Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2025/1946 E. , 2025/3124 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/1946
Karar No : 2025/3124
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Dava; ... Büyükşehir Belediye Başkanlığında ... Daire Başkanı kadrosunda olup ... Dairesi Başkanlığı bünyesinde görev yapan davacının, 657 sayılı Kanun'un 76. maddesi uyarınca 1. dereceli şube müdürü kadrosuna atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; daire başkanlığı kadrosunun da üst düzey kadro olduğu, üst düzey kamu yöneticilerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları, ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nda atama yapma ve görevden alma konusunda idarelere tanınan takdir yetkisinin bu tür kadrolar için daha geniş olduğunun kabulü gerektiği, bu görevlerden başka görevlere atanmaya ilişkin işlemlerin kazanılmış hakları veya genel olarak hukuk güvenliği ilkesini ihlal eden bir yönü bulunmadığı, belediye başkanlarının görevlerini kamu görevlisi olarak yürütmesine karşın görevlerinin seçim süresi ile sınırlı bulunduğu, bu süre zarfında görev yapacağı personeli seçme ve atama hakkı ile yetkide paralellik ilkesi gereğince görevden alma hakkı bulunduğu, öte yandan yapılan atamanın subjektif esaslar dikkate alınarak gerçekleştiğine ilişkin bir iddianın ve tespitin de dosyada mevcut olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, daire başkanlığı görevini yürüten davacının, bu görevinden alınarak 1. derece şube müdürü kadrosuna atanması yönünde tesis olunan dava konusu işlemde hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; dava konusu işlemde atama sebebinin gösterilmediği, savunma dilekçesinde ise dava konusu atama işleminin, atamaya yetkili amirin takdir yetkisi doğrultusunda deprem sonrası yeniden yapılanma kapsamında kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilmek suretiyle tesis edildiğinin belirtildiği, ancak bu hususları ortaya koyan somut bir bilgi ve belge dosyaya sunulmadığı gibi davacının daire başkanlığı görevinde yetersizliğinin, başarısızlığının veya kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından bu görevden alınmasını gerektirecek nitelikte hukuken geçerli somut başka bir nedenin de ortaya konulmadığı görüldüğünden, tesis edilen dava konusu işlemde ve davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı maddi hakların hakkediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davanın süresinde açılmadığı, daire başkanlığının kariyer meslek değil görevlendirme olduğu, davacının daire başkanlığı kadrosuna atanmasının sınavla ya da mesleki formasyonla gerçekleşmediği ve bu kadronun üst düzey kadro olduğu dikkate alındığında, 657 sayılı Kanun tarafından idareye tanınan takdir yetkisinin bu kadrolara atama yapma ve görevden alma konusunda daha geniş olması gerektiği, 06/02/2023 tarihinde gerçekleşen depremin Islahiye ve Nurdağı ilçelerinde büyük yıkımlar meydana getirdiği, yıkımın sonuçlarının giderilmesi için yoğun bir çalışma sürecine girildiği, deprem sebebiyle değişen koşullar dikkate alınarak idarece sunulan kamu hizmeti konusunda ihtiyaç duyulan işlemler tesis edildiği, dava konusu işlemin de depremin etkisini ortadan kaldırmaya yönelik kamu yararı amacıyla tesis edildiği, ,dava konusu işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarenin usule ilişkin itirazı yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
... Büyükşehir Belediye Başkanlığı bünyesinde ... tarihinden itibaren ... Dairesi Başkanı olarak görev yapan davacının, ... tarihinde meydana gelen merkez üssü Kahramanmaraş Pazarcık olan depremler nedeniyle büyük zarar gören İslahiye ve Nurdağı ilçelerinin altyapısının yeniden yapılması ve kültürel, sağlık ve sosyal yapısının güçlendirilmesi ve geliştirilmesi gibi deprem etkisinin ortadan kaldırılmasına yönelik iş ve işlemlerin yürütülebilmesi için birimlerin yapılandırılması ve kurulması ihtiyacı hasıl olduğu gerekçesiyle ... tarihli işlem ile 1. dereceli şube müdürü kadrosuna atandığı, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline, parasal hak talebinin kabulüne karar verilip, bu karara karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusu üzerine istinaf başvurusunun reddi yolunda ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...,K:... sayılı karar, Danıştay İkinci Dairesinin 19/06/2025 günlü, E:2025/2817, K:2025/3115 sayılı kararıyla onanmıştır. Mahkeme kararının uygulanması amacıyla daire başkanlığına atanan davacının yine aynı gerekçeyle ... günlü, ... sayılı işlemle 1. dereceli şube müdürlüğü kadrosuna atanması üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Anayasanın "Cumhuriyetin Nitelikleri" başlıklı 2. maddesinde; Türkiye Cumhuriyeti'nin toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olduğu belirtilmiş, "Mahkemelerin Bağımsızlığı" başlıklı 138. maddesinin son fıkrasında, “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” kuralına yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında, “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. ...” hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Anayasa Mahkemesi kararlarında, Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, "insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlet" şeklinde tanımlanmıştır.
Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında sayılan hukuk devletinin en önemli unsurlarından birisi "hukuki güvenlik ilkesi"dir. Hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Diğer bir ifadeyle hukuki güvenlik ilkesi, kişilerin hukuksal ilişkiler kurarken tabi olacakları hukuk kurallarını önceden bilmeleri anlamına gelirken, "idari istikrar ilkesi" ise, bu kurallara dayanılarak kazanılan hakların korunacağı güvencesinin kişilere verilmesini ifade etmektedir.
Anayasa'nın 138. ve 2577 sayılı Yasa'nın 28. maddesi uyarınca idarenin, yargı kararının gereğini "aynen" ve "gecikmeksizin" yerine getirmesi zorunluluk olmakla birlikte; idarenin, yargı kararını biçimsel olarak uygulanması sonucunu doğuracak yeni işlem tesisinin de yukarıda anılan ilke ve kurallara aykırılık teşkil edeceği kuşkusuzdur.
Dosyanın incelenmesinden; davacının davalı idare bünyesinde ... tarihinde ... Dairesi Başkanı olarak atandığı, ... tarihli işlem ile 1. dereceli şube müdürü kadrosuna atanması üzerine bu işleme karşı açılan dava sonucunda ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verildiği ve yargı kararı gereğince tekrar daire başkanı kadrosuna iade edildiği, iade edildikten kısa bir süre sonra dava konusu edilen ... günlü, ... sayılı işlem ile aynı gerekçeyle yeniden 1. dereceli şube müdürü kadrosuna atandığı (yaklaşık 5 ay içerisinde mahkeme kararı üzerine daire başkanlığına atanıp, sonrasında tekrar görevden alındığı) görülmekle birlikte idarenin, mahkeme kararlarını yerine getirmesi, Anayasa'nın 138. maddesi ve 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi gereği temel bir ödev olup, kararları geciktirme ya da uygulamama gibi bir tercih hakkı olmadığı gibi, iptal kararlarını etkisizleştirecek idari işlemler yapma imkanı ve hakkı da olmadığından, davacının mahkeme kararı gereği görevine iadesini etkisiz kılacak şekilde tesis edilen dava konusu işlemin yargı kararını etkisizleştirmeye yönelik olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu durumda; davacının istinaf başvurusunun, yukarıda açıklanan gerekçe de eklenilmek suretiyle kabulüne karar verilmesi gerekirken, davacının geçmiş hizmetlerinin değerlendirilmesinden, davalı idare bünyesinde uzun yıllar yöneticilik yaptığı, bu süre zarfında, söz konusu görevi ile ilgili olarak hakkında hiçbir adli ve idari soruşturma açılmadığı gibi disiplin cezası da almadığı ve görevinde başarısız veya yetersiz olduğu yönünde de nesnel ve hukuken kabul edilebilir bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığı, görevinden alınmasını gerektirecek somut bir tespitin davalı idarece sunulamaması karşısında, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak davacının daire başkanlığı kadrosundan alınarak uzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü, mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, yoksun kaldığı maddi hakların hakkediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi yolunda verilen temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 19/06/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
karar