Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2025/1920 E. , 2025/5015 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/1920
Karar No : 2025/5015
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI): ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının kurucu temsilcisi olduğu ...Ortaokul Kız Öğrenci Yurdunun işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin ... Valiliğinin ... tarih ve E-... sayılı Oluru ile kurumun kapatılmasına ilişkin ... Valiliğinin ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; 5661 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 3. fıkrası uyarınca kurum açma izninde belirlenen amaç dışında kullanım halinde idari para cezasının tesis edileceği, idari para cezasının yanında herhangi bir tekerrür şartı aranmaksızın kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptal edileceği, anılan Kanun'a dayanılarak çıkarılan Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 46. maddesinin 3. fıkrasında ise idari para cezasının verileceğinin, fiilin ancak tekrarı halinde kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptal edileceğinin kurala bağlandığı, 5661 sayılı Kanun'a dayanılarak çıkartılan ve 11/09/2020 tarih ve 31241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nde kurum açma izninde belirlenen amaç dışında kullanım halinde kurumun iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilebilmesi ve kapatılabilmesi için amaç dışı kullanım olgusunun tekerrürünün şart koşulduğu, dolayısıyla kurumun amacı dışında faaliyette bulunduğunun ilk tespitinde mevzuatta yer verilen idari para cezasının uygulanması gerektiği, bununla birlikte bu amaç dışı kullanım olgusunun tekraren tespiti durumunda kurum hakkında iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptali ile kurumun kapatılması yaptırımlarının uygulanabileceği, olayda dava konusu kurumun amacı dışında faaliyette bulunduğundan bahisle kuruma, ... Valiliği olurlu İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemi (Mahkemenin E:... esasına kayden dava açılmıştır.) ile idari para cezası verildiği ve fakat bu eylem tekerrür etmeden bu para cezası yaptırımın yanında dava konusu yaptırımların uygulandığı, dolayısıyla iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptali ve kurumun kapatılması yaptırımlarının uygulanabilmesi için gerekli olan tekerrür şartının olayda gerçekleşmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Anılan karar Danıştay Sekizinci Dairesinin 14/06/2024 tarih ve E:2023/5709, K:2024/3764 sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta uygulanacak mevzuat hükümleri açısından, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 21/10/2021 tarih ve Yd İtiraz No: 2021/559 sayılı kararında, Yönetmelikte Kanunu aşan veya kapsamını daraltan herhangi bir düzenleme yapılmadığı ve yeni bir kural belirlenmesinin de söz konusu olmadığı, bilakis bizzat kanun koyucu tarafından belirlenen yaptırım uygulama usulüne atıf yapılmakla yetinildiği tespit ve değerlendirmesine yer verildiği, uyuşmazlıkta uygulanacak hükümler yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı, Mahkemece davacıya isnat edilen fiilin sübuta erip ermediği yönüyle değerlendirme yapılması gerekirken, sebep unsuru yönünden hatalı nitelemeye dayalı dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.
Bozma kararı üzerine bozma kararına uyularak verilen ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; barınma hizmeti veren kuruluşun kayıtlı öğrencilerini sosyal etkinlikler ve eğitim etkinliklerinden yaralandırabileceği, kuruma kayıtlı olmayan öğrencilerin kuruma getirilerek bu etkinliklerden ücretsiz olarak faydalandırılması halinde de barınma amacı dışında faaliyet yapıldığı anlamına gelmeyeceği, kurum açma izninin dışında bir faaliyette bulunulduğundan söz edilemeyeceği, yurtta barınmayan öğrencilerin yurda getirilerek oyun oynama, film izleme, ders çalışma, Kuran okuma gibi etkinlerden ücretsiz yararlandırılmasının, 5561 sayılı Kanun'un 1/3-ğ maddesi kapsamında yurdun kurum açma izninde belirlenen amacı dışında kullanılması kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, Mahkeme kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, istinaf yoluyla kaldırılması isteminin belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Kanun'da doğrudan kurumun kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektiren haller ile önce idari para cezası gerektiren ve fiilin tekrarı halinde kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektiren hallerin ayrı ayrı düzenlendiği, kurumun amacı dışında kullanıldığının sabit olduğu, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : 11/09/2020 tarih ve 31241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilere öğrenim dönemlerinde barınma hizmetleri sunmak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından öğrenci yurdu ve öğrenci pansiyonu açılmasına, işletilmesine ve bunların denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." kuralı yer almakta olup; Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, öğrencilerin öğrenim dönemi boyunca konaklaması, beslenme ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanması ve eğitim hazırlıklarını yapmasını sağlayıcı hizmetlerin sunulması barınma hizmeti olarak tanımlanmıştır.
