınırları içerisinde olması sebebiyle kıyaslamanın şehir içi olarak değerlendirilmesi, bu değerlendirme yapılırken de aynı yöndeki trafik akışının da göz ardı edilmemesi gerektiği, davacı parseli (... ada, ... parsel) ile davaya konu parsel (... ada, ... parsel) arasında parsel uçlarından yapılan ölçümlerde mesafenin 873 m olduğu, parsellerde bulunan yapılar arasındaki mesafenin ise 928 m olduğu tespit edilmiştir. (...) Davacı parselde (... ada, ... parsel) bulunan akaryakıt ve servis istasyonunun Tunceli-Elazığ karayolundan cephe alarak araç giriş çıkışı yapılarak servis sağladığı, dava konusu parselde bulunan (... ada, ... parsel) akaryakıt ve servis istasyonunun ise Tunceli-Elazığ karayolundan giriş çıkışı sağlamadığı, parselin güneyinde Tunceli-Elazığ karayoluna paralel olan 10 metrelik araç yolundan (33. sokak) servis sağladığı anlaşılmaktadır. (...) Davacı ve davalıların iddiaları göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu akaryakıt ve servis istasyonuna girişin Tunceli-Elazığ karayolundan sağlanmadığı ama söz konusu akaryakıt ve servis istasyonuna giriş yapan araçların mutlaka Tunceli-Elazığ karayoluna çıkış yapması gerektiği ayrıca dava konusu alanda ve uydu görüntüleri üzerinden yapılan incelemede akaryakıt ve servis istasyonundan çıkış yapan araçların (Tunceli-Elazığ karayolunun güney-kuzey doğrultusunda ilerlediği kabul edilirse) doğu-batı doğrultusunda ilerleyemeyeceği, Tunceli-Elazığ karayolu ile Munzur ırmağı sınırları içerisinde yine en yakın çıkış noktasının Tunceli kent merkezine doğru trafik akış yönü bulunan Tunceli-Elazığ karayolu olduğu, (...)Dava konusu parsel ile davacı parselin Tunceli-Elazığ Karayolu üzerinde konumlu olmasına rağmen her ne kadar farklı yollardan servis sağlansa bile parseller veya yapılar arasındaki mesafenin en az 1 km olması yani iki akaryakıt istasyonu arasındaki mesafe şartını sağlamadığı (...)..." görüş ve kanaatine varılmıştır.
Özetle, müdahil şirketin akaryakıt istasyonunun bulunduğu parsele inşaat ruhsatı verilmesi ile bu parsele ilişkin gerçekleştirilen imar planı değişikliğine dair Tunceli Belediyesi işlemlerine karşı ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda, davacı ile müdahile ait istasyonlar arasında mevzuatın aradığı yön ve mesafe kurallarına uygunluk yönünden olay mahallinde ve imar planları üzerinden inceleme yapılarak görüş bildirilmiş, söz konusu rapor doğrultusunda Mahkemece iki istasyon arasında aynı yön üzerinde olmak üzere 1 km'den az mesafe bulunduğu yönünde yorum yapılırken, söz konusu kararın istinaf incelemesini yapan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında ise yine bilirkişi raporunda belirtilen hususlar doğrultusunda iki istasyonun aynı yönde olmadığı kanaatine varılarak müdahile ait istasyonun asgari 1 km mesafe kuralına tabi tutulamayacağı belirtilmiştir.
Müdahile ait akaryakıt istasyonunun asgari 1 km şartını sağlamadığı vb. iddialar ileri sürülerek anılan şirketin bayilik lisanslarının iptali istemiyle açılan işbu davayı inceleyen temyize konu Ankara Bölge İdare Mahkemesi kararında ise aynı bilirkişi raporu esas alınarak davacının istasyonu ile müdahilin istasyonunun aynı yönde olduğu ve aralarında da 1 km'den az mesafe bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, her iki istasyonun da Tunceli-Elazığ karayoluna konumlu olduğu, ancak davacının istasyonuna karayolu üzerinden doğrudan giriş-çıkış yapılabilirken müdahile ait istasyona karayolu üzerinden doğrudan bağlantı sağlanılamadığı zira karayoluna bakan cephesinde kaldırım bulunduğu, karayolu üzerinden gelen araçların müdahile ait istasyona girebilmek için 33. sokağa dönüş yaptıktan sonra 10 metrelik araç yolunda ilerlemesi gerektiği hususlarının dosyada mübrez bilirkişi raporu ve taraf iddiaları ile sabit olduğu, dolayısıyla belirtilen noktalarda ihtilaf bulunmadığı, uyuşmazlığın özünü ise davacı ve müdahile ait istasyonların aynı yön üzerinde olup olmadığı hususunun oluşturduğu anlaşılmaktadır.
Dairemiz içtihatları gözetildiğinde, akaryakıt istasyonundan çıkan bir aracın herhangi bir engelle karşılaşmaksızın takip ettiği güzergahı değiştirmeden bir sonraki akaryakıt istasyonuna girebilmesi durumunda bu istasyonların aynı yönde olduğunun kabul edilmesi gerektiği ancak aracın istasyondan çıktıktan sonra diğer bir istasyona girebilmek için halihazırdaki yol seyrini değiştirerek başka yönlere sapmasının zorunlu olduğu durumlarda ise söz konusu istasyonların aynı yönde olduğunun kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık incelendiğinde, Tunceli-Elazığ karayolu üzerinden gelen bir aracın davacıya ait istasyona doğrudan giriş-çıkış sağlayabileceği, ancak aynı aracın müdahile ait istasyona girebilmek için karayolundan çıkarak sağa dönmesi, akabinde sola dönerek 10 metrelik yolda ilerlemesi ve tekrar sola dönerek 18 m'lik imar yoluna sapması gerekeceği, yine aracın istasyondan çıkış yapabilmesi ve karayoluna bağlanabilmesi için de aynı yöntemi izlemesi gerektiği dikkate alındığında söz konusu aracın yön değiştireceği, bu haliyle her iki istasyonda Tunceli-Elazığ karayoluna cepheli olsa da, iki istasyondan birine imar yolu ile farklı giriş ve çıkış verilmesinin istasyonların yönlerinin değişmesi sonucunu doğuracağından, iki istasyonun kendi aralarında asgari 1 km mesafeye ilişkin değerlendirmeye tabi tutulamayacağı, bu durumda müdahile ait akaryakıt istasyonunun mevzuatın aradığı asgari mesafe şartını ihlal etmediği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacı tarafından dava dilekçesinde ileri sürülen diğer hukuka aykırılık iddiaları (mevzuat uyarınca gerekli olan Kurumların izin ve onayı alınmadan, TSE standartlarına aykırı olarak istasyon inşa edildiği vb.) işbu davanın konusu olmayıp, söz konusu iddiaların davacı tarafından müdahilin akaryakıt istasyonun bulunduğu parselde yapılan imar planı değişikliğine ve müdahile inşaat ruhsatı ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesine ilişkin işlemlere karşı açılan ve devam eden diğer davalar kapsamında inceleneceği açıktır.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı ve davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davalı idare yanında müdahile iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 11/09/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
karar