Uyuşmazlıkta; ... Ortaokulu öğrencilerinin izinsiz ve onaysız olarak sosyal etkinlikler ve eğitim etkinlikleri için okuldan ya da okul yakınından araçla aldırılmak suretiyle ortaokul ve ortaöğrenim öğrencilerine barınma hizmeti verilen ...Ortaokul Kız Öğrenci Yurduna getirilerek söz konusu etkinliklere katılmalarının sağlandığı iddiasının soruşturma kapsamında alınan öğrenci, öğretmen ve öğrenci velilerinin ifadeleriyle sabit olduğu anlaşılmış olup; bu bağlamda; sübuta eren yurtta barınmayan öğrencilere yönelik sosyal etkinlik faaliyetleri düzenlemek ve bu faaliyetlere yurtta barınmayan öğrencilerin katılımını sağlamak fiilinin, ilgili Kanun'da öngörülen karşılığının ortaya konulması uyuşmazlığın çözümü için önem arz etmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden görüldüğü üzere; ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilere öğrenim dönemlerinde barınma hizmetleri sunmak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından açılan öğrenci yurdu veya öğrenci pansiyonunda sunulan hizmet, öğrenim dönemi boyunca öğrencilerin konaklaması, beslenmesi ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanması ve eğitim hazırlıklarını yapmasını sağlayıcı hizmetlerin sunulması ile sınırlandırılmış olup; mevzuatta ifade edilen hizmetlerin (barınma, beslenme, eğitim hazırlığı ve sosyal ihtiyaca yönelik faaliyet) yurt veya pansiyonda barınan öğrencilere yönelik olduğu izahtan varestedir.
Olayda, sosyal ve kültürel etkinlik adı altında faaliyeti yürütülen "Kuran Kursunun" gerek "Kişisel Gelişim Kursu" adı altında "Kuran-ı Kerim (Elifba) Okuma (Hayat Boyu Programı)" programı çerçevesinde, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün (Özel Kurumlar Daire Başkanlığı) denetim ve gözetiminde gerekse Diyanet İşleri Başkanlığı Eğitim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün (Çocukluk Dönemi Yaygın Din Eğitimi Daire Başkanlığı) denetim ve gözetiminde sunulan hizmet olduğu dikkate alınıdğında, Özel Süleymaniye Ortaokul Kız Öğrenci Yurdunda sunulan Kuran eğitimi faaliyetlerinin barınma hizmetinin dışında eğitim faaliyeti olduğu değerlendirilmektedir.
Bu itibarla; yurtta barınmayan öğrencilere yönelik, eğitim öğretim hizmeti kapsamında, kurs niteliği haiz faaliyetlerde bulunulması fiilinin, kurum açma izninde belirlenen barınma hizmeti sunulması amacının dışına çıkılarak "kurum açma izninin amacı dışında kullanımı" kapsamında olduğu görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyet gösteren ve davacının kurucu temsilcisi olduğu ... Ortaokul Kız Öğrenci Yurdunun işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin ... Valiliğinin ... tarih ve E-... sayılı Olur'u ile kurumun kapatılmasına ilişkin ... Valiliğinin ... tarih ve E-..... sayılı işlemin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5661 sayılı Yükseköğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesinin 3. ve 4. fıkralarında;
"(Ek fıkra: 15/8/2017-KHK-694/19 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/19 md.) Yapılan inceleme, soruşturma ve denetimlerle yurt ve benzeri kurumun;
a) Bakanlıkça onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik yapması,
b) Mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırmaması veya mevzuata aykırı personel çalıştırması,
c) Barınma hizmetine ilişkin yükümlülük veya taahhütlerini yerine getirmemesi,
ç) Sözleşme veya taahhütnamelerinde usulsüzlük yapması,
d) Bu Kanun ve buna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik, yönerge ve genelge hükümlerine aykırı fiillerde bulunması,
e) Kurum açma izninde belirlenen öğrenim düzeyi ve cinsiyetine aykırı öğrenci barındırması,
f) Kayıt dışı öğrencileri veya öğrenci olmayan kişileri barındırması,
g) Kurum açma şartlarından herhangi birini kaybetmesi,
ğ) Kurum açma izninde belirlenen amaç dışında kullanılması,
h) Yönetmelikle düzenlenen şartları yerine getirmeden kapatılması,
hâllerinin tespitinde; (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin iki katı; (e), (f) ve (g) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin üç katı; (ğ) ve (h) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin beş katı idari para cezası uygulanır ve (ğ) ve (h) bentlerindeki fiilleri işleyen kurumların kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları iptal edilir. (ğ) ve (h) bentlerindeki fiillerin dışındaki fiillerin tekrarı halinde idari para cezası miktarı ilgili bentler için belirlenen para cezası miktarlarının beş katı olarak uygulanır ve bu bentlerdeki fiillerin üçüncü kez tekrarlanması halinde ise kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir. Bu fıkranın (ğ) ve (h) bentlerinin dışındaki bentlerde belirtilen fiiller nedeniyle idari para cezası verilmesi hâlinde ceza tebliğ edilir ve idari para cezasına neden olan hususun giderilmesi için ilgili kuruma en fazla üç ay süre verilir. Bu süre sonunda idari para cezasına neden olan hususların devam ettiğinin tespiti halinde ise yeniden kanuni işlem yapılır". hükmüne yer verilmiştir.
11/09/2020 tarih ve 31241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilere öğrenim dönemlerinde barınma hizmetleri sunmak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından öğrenci yurdu ve öğrenci pansiyonu açılmasına, işletilmesine ve bunların denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." kuralı; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik; Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî okullara ait yurt ve pansiyonlar, yükseköğrenime devam eden öğrencilere barınma hizmeti veren yerler, 22/6/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanuna göre açılan yurt ve pansiyonlar, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından 16/8/1961 tarihli ve 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanunu ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 184 üncü ve 188 inci maddelerine göre açılan ve işletilen yurtlar, 21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanununa ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 184 üncü ve 189 uncu maddelerine göre açılan ve işletilen sporcu eğitim merkezleri ve olimpik hazırlık merkezleri ile bağımsız spor federasyonları tarafından açılan ve işletilen kamp merkezleri hariç olmak üzere, ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumlarına devam eden öğrencilere barınma hizmetlerini sunmak amacıyla açılan ve işletilen öğrenci yurdu ve öğrenci pansiyonlarına ilişkin iş ve işlemler ile bu kurumlarda barınma hizmeti alan öğrencilere ilişkin disiplin iş ve işlemlerini kapsar." kuralı; "Kurum binalarının kullanılması" başlıklı 16. maddesinde; "(1) Kurum binaları, kuruluşlarına esas olan öğrenci barınma hizmetleri dışında başka bir amaçla kullanılamaz. Ancak kurumların sosyal ve kültürel faaliyetler için düzenlenmiş alanları, öğrencilerin barınma hizmetlerini aksatmayacak şekilde, kâr amaçlı olmayan sosyal ve kültürel faaliyetlerde il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünün izni ile yaz aylarında kullanılabilir." kuralı; "Kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve idari para cezaları" başlıklı 46. maddesinin 3. fıkrasında ise; "İnceleme, soruşturma veya denetimlerde Kanunun 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen hâllerin tespiti hâlinde belirlenen idari para cezaları verilir veya tespit edilen hâlin tekrarı durumuna göre kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir." kuralı yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; ... Ortaokulu öğrencilerinin izinsiz ve onaysız olarak sosyal etkinlikler ve eğitim etkinlikleri için okuldan ya da okul yakınından araçla aldırılmak suretiyle ortaokul ve ortaöğrenim öğrencilerine barınma hizmeti verilen ... Ortaokul Kız Öğrenci Yurduna getirilerek söz konusu etkinliklere katılmalarının sağlandığı iddiasına yönelik ... Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı Oluru ile muhakkik görevlendirildiği, yapılan soruşturma sonucunda hazırlanan ... tarih ve ...-...-... sayılı soruşturma raporunda kurum üzerine atılı iddiaların sübuta erdiği ve yurdun kurum açma izninde belirlenen amacı dışında kullanıldığından bahisle kurumun kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi yolunda getirilen teklif doğrultusunda anılan kurumun işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilerek yurdun kapatılması üzerine anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı görüldüğünden; yurtta barınmayan öğrencilere yönelik sosyal etkinlik faaliyetleri düzenlemek ve bu faaliyetlere yurtta barınmayan öğrencilerin katılımını sağlamak fiilinin, ilgili Kanun'da öngörülen karşılığının ortaya konulması uyuşmazlığın çözümü için önem arz etmektedir.
11/09/2020 tarih ve 31241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca, kurum binalarının, kuruluşlarına esas olan öğrenci barınma hizmetleri dışında başka bir amaçla kullanılamayacağı, ancak kurumların sosyal ve kültürel faaliyetler için düzenlenmiş alanlarının, öğrencilerin barınma hizmetlerini aksatmayacak şekilde, kâr amaçlı olmayan sosyal ve kültürel faaliyetlerde kullandırılabileceği, bu faaliyetler için il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünün izninin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
Olayda ise; ... Ortaokulu öğrencilerinin sosyal etkinlikler ve eğitim etkinlikleri için okuldan ya da okul yakınından araçla aldırılmak suretiyle ortaokul ve ortaöğrenim öğrencilerine barınma hizmeti verilen kuruma getirildiği, burada etkinliklerde katılımlarının sağlandığı, etkinlik sonrası öğrencilerin evlerine bırakıldığı iddiasının soruşturma kapsamında alınan öğrenci, öğretmen ve öğrenci velilerinin ifadeleriyle sabit olduğu anlaşılmış olup; sübuta eren fiilin, 5661 sayılı Yükseköğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesinde yer alan; "Kurum açma izninde belirlenen amaç dışında kullanılması" kapsamında değil; "Bu Kanun ve buna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik, yönerge ve genelge hükümlerine aykırı fiillerde bulunulması" kapsamında olduğu değerlendirilmiştir.
Dolayısıyla uyuşmazlıkta sübuta eren fiil için Kanun'da brüt asgari ücretin iki katı idari para cezası olarak; tekrarı halinde; verilecek idari para cezasının, ilk idari para cezasının beş katı olarak uygulanacağı ve fiilin üçüncü kez tekrarlanması halinde ise kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edileceği kurala bağlandığından; izinsiz sosyal ve kültürel etkinlik düzenleyerek öğrencilerin bu etkinliklere katılımının sağlanması fiilinin, kurum açma izninde belirlenen amaç dışında kullanım olarak nitelenmesi suretiyle ...Ortaokul Kız Öğrenci Yurdunun işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptali ile kurumun kapatılmasına yönelik tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu itibarla; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurunun gerekçeli olarak reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan; ... Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünce, 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanunun 1/3-ğ maddesi uyarınca davacı Derneğin 17.887,50 TL idari para cezasıyla tecziyesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin de tesis edildiği, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada; işlemin iptali yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilerek anılan kararın kesinleştiği görülmektedir.
Anılan iptal kararıyla birlikte; uyuşmazlığa konu somut olayda 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanunun 1. maddesini 3. fıkrasının (ğ) bendi kapsamında değil; aynı maddenin (d) bendi kapsamında işlem tesis edilmesi gerektiği, öte yandan; anılan maddenin (d) bendi uyarınca brüt asgari ücretin iki katı; (ğ) bendi uyarınca brüt asgari ücretin beş katı idari para cezasının öngörüldüğü hususları bir bütün olarak dikkate alındığında; davacı Dernek hakkında 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanunun 1. maddesini 3. fıkrasının (d) bendi kapsamında idarece işlem tesis edilebileceği açık olup; somut olay bağlamında; bu durumun, mükerrer cezalandırma sonucu doğurmayacağı açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 26/05/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY :
(X)- Dava, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyet gösteren ve davacının kurucu temsilcisi olduğu ...Ortaokul Kız Öğrenci Yurdunun işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin ... Valiliğinin ... tarih ve E-... sayılı Olur'u ile kurumun kapatılmasına ilişkin ... Valiliğinin ... tarih ve E-..... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
5661 sayılı Yükseköğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesi uyarınca ilgili mevzuat hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alan kurumların, kurum açma izninde belirlenen amaç dışında kullanıldığının tespit edilmesi halinde brüt asgari ücretin beş katı idari para cezası uygulanacak ve kurumların kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları iptal edilecektir.
11/09/2020 tarih ve 31241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilere öğrenim dönemlerinde barınma hizmetleri sunmak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından öğrenci yurdu ve öğrenci pansiyonu açılmasına, işletilmesine ve bunların denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." kuralı; "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik; Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî okullara ait yurt ve pansiyonlar, yükseköğrenime devam eden öğrencilere barınma hizmeti veren yerler, 22/6/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanuna göre açılan yurt ve pansiyonlar, Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından 16/8/1961 tarihli ve 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanunu ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 184 üncü ve 188 inci maddelerine göre açılan ve işletilen yurtlar, 21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanununa ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 184 üncü ve 189 uncu maddelerine göre açılan ve işletilen sporcu eğitim merkezleri ve olimpik hazırlık merkezleri ile bağımsız spor federasyonları tarafından açılan ve işletilen kamp merkezleri hariç olmak üzere, ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumlarına devam eden öğrencilere barınma hizmetlerini sunmak amacıyla açılan ve işletilen öğrenci yurdu ve öğrenci pansiyonlarına ilişkin iş ve işlemler ile bu kurumlarda barınma hizmeti alan öğrencilere ilişkin disiplin iş ve işlemlerini kapsar." kuralı yer almaktadır.
Yine, anılan Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, öğrencilerin öğrenim dönemi boyunca konaklaması, beslenme ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanması ve eğitim hazırlıklarını yapmasını sağlayıcı hizmetlerin sunulması barınma hizmeti olarak tanımlanmıştır.
Uyuşmazlıkta; ... Ortaokulu öğrencilerinin izinsiz ve onaysız olarak sosyal etkinlikler ve eğitim etkinlikleri için okuldan ya da okul yakınından araçla aldırılmak suretiyle ortaokul ve ortaöğrenim öğrencilerine barınma hizmeti verilen ...Ortaokul Kız Öğrenci Yurduna getirilerek söz konusu etkinliklere katılmalarının sağlandığı iddiasının soruşturma kapsamında alınan öğrenci, öğretmen ve öğrenci velilerinin ifadeleriyle sabit olduğu anlaşılmış olup; bu bağlamda; sübuta eren yurtta barınmayan öğrencilere yönelik sosyal etkinlik faaliyetleri düzenlemek ve bu faaliyetlere yurtta barınmayan öğrencilerin katılımını sağlamak fiilinin, ilgili Kanun'da öngörülen karşılığının ortaya konulması uyuşmazlığın çözümü için önem arz etmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden görüldüğü üzere; ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilere öğrenim dönemlerinde barınma hizmetleri sunmak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından açılan öğrenci yurdu veya öğrenci pansiyonunda sunulan hizmet, öğrenim dönemi boyunca öğrencilerin konaklaması, beslenmesi ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanması ve eğitim hazırlıklarını yapmasını sağlayıcı hizmetlerin sunulması ile sınırlandırılmış olup; mevzuatta ifade edilen hizmetlerin (barınma, beslenme, eğitim hazırlığı ve sosyal ihtiyaca yönelik faaliyet) yurt veya pansiyonda barınan öğrencilere yönelik olduğu izahtan varestedir.
Olayda, sosyal ve kültürel etkinlik adı altında faaliyeti yürütülen "Kuran Kursunun" gerek "Kişisel Gelişim Kursu" adı altında "Kuran-ı Kerim (Elifba) Okuma (Hayat Boyu Programı)" programı çerçevesinde, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün (Özel Kurumlar Daire Başkanlığı) denetim ve gözetiminde gerekse Diyanet İşleri Başkanlığı Eğitim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün (Çocukluk Dönemi Yaygın Din Eğitimi Daire Başkanlığı) denetim ve gözetiminde sunulan hizmet olduğu dikkate alındığında, Özel Süleymaniye Ortaokul Kız Öğrenci Yurdunda sunulan Kuran eğitimi faaliyetlerinin barınma hizmetinin dışında eğitim faaliyeti olduğu değerlendirilmektedir.
Bu itibarla; yurtta barınmayan öğrencilere yönelik, eğitim öğretim hizmeti kapsamında, kurs niteliği haiz faaliyetlerde bulunulması fiilinin, kurum açma izninde belirlenen barınma hizmeti sunulması amacının dışına çıkılarak "kurum açma izninin amacı dışında kullanımı" kapsamında olduğu görüldüğünden, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık; dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.
karar